بخش ۱۰ - انجمن مهتران و خطابهٔ شاه در ناپایداری بخت، دادِ ده یک و راه پنج
چو از روم وز چین وز ترک و هند
جهان شد مر او را چو رومی پرند
ز هر مرز پیوسته شد باژ و ساو
کسی را نبد با جهاندار تاو
همه مهتران را ز ایران بخواند
سزاوار بر تخت شاهی نشاند
ازان پس شهنشاه بر پای خاست
به خوبی بیاراست گفتار راست
چنین گفت کای نامداران شهر
ز رای و خرد هرک دارید بهر
بدانید کاین تیرگردان سپهر
ننازد به داد و نیازد به مهر
یکی را چو خواهد برآرد بلند
هم آخر سپارد به خاک نژند
نماند به جز نام زو در جهان
همه رنج با او شود در نهان
به گیتی ممانید جز نام نیک
هرانکس که خواهد سرانجام نیک
ترا روزگار اورمزد آن بود
که خشنودی پاک یزدان بود
به یزدان گرای و به یزدان گشای
که دارنده اویست و نیکی فزای
ز هر بد به دادار گیهان پناه
که او راست بر نیک و بد دستگاه
کند بر تو آسان همه کار سخت
ز رای دلفروز و پیروز بخت
نخستین ز کار من اندازه گیر
گذشته بد و نیک من تازه گیر
که کردم به دادار گیهان پناه
مرا داد بر نیک و بد دستگاه
زمین هفت کشور به شاهی مراست
چنان کز خداوندی او سزاست
همی باژ خواهم ز روم و ز هند
جهان شد مرا همچو رومی پرند
سپاسم ز یزدان که او داد زور
بلند اختر و بخش کیوان و هور
ستایش که داند سزاوار اوی
نیایش بر آیین و کردار اوی
مگر کو دهد بازمان زندگی
بماند بزرگی و تابندگی
کنون هرچ خواهیم کردن ز داد
بکوشیم وز داد باشیم شاد
ز ده یک مرا چند بر شهرهاست
که دهقان و موبد بران بر گواست
چو باید شما را ببخشم همه
همان ده یک و بوم و باژ و رمه
مگر آنک آید شما را فزون
بیارد سوی گنج ما رهنمون
ز ده یک که من بستدم پیش ازین
ز باژ آنچ کم بود گر بیش ازین
همی از پی سود بردم به کار
به در داشتن لشکر بیشمار
بزرگی شما جستم و ایمنی
نهان کردن کیش آهرمنی
شما دست یکسر به یزدان زنید
بکوشید و پیمان او مشکنید
که بخشنده اویست و دارنده اوی
بلند آسمان را نگارنده اوی
ستمدیده را اوست فریادرس
منازید با نازش او به کس
نباید نهادن دل اندر فریب
که پیش فراز اندر آید نشیب
کجا آنک بر سود تاجش به ابر
کجا آنک بودی شکارش هژبر
نهالی همه خاک دارند و خشت
خنک آنک جز تخم نیکی نکشت
همه هرک هست اندرین مرز من
کجا گوش دارند اندرز من
نمایم شما را کنون راه پنج
که سودش فزون آید از تاج و گنج



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاه در این بخش از شعر به مهتران و بزرگان کشورش میگوید که هیچ چیز در این دنیا پایدار نیست و انسانها در نهایت به خاک خواهند شد. او بر اهمیت نیکنامی در دنیا تأکید میکند و میفرماید که باید به درگاه یزدان روی آورد و از او یاری بخواهد. شاه از مهتران میخواهد که به پیمان و خدای نیکی وفادار بمانند و همیشه در پی نیکی و داد باشند. او همچنین به بزرگى و نیروى یزدان اشاره میکند و از مردم میخواهد که به راهی بروند که برای آنها سودمندتر باشد و به جای پیمانهای کوتاهمدت، به فکر نیکیهای پایدار باشند.
هوش مصنوعی: وقتی صحبت از سرزمینهای روم، چین، ترک و هند به میان میآید، تمام جهان برای او به مانند یک پرندهٔ رومی میشود، یعنی کاملاً در دسترس و در اختیار اوست.
هوش مصنوعی: از هر مرز، خراج و مالیات به طور مستمر جمعآوری میشد و برای هیچکس، جز شاه و فرمانروا، امکان نداشت که به آن دسترسی پیدا کند.
هوش مصنوعی: او (شاه) همه سران و بزرگان ایران را فرا خواند و کسانی را که شایسته بودند بر تخت سلطنت نشاند.
هوش مصنوعی: پس از آن، پادشاه از جایش برخاست و با آراستگی، سخن درست و شایستهای را بیان کرد.
هوش مصنوعی: شاه به نامآوران شهر میگوید که شما باید به خرد و اندیشه خود تکیه کنید و برای کارهایتان از آن بهره بگیرید.
هوش مصنوعی: بدانید که این تیرهای گردان آسمان نسبت به انصاف و دوستی ناز کند و هیچ ارزشی به آنها نمیدهد.
