چرخ نداند در و دیوار کس
تکیه به دیوار و درش کرده بس
مردم یک خانه و صد خرمی
خانهٔ یک مردم و صد مردمی
چتر شه آنست که شد چرخ ماه
چرخ مه این است که شد چتر شاه
ور قلم از سحر زبان بر کشم
سحر زبان را به قلم در کشم
آب فرو ماند چو کوه از شهاب
کوه درامد به تزلزل چو آب
چشم پدر بهر جگر گوشه تر
گوشهٔ هر چشم شده پر جگر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش نمونههایی از صنعت «عکس و تبدیل» را میآورد؛ در این صنعت، اجزای یک عبارت در مصراع دوم جابهجا تکرار میشوند، مانند «چتر شاه» و «چرخ ماه» یا «جگرگوشه» و «گوشهٔ چشم». مضمون بیتها گوناگون است: بلندی بارگاه و چتر شاه، بزرگواری اهل خانه، برتری قلم شاعر بر جادوی زبان، هیبت صحنهای که آب و کوه را دگرگون میکند، و سوگ پدری بر فرزندش.
هوش مصنوعی: آسمان به در و دیوار خانهٔ هیچکس اعتنا نمیکند، اما به در و دیوار این خانه سخت تکیه کرده است؛ یعنی این بارگاه چنان بلند است که آسمان بر آن تکیه زده است. شاعر جای «در» و «دیوار» را در دو مصراع جابهجا کرده است.
هوش مصنوعی: اهل یک خانهاند و صد گونه شادی دارند؛ خانهٔ یک تن است و صد گونه بزرگواری و جوانمردی در آن هست. شاعر با جابهجا کردن «مردم» و «خانه» صنعت عکس را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: چتر شاه چنان بلند است که فلک ماه شده است، و فلک ماه همان است که چتر شاه شده است؛ یعنی چتر شاه همپایهٔ آسمان ماه است.
هوش مصنوعی: اگر با قلم سخنِ جادویی پدید آورم، جادوی زبان و گفتار را با قلم خود باطل میکنم و خط بطلان بر آن میکشم؛ یعنی نوشتهٔ من از سخنوری زبانی برتر است.
هوش مصنوعی: آب از بیمِ تیرها و شمشیرهای درخشان مانند شهاب، چون کوه از حرکت بازایستاد و کوه مانند آب به لرزه افتاد. این بیت ظاهراً هول و هیبت صحنهای را وصف میکند.
هوش مصنوعی: چشم پدر در اندوه فرزند دلبندش اشکآلود است و گوشهٔ هر چشمی از خونِ جگر پر شده است؛ یعنی همه از غم، خون میگریند. «جگرگوشه» و «گوشهٔ جگر» در دو مصراع جابهجا آمدهاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.