در نظرها گرچه بیکاریم در کاریم ما
همچو مرکز پای برجاییم و سیاریم ما
آب و گل کی می شود صاحب بصیرت را حجاب؟
همچو چشم دام، زیر خاک بیداریم ما
طوطی از گفتار در زنگ قساوت غوطه زد
از سیه کاری همان سرگرم گفتاریم ما
کام تلخی را ثمر هرگز ز ما شیرین نشد
بر زمین چون سرو از بی حاصلی باریم ما
حفظ صورت عاقبت بین را دعای جوشن است
در میان زنگیان، آیینه تاریم ما
گرچه ما را نیست وزنی در نظرها چون حباب
قدر ما این بس که دریا را هواداریم ما
سبزه خوابیده، زیر سنگ قامت راست کرد
از گرانجانی همان در زیر دیواریم ما
سینه اش را از خدنگ آه، جوشن کرده ایم
هر چه با ما می کند، گردون سزاواریم ما
کوه غم بر خاطر آزاده ما بار نیست
خنده رو چون کبک در دامان کهساریم ما
هیچ کس را دل نمی سوزد به درد ما، مگر
در سواد آفرینش چشم بیماریم ما؟
خود درآزاریم و از ما دیگران هم در عذاب
در حریم میکشان صائب چو هشیاریم ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل وصف حال خود و اهل دل را با تمثیلهای سبک هندی بیان میکند: بیکاری ظاهر و سیر باطن، بیداری در زیر خاک تن، و بیوزنی حبابوار که با هواداری دریا ارزش مییابد. او در کنار این ادعاها از بیحاصلی و گرانجانی خود نیز گلایه دارد و میگوید هر ستمی که آسمان بکند سزاوار آن است. غزل با این تصویر پایان مییابد که شاعر مانند هشیاری در میان مستان، هم خود در رنج است و هم مایهٔ رنج دیگران.
هوش مصنوعی: هرچند در چشم مردم بیکار به نظر میرسیم، در حقیقت سرگرم کاریم؛ مانند نقطهٔ مرکز پرگار که در جای خود ثابت است و در همان حال دایره بر گرد آن میگردد، ما نیز ظاهراً ساکنیم و در باطن در سیر و حرکتیم.
هوش مصنوعی: آب و گل، یعنی تن خاکی، برای اهل بصیرت پرده و مانع دیدن نمیشود. ما مانند چشمههای دام که زیر خاک پنهاناند، در زیر خاک تن نیز بیدار و هشیاریم.
هوش مصنوعی: طوطی از بس سخن گفت در زنگار سنگدلی فرو رفت؛ ولی ما با همهٔ سیاهکاری و گناه، باز هم سرگرم سخنگفتنیم و از آن دست نمیکشیم.
هوش مصنوعی: هیچ کام تلخی از میوهٔ وجود ما شیرین نشد. ما مانند سرو بیثمریم و به سبب همین بیحاصلی، بار و سربار زمین شدهایم.
هوش مصنوعی: برای کسی که عاقبتاندیش است، حفظ ظاهر مانند دعای جوشن نگهدارنده است. ما در میان زنگیان همچون آیینهٔ تیرهایم و رنگ آنان را میگیریم تا آزار نبینیم.
هوش مصنوعی: هرچند مانند حباب در چشم دیگران وزن و ارزشی نداریم، همین قدر برای ما بس است که هوادار دریاییم. «هوا» در اینجا هم به معنای عشق و طرفداری است و هم به معنای هوایی که درون حباب است.
هوش مصنوعی: سبزهای که زیر سنگ خوابیده بود سرانجام قد راست کرد و بیرون آمد؛ ولی ما از تنبلی و سنگینی جان هنوز زیر دیوار ماندهایم و به پا نخاستهایم.
هوش مصنوعی: از بس تیر آه به سینهٔ آسمان زدهایم، سینهاش از تیرهای ما پوشیده و همچون جوشن شده است. پس هر ستمی که آسمان با ما بکند، سزاوار آنیم.
هوش مصنوعی: کوه غم بر دل آزادهٔ ما سنگینی نمیکند. ما مانند کبک که در دامنهٔ کوه میخندد، در میان غمها هم شاد و خندانروییم.
هوش مصنوعی: هیچکس برای درد ما دل نمیسوزاند. مگر ما در پهنهٔ آفرینش چشم بیمار معشوقیم که دردمان مایهٔ دلربایی شمرده شود و کسی بر آن رحم نکند؟
هوش مصنوعی: صائب، ما هم خود در رنجیم و هم دیگران از ما در عذاباند؛ درست مانند آدم هشیاری که در جمع مستان بادهنوش افتاده باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ناامیدی بردهد اشکی که می باریم ما
رزق قانون می شود تخمی که می کاریم ما
هر که پا کج می گذارد ما دل خود می خوریم
شیشه ناموس عالم در بغل داریم ما
در شکار شوخ چشمان دست و پا گم می کنیم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.