دانه اشک بود توشه راهی که مراست
دل آسوده بود قافله گاهی که مراست
کمر از موجه خویش است مرا چون دریا
چون حباب از سر پوچ است کلاهی که مراست
دشمن خویش بود هر که مرا می سوزد
خونی برق بود مشت گیاهی که مراست
گر قناعت به پر کاه کنم، چشم حسود
پر برآرد به هوای پر کاهی که مراست
در کشیدن چه خیال است کند کوتاهی
تا به گوهر نرسد رشته آهی که مراست
تا به زلفش ندهی دل، به تو روشن نشود
که شب قدر بود روز سیاهی که مراست
دیده پاک کلف می برد از چهره ماه
رخ چون ماه مگردان ز نگاهی که مراست
بحر روشنگر آیینه سیلاب بود
پیش رحمت چه بود گرد گناهی که مراست
حلقه در گوش فلک می کشم از ناله و آه
کیست تا تیغ شود پیش سپاهی که مراست؟
چه کنم صائب اگر سر به گریبان نکشم؟
غیر بال وپر خود نیست پناهی که مراست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر از تهیدستی و تنهایی خود سخن میگوید و آن را مایهٔ استغنا و قدرت میشمارد. توشهاش اشک است، کلاهش مانند حباب تهی است و دلش آرام است، با این همه حسود بر همین اندک هم رشک میبرد. آه و نالهٔ او تا گوهر مقصود میرسد و حتی آسمان را رام میکند. گناهش در برابر دریای رحمت ناچیز است و در پایان پناهی جز خودش نمییابد.
هوش مصنوعی: توشهٔ راه من تنها دانههای اشک است و منزلگاه و جای فرود کاروانم دلِ آرام است. یعنی در سفر زندگی جز گریه همراهی ندارم و آسایش را در دل خود میجویم.
هوش مصنوعی: مانند دریا، کمربندم از موج خود من است و به کسی وابسته نیستم. کلاهی هم که دارم مثل کلاه حباب، از سرِ تهی و بیادعایی است.
هوش مصنوعی: هر کس مرا بسوزاند به خود آسیب زده است، چون مشت گیاه ناچیز من خونِ برق را به گردن دارد. یعنی کسی که مرا نابود کند خود گرفتار تاوان آن میشود.
هوش مصنوعی: حتی اگر به اندازهٔ پرِ کاهی قناعت کنم، چشم حسود از آرزوی همان پر کاهِ من بال و پر درمیآورد. یعنی حسود بر کمترین دارایی من هم رشک میبرد.
هوش مصنوعی: خیال نکن رشتهٔ آه من در کشیده شدن کوتاهی کند. این رشته آنقدر کشیده میشود تا به گوهرِ مقصود برسد.
هوش مصنوعی: تا دل به زلف یار نسپاری نمیفهمی که روز سیاه من، که از زلف سیاه اوست، برایم همچون شب قدر ارجمند و پربرکت است.
هوش مصنوعی: نگاه پاک، لکه را از چهرهٔ ماه میزداید. پس ای ماهرو، روی خود را از نگاه پاک من برمگردان.
هوش مصنوعی: دریا آینهٔ سیلاب را از گل و گرد پاک و روشن میکند. در برابر دریای رحمت خدا، گرد گناه من چیزی به شمار نمیآید.
هوش مصنوعی: با ناله و آه خود حلقهٔ بندگی در گوش آسمان میکنم و آن را مطیع خود میسازم. چه کسی میتواند در برابر سپاه آه و نالهٔ من شمشیر بکشد و ایستادگی کند؟
هوش مصنوعی: صائب، چه چارهای جز این دارم که سر در گریبان فرو ببرم و در خود فرو روم؟ پناهگاهی جز بال و پر خودم ندارم، مانند پرندهای که سر زیر بال میبرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.