ما خراب غم و خمخانه ز می آباد است
ناصح از باده سخن کن که نصیحت باد است
خیز و از شعله می آتش نمرود افروز
خاصه اکنون که گلستان ارم شداد است
سیل کهسار خم از میکده در شهر افتاد
وای بر خانه پرهیز که بی بنیاد است
با زلال خضرم از می روشن چه نیاز
چشمه آب سیاهی چو در این بغداد است
به جز از تاک که شد محترم از حرمت می
زادگان را همه فخر از شرف اجداد است
گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله من
آنچه البته بجایی نرسد فریاد است
گفته ای نیست گرفتار مرا آزادی
نه که هر کس که گرفتار تو شد آزاد است
چشم زاهد به شناسائی سِرّ رخ و زلف
دیدن روز و شب و اعمی مادرزاد است
گفتمش خسرو شیرین که ای دل بنمود
کآنکه در عهد من این کوه کند فرهاد است
هر که یغما شنود ناله گرمم گوید
آهن سرد چه کوبی دلش از پولاد است
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی مفهوم آزادی، غم و لذت میپردازد. شاعر به ناصح توصیه میکند که به جای نصیحت درباره پرهیز، از جلوههای زیبایی و شادابی زندگی بگوید و از شور و حرارت عشق و می بنوشد. او به تشبیه زندگی به میکده و گلستان میپردازد و خاطرنشان میکند که انسانها باید از لذتهای زندگی بهرهمند شوند و در دام احساسات منفی گرفتار نشوند. همچنین به انتقاد از زاهدان و کسانی که فقط به ظواهر میپردازند، اشاره میکند و بر اهمیت عشق و زیبایی در زندگی تأکید میکند. در نهایت، بیان میکند که هر کسی که از زیباییها و لذتها چشمپوشی کند، در واقع در زندان خود ساختهای به سر میبرد.
هوش مصنوعی: ما به خاطر غم و مشکل در دل، سرشار از شراب و شادی هستیم. ای ناصح، سخن از شراب بگو، زیرا نصیحتت بیفایده است.
هوش مصنوعی: بشین و از آتش نمرود که شعلهور است روشنایی بگیر، بهخصوص اکنون که گلستان ارم زیبا و شکوفا شده است.
هوش مصنوعی: سیل بیرحم و ویرانگر که از دشتهای کوهستانی به سمت شهر میریزد، باعث خرابیها و ویرانیهایی میشود. آه و افسوس بر خانههایی که بر پایههای ناپایداری ساخته شدهاند و در برابر این بلای طبیعی تاب نمیآورند.
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به این است که با وجود آب زلال و روشن، نیازی به چشمههای آب دیگر نیست، زیرا همین آب تازه و شفاف در این شهر بغداد وجود دارد. به عبارتی، وجود چیزهای خوب و دلپذیر در نزدیکی ما میتواند کافی باشد و از دیگر منابع غیرضروری بینیازمان کند.
هوش مصنوعی: تنها تاک، که به خاطر ارجمندیاش مورد احترام است، و تا وقتی که میوه میدهد، همه کسانی که از نسلهای شرافتمند هستند، به فخر و افتخار اجدادشان میبالند.
هوش مصنوعی: اگر گوش تو شنوا باشد و من هم ناله و فریاد کنم، اما در نهایت اگر به هیچ نتیجهای نرسد، این فقط یک سر و صداست.
هوش مصنوعی: میگویی که من گرفتار کسی نیستم و آزاد هستم، اما هر کسی که به تو علاقهمند شود، واقعاً آزاد خواهد بود.
هوش مصنوعی: چشم زاهد به شناختن زیباییهای چهره و مو سرگرم است و در تمام روز و شب به این کار مشغول است، در حالی که او از ابتدا نابینا بوده است.
هوش مصنوعی: به او گفتم که ای عزیز، نشان ده که کسی که در زمان من این کوه را میشکند، فرهاد است.
هوش مصنوعی: هر کس که صدای یغما را بشنود، باید بداند که من با صدای گرم و پر احساس خود، به او میگویم که آهن سرد را نزن، زیرا دل او مثل پولاد است و در برابر احساسات سرد و بیاحساسش مقاوم است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای دل! امروز تو را روز مبارک بادست
که جهان خرم و سلطان جهان، دلشاد است
خوش برآ، چون خط دلدار، که در دور قمر
همه اسباب خوشی، دست فراهم دادست
هر پریشانی و تشویش که جمع آمده بود
[...]
هر که شد بنده عشق تو ز خلق آزاد است
جانم آن لحظه که غمگین تو باشد شاد است
الم و درد تو سرمایه روح و راحت
ستم عشق تو پیرایه عدل و داد است
عشق تو شاه سراپرده ملک ازل است
[...]
سرو تا بندهٔ بالای تو شد آزاد است
هر نفس کآن نه به یادِ تو برآید باد است
لطف فرمای و بده دادِ اسیران امروز
که تو را لطف خدا منصب شاهی داد است
غمزه چشم ستم آموز تو را شاگرد است
[...]
لب فروبستن ناصح گرهی بر باد است
صد ره این بست و گشادم بر یاد است
گل حسن تو بود در همه جا فصل بهار
بلبل باغ نوا از همه غم آزاد است
آدمی را ز همه چیز نفس منتخب است
[...]
گر به ظاهر کسی از قید جهان آزاد است
نیست بی مصلحتی، این روش صیاد است
چه توان کرد، هنر قسمت ما شد ز جهان
برطرف کی شود آن عیب که مادرزاد است
گر نمیرم، همه شب شمع صفت می میرم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.