چو شبنم آن که درین بوستان سحرخیزست
مدام ساغرش از صاف عیش لبریزست
به خال گوشه ابروی او مبین گستاخ
که چون ستاره دنباله دار خونریزست
فغان که نرگس بیمار خوبرویان را
شکستن دل ما چون شکست پرهیزست
همیشه در دل فرهاد می کند جولان
چه شد که دامن شیرین به دست پرویزست
زمان حسن قدیم ترا که می داند؟
که آسمان یکی از سبزه های نوخیزست
ز آتش نفس گرم ما خطر دارد
چو خار، محتسب شهر اگر چه سر تیزست
ز آسمان کهنسال دلخراش ترست
اگر چه سبزه رخسار یار، نوخیزست
ز سنگ، چشمه خون می کند روان صائب
ز بس که درد دل من سرایت آمیزست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ستایش سحرخیزی شبنموار و بهرهمندی از صفای عیش آغاز میشود و سپس به ستم زیبایی یار میپردازد: خال ابرو مانند ستارهٔ دنبالهدار خونریز است، چشم بیمار یار دل را به آسانی میشکند و خط نورستهٔ رخسارش از آسمان کهن هم دلخراشتر است. شاعر با یادکرد فرهاد و شیرین، حضور معشوق در دل را برتر از وصال ظاهری خسرو میداند و زیبایی یار را کهنتر از آسمان میشمارد. در پایان، صائب از اثر سوزناک درد دلش میگوید که حتی از سنگ هم چشمهٔ خون روان میکند.
هوش مصنوعی: کسی که در این باغ جهان مانند شبنم سحرخیز است، جامش همیشه از شراب صاف شادی پر است. شبنم سحرگاه بر گل مینشیند و پر و درخشان است؛ سحرخیزی و بیداری در سحر مایهٔ بهرهمندی از صفای عیش است.
هوش مصنوعی: به خالی که در گوشهٔ ابروی یار است گستاخانه نگاه نکن، زیرا مانند ستارهٔ دنبالهدار خونریز و شوم است. ابرو به دنبالهٔ ستاره و خال به خود ستاره تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: افسوس که برای چشم بیمارگونهٔ زیبارویان، شکستن دل ما مانند شکستن پرهیز بیمار است. یعنی همانطور که بیمار به آسانی پرهیز را میشکند، چشم یار هم بیپروا دل ما را میشکند.
هوش مصنوعی: شیرین همیشه در دل فرهاد جولان میدهد و حاضر است؛ چه اهمیتی دارد که دامن او ظاهراً در دست خسرو پرویز باشد. یعنی وصال ظاهری ارزش حضور معشوق در دل عاشق را ندارد.
هوش مصنوعی: چه کسی میتواند آغاز زیبایی دیرینهٔ تو را بداند؟ آسمان با همهٔ کهنگی، در برابر آن مانند سبزهای تازهرسته است.
هوش مصنوعی: محتسب شهر هرچند مانند خار تیز و تندخوست، از آتش نفس گرم ما در خطر است. همانگونه که خار در برابر آتش میسوزد، تندی محتسب در برابر سوز عاشق کاری از پیش نمیبرد.
هوش مصنوعی: هرچند خط سبز تازهدمیده بر رخسار یار نورسته است، از آسمان کهنسال هم دلآزارتر است. یعنی خط نوخاستهٔ یار بیش از گردش روزگار کهن دل عاشق را میخراشد.
هوش مصنوعی: صائب، درد دل من چنان اثرگذار و سرایتکننده است که حتی از سنگ هم چشمهٔ خون جاری میکند. یعنی سنگ سخت هم از شنیدن درد من خون میگرید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کلام تلخ جبینان حلاوت آمیزست
زمین هند به آن تیرگی شکرخیزست
خدا غنی است ز عصیان ما سیه کاران
طبیب را چه زیان از شکست پرهیزست؟
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.