تخمِ بطّی گرچه مرغ خانهات
کرد زیرِ پَر چو دایه تربیت
مادرِ تو بطِّ آن دریا بُدست
دایهات خاکی بُد و خشکیپرست
میل دریا که دل تو اندرست
آن طبیعت جانت را از مادرست
میل خشکی مر تو را زین دایه است
دایه را بگذار کو بَدرایه است
دایه را بگذار در خشک و بِران
اندر آ در بحر معنی چون بطان
گر تو را مادر بترساند ز آب
تو مترس و سوی دریا ران شتاب
تو بطی بر خشک و بر تر زندهای
نی چو مرغ خانه، خانهگندهای
تو ز کرمنا بنی آدم شهی
هم به خشکی هم به دریا پا نهی
که حملناهم علی البحر بجان
از حملناهم علی البر پیش ران
مر ملایک را سوی بر راه نیست
جنس حیوان هم ز بحر آگاه نیست
تو به تَن حیوان، به جانی از ملک
تا رَوی هم بر زمین هم بر فلک
تا بظاهر مثلکم باشد بشر
با دل یوحی الیه دیدهور
قالب خاکی فتاده بر زمین
روح او گردان برین چرخ برین
ما همه مرغابیانیم ای غلام
بحر میداند زبان ما تمام
پس سلیمان بحر آمد ما چو طیر
در سلیمان تا ابد داریم سیر
با سلیمان پای در دریا بنه
تا چو داود آب سازد صد زره
آن سلیمان پیش جمله حاضرست
لیک غیرت چشمبند و ساحرست
تا ز جهل و خوابناکی و فضول
او به پیش ما و ما از وی ملول
تشنه را درد سر آرد بانگ رعد
چون نداند کو کشاند ابر سعد
چشم او ماندست در جوی روان
بیخبر از ذوق آب آسمان
مرکب همت سوی اسباب راند
از مسبب لاجرم محجوب ماند
آنک بیند او مسبب را عیان
کی نهد دل بر سببهای جهان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا جان آدمی را به جوجهمرغابیای مانند میکند که مرغ خانگی آن را پرورده است: اصل او از دریای معناست و دایهاش دنیای خاکی. او خواننده را فرا میخواند که از این دایه دل بکند و بیترس به دریای معنا درآید، زیرا انسان به حکم «کرّمنا» هم تن حیوانی دارد و هم جان فرشتهوار. سپس دریا را به سلیمانی تشبیه میکند که همیشه حاضر است ولی غیرت الهی چشمها را از دیدنش بسته است، و با مثال تشنهای که از رعد آزرده میشود نشان میدهد که دلبستگی به اسباب، آدمی را از دیدن سببساز باز میدارد.
هوش مصنوعی: تو تخم مرغابی هستی، هرچند مرغ خانگی مانند دایه تو را زیر بال خود پرورش داده است.
هوش مصنوعی: مادر حقیقی تو مرغابیِ آن دریا بوده است و دایهات موجودی خاکی بود که به خشکی دل بسته بود. یعنی اصل جان آدمی از عالم غیب است و پرورشدهندهاش این دنیای خاکی.
هوش مصنوعی: کششی که در دل تو به سوی دریا هست، سرشتی است که جانت از مادر اصلیاش به ارث برده است.
هوش مصنوعی: گرایش تو به خشکی از این دایه است؛ دایه را رها کن که راهنمایی بد و نادان است.
هوش مصنوعی: دایه را در خشکی رها کن و پیش برو، و مانند مرغابیان به دریای معنا درآی.
هوش مصنوعی: اگر مادرِ ظاهری (همان دایه) تو را از آب بترساند، نترس و شتابان به سوی دریا برو.
هوش مصنوعی: تو مرغابی هستی که هم در خشکی و هم در آب زنده میمانی، نه مانند مرغ خانگی که در خانهای بدبو گرفتار است.
هوش مصنوعی: تو به حکم آیهٔ «ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم» پادشاهی و هم در خشکی و هم در دریا گام مینهی.
هوش مصنوعی: به اشارهٔ آیهٔ «آنان را در خشکی و دریا حمل کردیم»، از مرحلهٔ حمل در خشکی (عالم جسم) فراتر برو و با جان به سوی دریا (عالم معنا) پیش بران.
هوش مصنوعی: فرشتگان به خشکی (عالم جسم و خاک) راه ندارند و جانوران نیز از دریا (عالم معنا) خبر ندارند.
هوش مصنوعی: تو از نظر تن حیوانی و از نظر جان از جنس فرشتهای، تا هم بر زمین بروی و هم بر آسمان.
هوش مصنوعی: تا آنکه پیامبر به ظاهر، به حکم آیهٔ «من بشری مانند شما هستم»، بشر باشد، ولی با دلی که بر آن وحی میرسد بینا و آگاه باشد.
هوش مصنوعی: کالبد خاکی او بر زمین افتاده است، اما روحش در آسمان برین در گردش است.
هوش مصنوعی: ای جوان، ما همه مرغابی هستیم و دریا زبان ما را کاملاً میفهمد؛ یعنی جان ما با عالم غیب همسخن و آشناست.
هوش مصنوعی: پس آن دریا مانند سلیمان است و ما مانند پرندگانی که زبانشان را سلیمان میداند؛ ما تا ابد در وجود این سلیمان سیر میکنیم.
هوش مصنوعی: همراه سلیمان پا در دریا بگذار تا آب، مانند داود که آهن را زره میکرد، برایت صدها زره بسازد و تو را حفظ کند.
هوش مصنوعی: آن سلیمان نزد همه حاضر است، اما غیرت الهی مانند جادوگری چشمها را میبندد تا او را نبینند.
هوش مصنوعی: در نتیجه، از نادانی و خوابآلودگی و بیهودهکاری، او پیش روی ماست و ما از او دلتنگ و بیزاریم.
هوش مصنوعی: صدای رعد برای تشنه دردسر میآورد، چون نمیداند که همین رعد ابر بارانزا و فرخنده را به همراه میآورد.
هوش مصنوعی: چشم او به جوی روان دوخته مانده و از لذت آب آسمان بیخبر است.
هوش مصنوعی: او اسب همت خود را به سوی اسباب و وسایل راند و ناگزیر از سببساز (خداوند) محجوب و دور ماند.
هوش مصنوعی: کسی که سببساز را آشکارا میبیند، کی به سببهای این جهان دل میبندد؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.