هوش مصنوعی: هرکس را که بخواهد به مقام و جایگاهی بلند برساند، در نهایت او را به خاک و فراموشی میسپارد و او را از یاد میبرد.
هوش مصنوعی: تنها نام فرد (اشاره به شخصی خاص) در جهان باقی میماند و همه مشکلات و رنجهای او در دلش نهفته است، به طوری که با بیرون نمیآید.
هوش مصنوعی: تنها چیزی که در دنیا باقی میماند، نام نیک است و هر کسی که بخواهد سرانجام خوبی داشته باشد، باید به این نکته توجه کند.
هوش مصنوعی: روزگار تو زمانی خوش و خوب خواهد بود که خشنودی و رضایت یزدان (خدای پاک) را به دست آوری.
هوش مصنوعی: به سوی خدا برو و از او درخواست کن، چون او تنها صاحب همه چیز و کسی است که خوبیها را افزون میکند.
هوش مصنوعی: به هر بدی به پروردگار جهان پناه ببریم، زیرا خداوند بر کار نیک و بد تسلط دارد و برای هر چیزی ساماندهی کرده است.
هوش مصنوعی: کارهای دشوار برای تو به آسانی انجام میشود، زیرا به فکر روشن و شجاعانه و بخت پیروز تکیه داری.
هوش مصنوعی: از کارهایم، ابتدا وضعیت و میزان آنها را بسنج و سپس گذشتههای بد و خوبم را درک کن و بررسی کن.
هوش مصنوعی: من به خدای جهان پناه بردم و او به من کمک کرد تا در برابر خوبیها و بدیها ایستادگی کنم.
هوش مصنوعی: زمین هفت کشور به سلطنت و حکمرانی من تعلق دارد، به گونهای که این امر شایسته خداوند است.
هوش مصنوعی: من از روم و هند مالی میخواهم، زیرا که مانند یک رومی، در دنیا رنج و زحمت زیاد کشیدهام.
هوش مصنوعی: من از خداوند بزرگ سپاسگزارم که قدرت و توانایی باعظمت و همچنین خوشبختی و نعمتها را به من عطا فرمود.
هوش مصنوعی: ستایش بر کسی سزاوار است که بدانند نیایش و رفتار او چگونه است.
هوش مصنوعی: آیا کسی هست که از زندگی دوباره بخشد تا بزرگی و درخشش او باقی بماند؟
هوش مصنوعی: اکنون هر چه بخواهیم انجام دهیم، باید تلاش کنیم و با رعایت عدالت، خوشحال باشیم.
هوش مصنوعی: برای من از هر دهیک، چیزی برای شهرها باقی مانده است که کشاورز و روحانی (موبد) آن را گواهی میدهند.
هوش مصنوعی: من باید به همه شما یعنی دهقانان و موبدان، ده یک (مالیات) و زمین و مالیاتهایی که باید داده شود و همچنین گلهها را ببخشم.
هوش مصنوعی: مگر کسی از شما پیش من بیاید و ما را به سوی گنج خود راهنمایی کند.
هوش مصنوعی: من از ده یک که پیش از این به آن متکی شدم، به خاطر مالیاتی که کمتر از آنچه باید میبود، دریافت کردم.
هوش مصنوعی: من برای رسیدن به منافع خود، در جستجوی چارهای بودم که با داشتن لشکری بسیار، موفق بشوم.
هوش مصنوعی: من به دنبال بزرگی شما هستم و نمیخواهم دین زرتشتی را به طور پنهانی بپذیرم.
هوش مصنوعی: شما تمامقد به خداوند (یزدان) پناه ببرید و تلاش کنید که پیمان و عهد خود با او را نشکنید.
هوش مصنوعی: او (یزدان) بخشنده و دارنده همه چیز است و خالق بلندای آسمان نیز او است.
هوش مصنوعی: فریادرس من، خداوندی است که از ستمدیدگان (مظلومان) حمایت میکند؛ پس به هیچکس ناز نکنید و در سختیها به او تکیه کنید.
هوش مصنوعی: نباید دل را به فریب بسپارید، زیرا در اوج و مراحل بالا ممکن است ناگهان به پستی و سقوط دچار شوید.
هوش مصنوعی: کجا آن زمان که تاج او بر فراز آسمان درخشان بود، و کجا زمانی که او در حال شکار شیر بود؟
هوش مصنوعی: کسانی که نهال (درختی) را در خاک میکارند، باید از ابتدا آن را با خشت (آب) و توجه مناسب پرورش دهند، و تنها در صورتی که به کاشت تخم نیکی (نیت خوب) بپردازند، نتیجهی خوب و دلخواهی خواهند داشت.
هوش مصنوعی: هر کسی که در این سرزمین من زندگی میکند، کجاست که به سخنان پندآموز من گوش کند؟
هوش مصنوعی: اکنون راه پنجگانهای را به شما نشان میدهم که بهرهاش بیشتر از تاج و ثروت است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.