مخاطبهٔ سوم - در ذکر مراتب درویشی و عاقبت اندیشی و بیاد حقیقت بیخودی و اختیار بی خویشی
ای عزیز مایه دولت ابدی آخرت اندیشی است و سلطنت اصل در سلوک درویشی است، توانگر به نعمت دنیا نازد و درویش با (نحن قسمنا) سازد
دانی که سالک راه طریقت کیست آنکس که داند درویشی چیست درویشی خاگلی است بیخته و آبی بر او آمیخته نه کف پا را از آن دردی و نه پشت پا را از آن گردی
درویشی چیست؟ ظاهری بیرنگ و باطنی بی نیرنگ درویش نه نام دارد نه ننگ، نه صلح دارد نه جنگ دنیا را بر خلق پاشد و درون کس نخراشد و زنده جاوید باشد
درویش آب در چاه دارد و نان در غیب نه تمنا در سر دارد و نه آرزو در جیب این منزلت نه به پوشش خرقه و کلاه است این سعادت بکوشش دل آگاه است
تا کسی از غرور و جهل دنیوی روی برنتابد در سلک اهل علم و درویشی در نیاید و فضیلت علم بسیار است و مقامات درویشی بیشمار علم از صفات ملک علامست و مرتبه درویشی بیعلم ناتمامست
ملک و مال و نسب در همه جا همراهی نکند الا علم و درویشی که نه کسی آنرا تواند نیست کردن هم مصاحب جانی است و هم سرمایه زندگانی، او با تست در همه جا خواه در دنیا و خواه در عقبی اگر حوران بهشتی بعارف دست یازند طهارت معرفت او شکسته نگردد و اگر درویش از الله غیرالله خواهد در اجابت او بسته گردد
در این کار از خود گذشتن و با دوست پیوستن مردانگی است و در این بازار اختیار نیست کردن و فانی شدن فرزانگی است، خوش عالمی است نیستی هرجا باشی کس نگوید کیستی؟
اگر بر روی آب روی خسی باشی و اگر بهواپری مگسی باشی دل بدست آر تا کسی باشی
خواهی که سخن ز جان آگه شنوی
اسرار نهانی شهنشه شنوی
گم گرد ز خویش تا که از هستی خویش
بی خود همگی انی اناالله شنوی


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به تبیین مراتب درویشی و اهمیت عاقبتاندیشی میپردازد. او تأکید میکند که درویشی به معنای وابستگی به دنیا و نمایش ثروت نیست، بلکه درویش واقعی کسی است که از غرور و جهل دنیوی فاصله گرفته و در جوهر خود خلوص را میجوید. او پیوستگی علم و درویشی را مورد تأکید قرار میدهد و میگوید، علم، تنها بسرپرستی از مضامین ملک و مال را به دوش میکشد، در حالی که درویشی حقیقی همواره پایدار و فراتر از ظواهر دنیوی است. همچنین اشاره میکند که باید از خودگذشتگی و پیوستن به دوست را راه مردانگی بداند و در این راه، نیایش و بیخودی را ضروری میداند تا به درک حقیقت نزدیک شود.
هوش مصنوعی: ای گرانقدر، سرمایه واقعی و ماندگار برای زندگی ابدی، تفکر در مورد آخرت است و ریشه سلطنت و قدرت در مسیر درویشی و اخلاق معنوی نهفته است. ثروتمند به نعمتهای دنیوی خود میبالد، در حالی که درویش با قبول قضا و قدر خداوند، زندگی خود را میسازد.
هوش مصنوعی: سالک راه طریقت، کسی است که میداند درویشی چه معنایی دارد. درویشی به معنای ساده و بیریا بودن است؛ او مانند خاک است که نه چیزی به آن افزوده شده و نه آب بر آن آمیخته. او نه از درد پا آزار میبیند و نه از گرد و غبار روی پایش.
هوش مصنوعی: درویشی چیست؟ درویش ظاهری ساده و باطنی بیریا دارد. او نه به نامی معروف است و نه از ننگی میترسد. نه در صلح میماند و نه در جنگ به سر میبرد. او دنیا را به مردم میدهد و هیچگاه به درون کسی آسیب نمیزند و همواره زنده و پایدار است.
هوش مصنوعی: درویش، آبی در چاه دارد و نانی در غیب. او نه خواستهای در سر دارد و نه آرزویی در جیب. این مقام و جایگاه به خاطر پوشش و ظاهر نیست، بلکه این سعادت و خوشبختی به تلاش و آگاهی دل وابسته است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که فرد از غرور و نادانی دنیوی دور نشود، نمیتواند وارد جامعه اهل علم و دراویش شود. علم دارای فضیلتهای فراوان است و درجات درویشی نیز بسیارند. علم از ویژگیهای خاص حضرت حق است و مرتبه درویشی که بدون علم باشد، ناقص و ناتمام خواهد بود.
هوش مصنوعی: دارایی، املاک و نسب به هیچ وجه نمیتوانند همواره همراه انسان باشند، اما علم و معرفت درویشی همیشه با او هستند. هیچکس نمیتواند آنها را از انسان دور کند. این دو، همیار روح و هم سرمایه زندگی هستند. این علم و درویشی در تمامی مراحل زندگی، چه در دنیا و چه در آخرت، با انسان همراه است. اگر در بهشت نیز حوریان به عارف دست یازند، همچنان پاکی و شناخت او دچار خدشه نمیشود. اما اگر درویش بخواهد از خدا غیر خدا را طلب کند، در دستیابی به خواستهاش ناکام خواهد ماند.
هوش مصنوعی: در این زندگی، فداکاری و اتحاد با دوستان نشانههای مردانگی است. در دنیای امروز، رها کردن خود و در خطر قرار دادن خویشتن، نشانهی حکمت است. دنیای عدم وجود، دنیای دلپذیری است، زیرا در آنجا هیچکس نمیتواند دربارهی هویت تو صحبت کند.
هوش مصنوعی: اگر بر روی آب نشسته باشی و مانند مگسی در هوا پرواز کنی، برای اینکه کسی شوی باید دل دیگران را به دست بیاوری.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی از رازهای عمیق و پنهان آگاه شوی، باید از دل و جان به صحبت گوش بسپاری.
هوش مصنوعی: از خودت فاصله بگیر تا بتوانی واقعیت وجودیات را درک کنی و به حالت بیخودی دست پیدا نمایی. اینجاست که میتوانی صدای حقیقت را بشنوی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.