تلخ منشین شراب اگر داری
شور کم کن کباب اگر داری
دلی از روزگار خالی کن
شیشه ای پر شراب اگر داری
از جگرتشنگان دریغ مدار
قطره ای چون سحاب اگر داری
دهن خویش کن چو آبله مهر
چشم آب از سراب اگر داری
خشک مگذر ز خار آبله وار
همه یک قطره آب اگر داری
با تو طوفان چه می تواند کرد؟
شیشه ای پر شراب اگر داری
تخت از تاج می توانی کرد
چون گهر آب و تاب اگر داری
آشیان در زمین پست مکن
پر و بال عقاب اگر داری
باش بیدار در دل شبها
در لحد چشم خواب اگر داری
نفسی راست می توانی کرد
خلوتی چون حباب اگر داری
قدم خویش را شمرده گذار
در رسیدن شتاب اگر داری
گنج امید فرش خانه توست
دل و جان خراب اگر داری
سر به آزادگی برآر چو سرو
حذر از انقلاب اگر داری
نفس خود شمرده ساز چو صبح
خبری از حساب اگر داری
می توانی ز گلرخان گل چید
دیده بی حجاب اگر داری
چون غزالان به ناف پیچ بساز
هوس مشک ناب اگر داری
جمع کن خویش را چو شبنم گل
چشم بر آفتاب اگر داری
سپرانداز پیش اهل جدل
صد جواب صواب اگر داری
به فشاندن نگاهداری کن
نعمت بی حساب اگر داری
نیست چون نافه حاجت اظهار
در گره مشک ناب اگر داری
مشو از چشم بستگان غافل
یوسفی در نقاب اگر داری
در صحبت به روی خلق ببند
هوس فتح باب اگر داری
پیرو سایه خودی همه جا
پشت بر آفتاب اگر داری
آب در شیر خود مکن ز چراغ
در سرا ماهتاب اگر داری
دار پوشیده ریزش خود را
در سخاوت حجاب اگر داری
می دهد جا به دیده ات گوهر
رشته سان پیچ و تاب اگر داری
یک قلم پرده های غفلت توست
صد مجلد کتاب اگر داری
سبک از خواب می توانی خاست
خشت بالین خواب اگر داری
صائب از باده کهن مگذر
آرزوی شباب اگر داری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از اندرزهای جداگانه با ردیف «اگر داری» است. صائب هر بیت را بر یک شرط بنا میکند و برای آن تصویری از طبیعت میآورد: گوهر، شبنم، سرو، آهو، تاول و حباب. محور اندرزها بخشش، فروتنی، خاموشی، خلوتگزینی، بیداری شب و پرهیز از جدل است. غزل با دعوت به شراب و شادی آغاز میشود و با توصیه به بادهٔ کهن برای بازیافتن جوانی پایان مییابد.
هوش مصنوعی: اگر شراب داری، ترشرو و تلخ منشین و اگر کباب داری، شور و هیاهو را کم کن. «شور» هم به معنای نمک و هم به معنای آشوب است: وقتی وسیلهٔ خوشی فراهم است، شاد و آرام باش.
هوش مصنوعی: اگر شیشهای پر از شراب داری، با آن دلت را از غم روزگار خالی کن.
هوش مصنوعی: اگر مانند ابر قطرهای آب داری، آن را از تشنگان دریغ مکن.
هوش مصنوعی: اگر از سراب دنیا امید آب داری، مانند تاول دهانت را مهر کن و خاموش بمان؛ همانگونه که تاولِ پای رهرو بیابان آب را در خود بسته نگه میدارد.
هوش مصنوعی: اگر همهٔ داراییِ تو یک قطره آب باشد، مانند تاول که بر خار میترکد و آن را تر میکند، از کنار خار خشکدست مگذر و همان اندک را ببخش.
هوش مصنوعی: اگر شیشهای پر از شراب داری، طوفان حوادث با تو چه میتواند بکند؟ شراب تو را از بلاها بیپروا میکند.
