گر زند آتش به جان رویش چنین آیینه را
زود خواهد کرد خاکسترنشین آیینه را
عکس خط و خال عنبربار آن مشکین غزال
می کند پرنافه چون صحرای چین آیینه را
تا چه خواهد کرد یارب با دل مومین من
ساخت مجمر آن عذار آتشین آیینه را
بر سر زانو به چندین عزتش جا می دهند
تازه رخساران ز چشم پاک بین آیینه را
جبهه او را گشایش هاست از چین غضب
موج صیقل می کند روشن جبین آیینه را
تا شد از خاکستر خط صیقلی رخسار او
روی می مالد خجالت بر زمین آیینه را
دیدن روی عرقناک تو در بزم شراب
چون صدف سازد پر از در ثمین آیینه را
تا برآمد خط سبز از لعل شکربار او
عکس طوطی زهر شد زیر نگین آیینه را
از قبول نقش، دل را پاک سازد تیرگی
به بود زنگ از حصار آهنین آیینه را
در نظرها می کند شیرین تر از تنگ شکر
کلک صائب از حدیث شکرین آیینه را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «آینه را» زیبایی معشوق را از راه اثرش بر آینه وصف میکند: چهرهٔ آتشینش آینه را میسوزاند، خط و خالش آن را پر از مشک میکند، عرق رویش در آن مروارید مینشاند و خط تازهاش آینه را شرمسار میسازد. در میانه، شاعر از دل مومین خود در برابر این آتش نگران است و در بیت پیش از پایان نکتهای اخلاقی میآورد که تیرگی و زنگار، دل و آینه را از پذیرفتن نقشها نگه میدارد. در بیت پایانی صائب سخن شیرین خود را مایهٔ شیرینتر شدن آینه در چشمها میداند.
هوش مصنوعی: اگر چهرهٔ آتشین یار اینگونه جان آینه را بسوزاند، بهزودی آینه را خاکسترنشین میکند. خاکسترنشینی هم به سوختن و سوگواری اشاره دارد و هم به صیقل دادن آینه با خاکستر.
هوش مصنوعی: عکسِ خط و خال خوشبوی آن معشوقِ آهووش و مشکین، آینه را مانند صحرای چین (سرزمین آهوی مشک) پر از نافهٔ مشک میکند.
هوش مصنوعی: خدایا، آن چهرهٔ آتشین با دل نرم و مومین من چه خواهد کرد، وقتی آینهٔ پولادین را از گرمی خود به آتشدان بدل کرده است؟
هوش مصنوعی: زیبارویانِ تازهرو، به سبب چشم پاکبینِ آینه، آن را با احترام بسیار بر سر زانوی خود جای میدهند.
هوش مصنوعی: چینهای خشم بر پیشانی یار، آن را گشادهتر و زیباتر میکند؛ همانگونه که موجِ صیقل، پیشانی آینه را روشن میسازد.
هوش مصنوعی: از وقتی چهرهٔ یار با خاکستر خطِ تازهدمیده صیقل خورد و درخشانتر شد، آینه از شرم این برتری، روی بر خاک میمالد.
هوش مصنوعی: دیدن چهرهٔ عرقکردهٔ تو در مجلس شراب، آینه را مانند صدف پر از مرواریدهای گرانبها میکند؛ قطرههای عرق در آینه چون مروارید مینماید.
هوش مصنوعی: از وقتی خط سبز بر گرد لب شیرین و لعلگون یار رویید، عکس طوطی برای آینه مانند زهرِ زیر نگین شد؛ یعنی خط سبزِ یار طوطی را از جلوه انداخت و دیدن طوطی برای آینه تلخ و کشنده گشت.
هوش مصنوعی: تیرگی، دل را از پذیرفتن نقشها و صورتها پاک نگه میدارد؛ برای آینه نیز زنگار حصاری بهتر از دژ آهنین است، چون نمیگذارد نقشی در آن بنشیند.
هوش مصنوعی: قلم صائب با سخنان شیرین خود، آینه را در چشمها از تنگ شکر هم شیرینتر جلوه میدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بس که بگذارد زشرم آن مه جبین آیینه را
همچو آب از دست ریزد بر زمین آیینه را
پاک طینت قانع است از صاف لذتها به درد
موم باشد خوبتر از انگبین آیینه را
در کف هر کس که باشد صفحهٔ تصویر اوست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.