می نشاند آن دهان تنگ را در خون سخن
کار دندان می کند با آن لب میگون سخن
در لباس عنبرین از معنی رنگین، کند
در نظرها جلوه سبزان ته گلگون سخن
تا سخن موزون نگردد مرغ بی بال و پرست
از زمین گیری برآید چون شود موزون سخن
دل دو نیم از درد چون شد، طبع می گردد روان
خامه بی شق به دشواری دهد بیرون سخن
سجده شکرست واجب چون قلم بر گردنش
می شود نازل به شان هر که از گردون سخن
چون گذارندش به سر از نقطه داغی هر زمان؟
نیست گر از عشق لیلی طلعتان مجنون سخن
از سیه مستی قلم سر را به جای پا گذاشت
مستی افزون می دهد از باده گلگون سخن
ما را از خاک چون مو از خمیر آرد برون
از دم خونگرم و از گیرایی افسون سخن
می نماید ناله زارش قلم را سینه چاک
دور افتاده است تا از عالم بی چون سخن
هستی ده روزه را عمر مؤبد می کند
در اثر باشد ز آب زنگ افزون سخن
بس که شد گرد کسادی پرده دار گوهرش
رشک دارد در ضمیر خاک بر قارون سخن
خواب را صائب چو اشک از چشم من افکنده است
بس که کرده است از خیال خود مرا مفتون سخن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در ستایش سخن و شعر است. صائب با تصویرهای قلم و مرکب و نقطه، سخن را موزونشدنی بالدار، آسمانی، مستکنندهتر از شراب و جاودانهکنندهتر از آب حیات میشمارد و میگوید سخن روان از دل دردمند برمیآید. در پایان از کسادی بازار سخن گله میکند و از بیخوابی خود در شیفتگی به خیالپردازی شعر میگوید.
هوش مصنوعی: سخن گفتن، دهان تنگ معشوق را به خون مینشاند؛ دهان چنان تنگ است که گویی سخن هنگام بیرون آمدن، مانند دندان آن لب شرابرنگ را میگزد و زخمی میکند.
هوش مصنوعی: سخن با جامهٔ خوشبو و سیاه (مرکب) و معنای رنگین درونش، در چشم بینندگان مانند زیبارویان سبزهرویی جلوه میکند که آستر جامهشان سرخ است؛ ظاهرش سیاه و درونش پررنگ و زیباست.
هوش مصنوعی: سخن تا موزون و آهنگین نشود مانند پرندهای بیبال و پر است، و چون موزون شود از زمینگیری رها میشود و اوج میگیرد.
هوش مصنوعی: وقتی دل از درد دو نیم شود، طبع شاعر روان میگردد؛ همانگونه که قلمِ بیشکاف به دشواری سخن بیرون میدهد.
هوش مصنوعی: هر کس که سخن از آسمان بر او نازل شود، سجدهٔ شکر بر گردن او واجب است، چنانکه قلم همواره سر به سجده دارد.
هوش مصنوعی: اگر سخن از عشق زیبارویان لیلیچهره مجنون نشده است، پس چرا هر لحظه با نقطهها بر سرش داغ مینهند؟ نقطههای حروف به داغهای عاشقان دیوانه تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: قلم از مستی سیاه (مرکب) سر را به جای پا نهاده و با سر راه میرود؛ سخن بیش از شراب سرخ مستی میآورد.
هوش مصنوعی: سخن با نَفَس گرم و جادوی گیرایش، ما را از خاک به آسانی بیرون میکشد، چنانکه مو را از خمیر بیرون میکشند.
هوش مصنوعی: از آنجا که سخن از عالم بیچون (عالم غیب و الهی) دور افتاده است، نالهٔ زارش سینهٔ قلم را چاک کرده است؛ شکاف قلم به سینهٔ چاکشده از ناله تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: سخن هستی کوتاه و چندروزه را به عمر جاوید بدل میکند و اثرش از آب حیات هم بیشتر است.
هوش مصنوعی: چون گرد بیرونقی و بیخریداری پردهٔ گوهر سخن شده است، سخن به قارون که با گنجش در دل خاک پنهان است رشک میبرد؛ یعنی بهتر میداند گوهرش در خاک نهان باشد تا بیخریدار بماند.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: سخن چنان مرا شیفتهٔ خیال خود کرده که خواب را مانند اشک از چشمم بیرون انداخته است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.