گنجور

غزل ۴۵۱

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

دو چشم مست میگونت ببرد آرام هشیاران

دو خواب آلوده بربودند عقل از دست بیداران

نصیحتگوی را از من بگو ای خواجه دم درکش

چو سیل از سر گذشت آن را چه می‌ترسانی از باران

گر آن ساقی که مستان راست هشیاران بدیدندی

ز توبه توبه کردندی چو من بر دست خماران

گرم با صالحان بی دوست فردا در بهشت آرند

همان بهتر که در دوزخ کنندم با گنهکاران

چه بویست این که عقل از من ببرد و صبر و هشیاری

ندانم باغ فردوسست یا بازار عطاران

تو با این مردم کوته نظر در چاه کنعانی

به مصر آ تا پدید آیند یوسف را خریداران

الا ای باد شبگیری بگوی آن ماه مجلس را

تو آزادی و خلقی در غم رویت گرفتاران

گر آن عیار شهرآشوب روزی حال من پرسد

بگو خوابش نمی‌گیرد به شب از دست عیاران

گرت باری گذر باشد نگه با جانب ما کن

نپندارم که بد باشد جزای خوب کرداران

کسان گویند چون سعدی جفا دیدی تحول کن

رها کن تا بمیرم بر سر کوی وفاداران

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

محمدرضا شجریان » سرود مهر » آواز بر روی قطعه ضربی "نجوا"

علی رستمیان » چهارباغ » چهار مضراب سنتور و تنبک

محمد معتمدی » صوفی » شور، دشتی - ضربی به همراه آواز

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

طاهر خورشیدی نوشته:

بیت دوم را این چنین نیز شنیده ام:
ملامت گوی را از من بگوی ای خواجه دم درکش
که آن را غرقه در دریا چه می ترسانی از باران

علی ظهیری نوشته:

بیت آخر به نظر اشتباه تایپی دارد چرا که درست آن این است: کسان گویند چون سعدی جفا دیدی “تحمل” کن.
واژه‌ی “تحمل” به غلط “تحول” تایپ شده.

دکتر ترابی نوشته:

مصرع دوم از بیت دوم به گمانم چنین است: که آب از سر گذشت آنرا که می ترساندی از باران،
و مصرع دوم از بیت چهارم: همان بهتر که در دوزخ برندم با گنهکاران.

مجتبی نوشته:

در مصرع اولِ بیت آخر اشتباه املائی وجود نداره. واژه “تحول” با مفهوم و مضمون بیت مطابقت داره. به این معنی که دیگران به من می‌گویند: سعدی! حالا که جفا دیدی تحول کن ( نظر خود را تغییر بده و دل از معشوق برگیر). من را رها کنید تا بر کوی وفا داران جان بسپارم.
تحول در این‌جا یعنی تغییر عقیده

سیروس آزاد نوشته:

برای زیبا تر شدن اثر آن را با صدای محمد معتمدی در کنسرت اسپانیایی گوش دهید.

مجید نوشته:

معنی مصرع اول بیت دوم ( دم درکش) را متوجه نمیشم ممنون میشم دوستان راهنماییم کنند

بابک نوشته:

@مجید
با من سخن مگو، این بیان را نکن

زلف پریشان نوشته:

این غزل رو استاد شجریان در سرود مهر اجرا کردن توصیه میکنم

علی نوشته:

توصیه می کنم این شعر را حتمن با اجرای گروه تریوله با عنوان «چشم مست» گوش کنید. بی نظیر است و لذت شعر سعدی را صدبرابر می کند

۷ نوشته:

کسان گویند چون سعدی جفا دیدی تحول کن
رها کن تا بمیرم بر سر کوی وفاداران

به نظر من مصرع اول بجای چون باید چونی به صورت پرسشی باشد:
کسان گویند چونی سعدی !؟جفا دیدی تحول کن
رها کن تا بمیرم بر سر کوی وفاداران

گمنام-۱ نوشته:

جناب ۵+۲=۷
اینگونه که سرکار میخوانید، بیت تخلص از وزن و مانا می افتد، از من گفتن بود.

مهدی نوشته:

آهنگ چشم مست از تریوله بند رو که چند بیت از این شعر درش استفاده شده گوش بدید به شدت زیباست

کانال رسمی گنجور در تلگرام