عارف ز نه سپهر چو صرصر کند گذار
چون برق ازین سیاهی لشکر کند گذار
از پیچ و تاب جسم، مسیح از فلک گذشت
باریک شد چو رشته ز گوهر کند گذار
هرکس که تن به آتش سوزان دهد چو عود
از تنگنای دیده مجمر کند گذار
از سر سبک برآکه درین بحر، چون حباب
دولت درآن سرست که از سر کند گذار
از پیچ و تاب رشته جانی که خشک شد
سالم ز آب تیغ چو جوهر کند گذار
همت بلند دار که با زور این کمان
از سنگ خاره ناوک بی پر کند گذار
بردار بار از دل مردم که از صراط
هر کس گرانترست سبکتر کند گذار
از نه سپهر آه جگردارمن گذشت
چون تیر کز شکاری لاغرکند گذار
تیغ از گلوی سوختگان تند نگذرد
آب از زمین تشنه به لنگر کند گذر
زینت دهد،چو مصرع رنگین کلام را
چون کشته تو بر صف محشر کند گذر
از دست و پا زدن نرود کار عشق پیش
از بحر مشکل است شناور کند گذار
از خود سبک برآی که دست دعا شود
بر هر زمین که مرغ سبک پر کند گذار
از دامگاه حادثه،پای سبکروان
چون خامه از قلمرو مسطر کند گذر
با عاشقان حرارت دوزخ چه می کند؟
آتش سبک ز بال سمندر کند گذار
جنت خمار تشنه دیدار نشکند
لب تشنه تو خشک ز کوثر کند گذار
غافل مشو ز خنده دندان نمای او
دست از دعا مدار چو اختر کند گذار
چون آب در زمین ز خجالت فرو رود
گر قامتش به سرو و صنوبر کند گذار
روشندلان ز سختی ایام خوشدلند
کز سنگلاخ آب سبکتر کند گذار
صائب ز هر چه هست تواند سبک گذشت
رندی که در خمار ز ساغر کند گذار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «کند گذار» در ستایش سبکباری، گذشتن از خود و تعلقات است. صائب با تمثیلهایی چون برق، حباب، رشته و گوهر، سمندر و آب در سنگلاخ نشان میدهد که عارف و عاشق با ریاضت و بیخودی از موانع جهان و حتی آسمان و صراط و دوزخ میگذرند. در میانه به عشق معشوق و بینیازی عاشق از بهشت اشاره میکند و در پایان، چشمپوشی رند از ساغر در حال خمار را نشانهٔ توان گذشتن از همهچیز میداند.
هوش مصنوعی: عارف مانند باد تند از نُه آسمان میگذرد و همچون برق از این سپاه تاریک (شب و آسمان و عالم مادی) عبور میکند.
هوش مصنوعی: مسیح با رنج و ریاضتِ تن از آسمان گذشت؛ کسی که مانند رشته باریک و لاغر شود، میتواند از سوراخ گوهر بگذرد. یعنی لاغری و ریاضت راه گذشتن از تنگناهاست.
هوش مصنوعی: هر کس مانند عود خود را به آتش سوزان بسپارد، همچون دود از روزنههای تنگ مجمر بیرون میرود و آزاد میشود.
هوش مصنوعی: سبکبار از سر و خودی بگذر، زیرا در این دریا، مانند حباب، خوشبختی در آن است که آدمی از سر و هستی خود بگذرد.
هوش مصنوعی: کسی که رشتهٔ جانش از رنج و پیچ و تاب خشک و باریک شده، مانند جوهرِ تیغ سالم از آب تیغ میگذرد و آسیبی نمیبیند.
هوش مصنوعی: همت بلند داشته باش، زیرا با نیروی این کمانِ همت، حتی تیر بیپر هم از سنگ خارا میگذرد.
هوش مصنوعی: بار غم را از دل مردم بردار، چون هر کس در دنیا بار دیگران را بیشتر بردارد، در قیامت از پل صراط سبکتر میگذرد.
هوش مصنوعی: آه پرسوز من از نُه آسمان گذشت، مانند تیری که از شکار لاغر بهآسانی عبور میکند؛ تن لاغر و نزار شاعر مانعی برای آهش نیست.
هوش مصنوعی: شمشیر از گلوی دلسوختگان بهتندی نمیگذرد، همانگونه که آب از زمین تشنه با درنگ و سنگینی میگذرد؛ تشنگانِ شهادت تیغ را با ولع نگه میدارند.
هوش مصنوعی: وقتی کشتهٔ عشق تو در صف محشر میگذرد، مانند مصرعی رنگین که سخن را زیبا میکند، به آن صف زینت میدهد.
هوش مصنوعی: کار عشق با دست و پا زدن و تلاش ظاهری پیش نمیرود، همانطور که شناگر بهسختی میتواند از دریا بگذرد.
هوش مصنوعی: از خودی سبکبار بیرون بیا، زیرا پرنده سبکبال بر هر زمینی بگذرد، سایهاش مانند دست دعا برکت میشود.
هوش مصنوعی: سبکروان از دامگاه حوادث بهآسانی میگذرند، همچنان که قلم از روی خطوط مسطر بیگیر میگذرد.
هوش مصنوعی: گرمای دوزخ بر عاشقان اثری ندارد؛ چنانکه آتش بهآرامی و بیآسیب از بال سمندر میگذرد.
هوش مصنوعی: بهشت خمار تشنهٔ دیدار را نمیشکند؛ عاشقِ لبتشنهٔ تو حتی از کنار کوثر خشکلب میگذرد، چون فقط دیدار تو سیرابش میکند.
هوش مصنوعی: از خندهٔ دنداننمای معشوق غافل مشو و هنگامی که آن مانند ستاره (شهاب) میگذرد، دست از دعا برندار؛ چون گذر ستاره وقت اجابت دعاست.
هوش مصنوعی: اگر قامت معشوق بر سرو و صنوبر بگذرد، آنها از شرم مانند آب در زمین فرو میروند.
هوش مصنوعی: روشندلان از سختی روزگار دلشادند، زیرا آب از سنگلاخ سبکتر و روانتر میگذرد.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: رندی که در حال خماری هم از ساغر شراب چشم بپوشد، میتواند از هر چه در جهان هست بهآسانی بگذرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
در کوی تو ابیشه همی گردم ای نگار
دزدیده تا مگرت ببینم به بام بر
سروست و بت نگار من آن ماه جانور
ار سرو سنگ دل بود و بت حریر بر
باری ندانمت که چه خو داری ای پسر
تا نیستی مرا و ترا هیچ درد سر
همچون مه دو هفته برون آیی از وثاق
همچون مه گرفته درون آییم ز در
رغم مرا چو سرکه مکن چون بمن رسی
[...]
اخگر هم آتشست ولیکن نه چون چراغ
سوزن هم آهنست ولیکن نه چون تبر
کلکش چو مرغکیست دو دیده پر آب مشک
وز بهر خیر و شر زبانش دو شاخ وتر
آن سوسن سپید شکفته به باغ در
یک شاخ او ز سیم و دگر شاخ او ز زر
پیراهنیست گویی دیبا ز شوشتر
کز نیل ابره استش و از عاج آستر
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.