ای دل به چشم عبرت نظارهٔ جهان کن
ظاهر نهان چه بینی؟ نظارهٔ نهان کن
پرواز کن به همّت، برپر به اوج عزّت
جبریل اوجِ خود شو، بر سدره آشیان کن
چشمت چو تندگیری چون پردههای دیده
بگشای پردهٔ دل، سرپوش از آن روان کن
زان زر که کم خوری گر دامن گرانت ماند
بر دار خاک و خارا دامان خود گران کن
عمر رونده خواهی پاینده تا قیامت
زنهار نام نیکو با عمر همعنان کن
گر تخت عاج خواهی، خود را بلند منگر
در خاک تست بادی، زان مشت استخوان کن
بر خویهای ناخوش نه باد برد، باری
داری رمی ز گرگان زر ابروی شبان کن
ور در صدف چنانی کآرند روی در تو
آیینههای خود را آیینه جهان کن
رخ سوی شاه دل نه، کش در غزا خرد را
پس اسپ عشق در ران، فرزینش رایگان کن
بین شمع کش ز سوزش کشتهست جان روشن
گر روشنیت باید، تن را بسوز جان کن
خسرو به ملک شهرت، چندت زبان هرزه؟
عالم همه گرفتی، شمشیر در میان کن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل اندرزی و عرفانی خطاب به دل است. شاعر او را به نگریستن در باطن جهان، بلندهمتی و پرواز تا سدره، بیاعتنایی به زر و ماندگار کردن عمر با نام نیک فرا میخواند. سپس به فروتنی، پیراستن خوی بد و صفای دل سفارش میکند. با تمثیل شطرنج و شمع، عشق را برتر از خرد و فدا کردن تن را راه روشنی میداند. در پایان خسرو به خود میگوید که پس از گرفتن جهان با سخن، از گفتار بیهوده دست بکشد.
هوش مصنوعی: ای دل، با چشم عبرتآموز به جهان نگاه کن. ظاهرِ پنهانکننده را چه میبینی؟ به باطن و حقیقت پنهان نگاه کن.
هوش مصنوعی: با بلندهمتی پرواز کن و به اوج عزت بال بگشا. مانند جبرئیلِ اوج خویش باش و بر درخت سدره آشیانه بساز.
هوش مصنوعی: اگر چشمت تیزبین است، همانگونه که پلکهای چشم را میگشایی، پردهٔ دل را هم بگشا و پوشش را از جان بردار.
هوش مصنوعی: اگر از زری که کم مصرف میکنی دامنت سنگین مانده، بدان که ارزشش با خاک و سنگ یکی است. پس به جای زر، خاک و سنگ بردار و دامنت را با آن سنگین کن.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی عمرِ گذرا تا قیامت پایدار بماند، حتماً نام نیک را همراه عمر خود کن، زیرا تنها نام نیک ماندگار است.
هوش مصنوعی: اگر تخت عاج میخواهی، خود را بزرگ مبین. در خاکِ وجود تو جز بادی نیست. تخت عاجت را از همین مشت استخوانِ تن بساز و فروتن باش.
هوش مصنوعی: خویهای ناپسند را باد با خود نمیبرد و باید خودت آنها را از میان ببری. اگر گلهای داری، با زر آن را از گرگان حفظ کن و چوپان را خشنود نگه دار.
هوش مصنوعی: اگر مانند گوهر در صدف چنان ارزشمندی که مردم به تو روی میآورند، آینهٔ دلت را چنان صاف کن که جهان در آن نمایان شود.
هوش مصنوعی: با زبان بازی شطرنج میگوید: به سوی شاهِ دل رو کن که در جنگ، خرد را مات میکند. سپس اسب عشق را بران و فرزینِ عقل را بیدریغ فدا کن.
هوش مصنوعی: شمع را ببین که با سوختن خود، جانِ روشنش را از دست داده است. اگر روشنی میخواهی، تن را بسوزان و جان را فدا کن.
هوش مصنوعی: ای خسرو، در سرزمین شهرت تا کی سخن بیهوده میگویی؟ تو با سخن همهٔ جهان را گرفتهای. اکنون شمشیر زبان را در نیام کن و خاموش باش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هین شاخ و بیخ این را نوعی دگر بیان کن
این بحر بینشان را مینا کن نشان کن
یک ره ز در برون آ، قصد هزار جان کن
قربان هزار چون من بر چشم ناتوان کن
رویت بلاست، بنما، تا جان دهند خلقی
در عهد خود ازینسان نرخ بلاگران کن
از دیدن تو مردم تا بزیم و نمیرم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.