سنجیدگی ز هیچ سبکسر طمع مدار
از بادبان گرانی لنگر طمع مدار
دیدی به ماه مصرز اخوان چهارسید
زنهار دوستی زبرادر طمع مدار
افیون خمار باده خونگرم نشکند
ازدایه مهربانی مادر طمع مدار
با عمر جاودان نشودجمع سلطنت
آب خضر زجام سکندر طمع مدار
حاصل دهد ز دانه فشانی زمین پاک
بی ابر از صدف در و گوهر طمع مدار
در چشم مور ملک سلیمان چه می کند؟
وسعت ازین جهان محقر طمع مدار
از دل مجو به سینه سوزان من قرار
خودداری از سپند به مجمر طمع مدار
نبود صفای حسن گلوسوز را زوال
واسوختن ز هیچ سمندر طمع مدار
دادند چون ترا دل روشن درین سرا
زنهار روشنایی دیگر طمع مدار
فیض از سیاه کاسه به سایل نمی رسد
از جام لاله باده احمر طمع مدار
دست دعاست حاصل آزادگان وبس
صائب ثمر ز سرو و صنوبر طمع مدار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «طمع مدار» مجموعهای از اندرزهاست دربارهٔ انتظارهای بیجا. شاعر با مثالهایی چون بادبان و لنگر، یوسف و برادرانش، دایه و مادر، اسکندر و آب حیات، سپند و سمندر نشان میدهد که از هر چیز و هر کس نمیتوان چیزی بیرون از سرشتش خواست. در پایان، آزادگی را با سرو بیثمر میسنجد که حاصلش تنها دست دعاست و کسی را که دلی روشن دارد از طلب روشنایی دیگر بازمیدارد.
هوش مصنوعی: از هیچ آدم سبکمغز و بیوقاری انتظار سنجیدگی و متانت نداشته باش؛ همانطور که از بادبانِ سبک نمیتوان سنگینی و ثبات لنگر را انتظار داشت.
هوش مصنوعی: دیدی که از برادران چه بر سر یوسف، ماه مصر، آمد؟ پس زنهار، از برادر هم امید دوستی نداشته باش.
هوش مصنوعی: افیون خماری شرابِ گرمکننده را برطرف نمیکند؛ همچنین از دایه مهربانی مادر را انتظار نداشته باش. یعنی جانشین هرگز کار اصل را نمیکند.
هوش مصنوعی: پادشاهی با عمر جاودان یکجا جمع نمیشود؛ پس از جام اسکندر آب حیاتِ خضر را انتظار نداشته باش، چنانکه اسکندر با همهٔ پادشاهی به آب حیات نرسید.
هوش مصنوعی: زمین پاک در برابر دانهای که در آن افشانده شود حاصل میدهد؛ اما بیباران ابر، از صدف مروارید و گوهر انتظار نداشته باش. یعنی هر ثمری به سبب و مایهای نیاز دارد.
هوش مصنوعی: ملک پهناور سلیمان در چشم تنگ مورچه نمیگنجد؛ از این جهانِ کوچک و حقیر هم انتظار وسعت و گشایش نداشته باش.
هوش مصنوعی: در سینهٔ سوزان من از دل آرام و قرار مخواه؛ همانطور که از اسفند روی آتشدان انتظار خودداری و آرام ماندن نمیرود.
هوش مصنوعی: زیبایی آتشین و سوزانِ معشوق هرگز زوال ندارد؛ پس از هیچ سمندری که در آتش زندگی میکند انتظار نداشته باش که از آتش دل بکند. یعنی عاشق از معشوقِ آتشین رویگردان نمیشود.
هوش مصنوعی: چون در این سرای دنیا به تو دلی روشن دادهاند، زنهار، روشنایی دیگری طلب نکن؛ همان دل روشن برای تو بس است.
هوش مصنوعی: از آدم بخیل و سیاهکاسه خیری به گدا نمیرسد؛ همانطور که از جام لاله، که درونش سیاه است، شراب سرخ انتظار نمیرود.
هوش مصنوعی: ای صائب، حاصل آزادگان تنها دست دعاست و بس؛ از سرو و صنوبر، که نماد آزادگیاند و شاخههایشان چون دست دعا رو به بالاست، میوه انتظار نداشته باش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.