گر دیو و پری حارس باتیغ و سپر باشد
چون حکم خدا آید آن زیر و زبر باشد
بر هر چه امیدستت کی گیرد او دستت
بر شکل عصا آید وان مار دوسر باشد
وان غصه که میگویی آن چاره نکردم دی
هر چاره که پنداری آن نیز غرر باشد
خودکرده شمر آن را چه خیزد از آن سودا
اندر پی صد چون آن صد دام دگر باشد
آن چاره همیکردم آن مات نمیآمد
آن چاره لنگت را آخر چه اثر باشد
از مات تو قوتی کن یا قوت شو او را تو
تا او تو شوی تو او این حصن و مفر باشد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل میگوید هیچ نگهبان و تدبیری در برابر حکم خدا کارساز نیست و هر تکیهگاهی جز او ممکن است مانند عصای موسی به مار بدل شود. او حسرت خوردن بر چارههای نکرده را بیهوده میداند، زیرا هر چارهای خود دامی دیگر است. در پایان راه نجات را نه در تدبیر، بلکه در پذیرفتن ماتشدن و فانی شدن در حق میبیند تا انسان و خدا یکی شوند و همین پناهگاه واقعی باشد.
هوش مصنوعی: حتی اگر دیو و پری با شمشیر و سپر نگهبان کسی باشند، وقتی فرمان و تقدیر خدا برسد همهٔ آن نگهبانی درهم و زیر و رو میشود.
هوش مصنوعی: به هر چیزی که امید بستهای، آن چیز کی دستت را میگیرد؟ به صورت عصایی تکیهگاه پیش میآید، اما در حقیقت ماری دوسر است. اشاره به عصای موسی است که مار شد؛ یعنی تکیهگاههای جز خدا خود مایهٔ آسیباند.
هوش مصنوعی: و آن اندوهی که میگویی «دیروز فلان چاره را نکردم»، بیهوده است؛ هر چارهای که گمان کنی، آن هم فریب و خطر است.
هوش مصنوعی: آن پیشامد را کار خودت و گذشته بشمار؛ از آن خیال و وسواس چه سودی برمیخیزد؟ در پی صدها چاره مانند آن، صدها دام دیگر نهفته است.
هوش مصنوعی: میگویی «آن چاره را میکردم تا مات نشوم»؛ اما چارهٔ لنگ و ناتوان تو در برابر تقدیر سرانجام چه اثری دارد؟
هوش مصنوعی: از همین ماتشدن خود توشه و قوت بساز، یا خود را قوت و خوراک او (خدا) کن؛ تا او تو شود و تو او شوی؛ این یگانگی دژ استوار و پناهگاه است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
زان پیش که یارم را آهنگِ سفر باشد
خوش باشد اگر وصلی یک بارِ دگر باشد
در پایِ وی افتادن گر جان طلبد دادن
در معرضِ جان بازان جان را چه خطر باشد
بی دوست به سر بردن دشوارتر از مردن
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.