هوش مصنوعی: اگر مانند گوهر آب و درخشش داری، میتوانی تاج را تخت خود کنی؛ یعنی شایستگی تو را به بالاترین جایگاه میرساند، چنانکه گوهر بر سر تاج مینشیند.
هوش مصنوعی: اگر بال و پر عقاب داری، در زمین پست آشیانه مساز و همت بلند داشته باش.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در گور آسوده بخوابی، در دل شبها بیدار بمان و به عبادت بپرداز.
هوش مصنوعی: اگر مانند حباب خلوتی از آنِ خود داری، میتوانی نفسی آسوده و راست بکشی.
هوش مصنوعی: اگر برای رسیدن به مقصد شتاب داری، گامهایت را سنجیده و آرام بردار.
هوش مصنوعی: اگر دل و جانی ویران داری، گنج امید فرش خانهٔ توست؛ زیرا گنج در ویرانه پنهان است.
هوش مصنوعی: اگر از دگرگونی روزگار میترسی، مانند سرو که آزاد است و خزان بر آن اثر ندارد، با آزادگی سر برافراز.
هوش مصنوعی: اگر از حساب روز بازپسین خبر داری، مانند صبح نفسهایت را شمرده و سنجیده بکش.
هوش مصنوعی: اگر چشمی پاک و بیپرده داری، میتوانی از دیدار زیبارویان بهره ببری و گل بچینی.
هوش مصنوعی: اگر آرزوی مشک ناب داری، مانند آهوان رنج و پیچ و تاب درونی را در ناف خود تحمل کن؛ چون مشک از همین رنج پدید میآید.
هوش مصنوعی: اگر چشم به خورشید داری، مانند شبنم روی گل خود را جمع کن؛ چون شبنمِ جمعشده به سوی خورشید برمیخیزد.
هوش مصنوعی: حتی اگر صد پاسخ درست داری، در برابر اهل جدل سپر بینداز و تسلیم شو و بحث مکن.
هوش مصنوعی: اگر نعمتی بیشمار داری، آن را با بخشیدن نگه دار؛ بخشش مایهٔ پایداری نعمت است.
هوش مصنوعی: اگر مانند نافه مشک ناب در گره داری، نیازی به آشکار کردن آن نیست؛ بویش خودبهخود آشکار میشود.
هوش مصنوعی: اگر یوسفی پنهان در نقاب داری، از چشمبستگان و محرومان دیدار غافل مشو؛ چنانکه یعقوب نابینا در انتظار یوسف بود.
هوش مصنوعی: اگر آرزوی گشایش درِ معنوی داری، درِ همنشینی با مردم را به روی آنان ببند.
هوش مصنوعی: اگر به خورشید پشت کنی، همهجا دنبال سایهٔ خودت میروی؛ یعنی رو گرداندن از حقیقت، پیروی از خود و نفس است.
هوش مصنوعی: اگر در خانه مهتاب داری، با روشن کردن چراغ در شیرِ آن آب مریز؛ یعنی وقتی نعمت ناب داری، آن را با چیزی پستتر آلوده مکن.
هوش مصنوعی: اگر در بخشندگی شرم و پردهداری داری، بخشش خود را پنهان نگه دار.
هوش مصنوعی: اگر مانند رشته پیچ و تاب و فروتنی داشته باشی، گوهر تو را در چشم خود جای میدهد؛ چنانکه رشته از سوراخ مروارید میگذرد.
هوش مصنوعی: اگر صد جلد کتاب داشته باشی، همه یکسره پردههای غفلت تو هستند.
هوش مصنوعی: اگر بالین خوابت خشت باشد، میتوانی سبک و آسان از خواب برخیزی؛ زندگی ساده و بیآسایش، غفلت را کم میکند.
هوش مصنوعی: صائب، اگر آرزوی جوانی داری، از بادهٔ کهنه چشم مپوش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.