گنجور

حاشیه‌ها

گمنام در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۵۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹:

وزیبایی زبان ایرانی،
آرامگه و آرامگاه، همچون رهرو و راهرو و......

آریا والا در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۴۰ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر دوم » بخش ۵۹ - دوم بار در سخن کشیدن سایل آن بزرگ را تا حال او معلوم‌تر گردد:

سوی سوراخی که نامش گوشهاست
تا بباغ جان که میوه‌ش هوشهاست
شاه‌راه باغ جانها شرع اوست
باغ و بستانهای عالم فرع اوست
اصل و سرچشمهٔ خوشی آنست آن
زود تجری تحتها الانهار خوان
گوش های جهان هستی صدا و ندای قلبت رو میشنوه ، هر میلی که از قلب و ذهنت بگذره رو متجلی میکنه ، اگر تجری تحتها الانهار رو بخوای ، جهان هستی رو به سمت اون هدایت میکنه ، انتخابش با خودته

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۳۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۳:

پیوند به وبگاه بیرونی

 

صَحن بستان ذوق بخش وصحبت یاران خوشست

وقت گل خوش بادکز وی وقتِ میخواران خوشست

 

صحن: فضا،عرصه،ساحت

معنی بیت: فضای باغ بهاریست ولذّت بخش، جمع یاران همدل وهمفکر دراین فضا بسیار نشاط انگیزاست. سر گل سلامت باد که سببِ این گِرد هم آیی دوستان شده است و اوقات خوشی برای شرابخواران فراهم کرده است.

درحالی که ما درآرزوی خوشبختی وخوشحالی درآتش حسرت ونومیدی می سوزیم شگفتاکه خوشبختی درپیرامون ما پیشاپیش رخ داده ودر"اینجا وهم اکنون" به رایگان دردسترس همگان هست! شگفت ترآنکه لارم نیست هیچکاری انجام دهیم فقط باید ممانعت نکنیم واجازه دهیم خوشحالی وارد درون ماشود. مانباید درآرزوی خوشحالی باشیم آرزو یعنی اینکه چیزی کم است وماانتظارداریم درآینده بدست خواهیم آورد اماآینده ای وجودنداردفقط لحظه ی حال واکنون هست که دراینجا وجوددارد زمانی که آرزوهارخت بربندندومادرزمان حال حضورداشته باشیم بخشی ازهستی می شویم ودرمی یابیم که خوشحالی پیشاپیش اینجابوده وماغافل بودیم! حافظ به این سطح ازآگاهی رسیده که نداسرمی دهد:

تختِ زُمرد زده است گل به چمن

راح ِ چون لعل ِ آتشین دریاب

 

🌿━━━━━━━━━━🌿

از صبا هردَم مَشام جان ماخوش می‌شود

آری آری طیبِ انفاس ِهواداران خوشست

 

صبا: بادملایمی که رابط میان عاشق ومعشوق است. به سبب دسترسی که به کوی یاردارد، بوی دلپذیر وعطرآلودِ زلفِ یار را می پراکند ومشام جان عاشقان رامی نوازد.

مَشام: حس بویایی، شامه، بینی

طیب: بوی خوش ودلپذیر

طیب انفاس: بوی دلپذیرنفس ها

هواداران: طرفداران، اشاره به صبا درمصرع اوّل است که هوای عطرآلودِ کوی یارراباخود دارد‌ پس "هوادار"است. هم به معنی طرفدار هم به معنی همراه داشتن هوای کوی یار.

✍️معنی بیت: هرروز وهردَم، صبا لطف می کند بوی جانپرور معشوق را درمیان باغ وبستان می پراکند ومشام ِدل وجان عاشقان را خوش می کند. آری نفس بادصبا وآنهایی که باخود هوای کوی یار را دارند بسیاردلپذیرو روح افزاست.

اینجا ودرزمان حال بودن، به آینده نرفتن وآرزومندی راکنارگذاشتن، رهایی ازهمه ی تعلقات دینی ودنیوی،صداقت وبی ریایی وبی آزاری،چنان دگرگونی عظیمی درنهاد حافظ ایجادنموده که بااندک نسیمی سرمست ومسروروخوشحال می شود بدانسان که هیچکس نمی تواند آن خوشحالی راازوبگیردیاتحت تاثیرخودقراردهد. این نوع دگرگونگی درونی، دردسترس همگان هست همانگونه که حافظ متحوّل شد زرتشت متحوّل شد وبودا دگرگون گردید همه ی مانیزمی توانیم دگرگون شویم.

رسید بادصبا غنچه درهواداری

زخودبرون شدوبرخوددریدپیراهن

 

🌿━━━━━━━━━━🌿

ناگشوده گل نقاب،آهنگِ رحلت ساز کرد

ناله کن بلبل که گلبانگ دل افگاران خوشست

نقاب: پوشش،پرده و پارچه نازکی که جلوی صورت آویزان کنند. برای گل ازغنچه درآمدن همان نقاب گشودن است.

رحلت: مردن واز این دنیا به آن دنیا رفتن، کنایه از پرپرشدنِ گل

گلبانگ: آوازدلپذیر وخوش

دل‌افگاران: آزرده خاطران، اندوه‌دلان،

✍️معنی بیت: گل نیامده ساز رفتن می زند (زمان خوشدلی وعیش وعشرت کوتاه است همه چیز بی ثبات وناپایدارهستند تنهاچیزی که ثبات دارد مرگ است. باید هرآنچه راکه کل رقم می زند باآغوش بازپذیرفت نباید مبارزه کرد مبارزه باهستی شکست وناامیدی به همراه دارد وصرفاً به نابودی خودمان می انجامد.باید آگاهانه لحظه لحظه ی زندگی را غنیمت شمرد وحداکثراستفاده راکرد اما دریغا که اغلب درغفلت فروررفته ایم وزمان مرگ درمی یابیم که چه قدر دراشتباه بودیم!) ای بلبل عاشق، برای پرپرشدن معشوق خویش(گل) ناله سرکن بنال وآوازبخوان که ناله ی اندوه خواران، دلنشین وسوزناک است.

بنال بلبل اگربامن اَت سر یاریست

که ما دوعاشق زاریم وکارما زاریست.

 

 

🌿━━━━━━━━━━🌿

مرغ خوشخوان را بشارت باد کاندر راه عشق

دوست را با ناله شب‌های بیداران خوش است

 

مرغ خوشخوان: اشاره به همان بلبل وکنایه ازعاشق است

بشارت: مژده

✍️معنی بیت: مژده وخبرخوش بر بلبل (عاشقان شب زندار) باد که معشوق ازناله های شبانه ی عاشقان به وَجد وشعف وسرور می آید. چه چیزی بهترازاینکه بتوانی معشوق را به ذوق وشوق درآوری؟ ناله کن آوازبخوان که صدای تو وسوسه ی جلوه گری را دردل محبوب زنده می سازد وواورابه تجلّی ترغیب وتشویق می کند.

نالیدن عشّاق طبیعی هست تقلیدی نیست هرحالتی ازآدمی که براساس طبیعت وماهیّت خودی بوده باشد نتایج مطلوب درپی خواهدداشت بلبل درنالیدن وزاری کردن ،مصنوعی وبه تقلید ازدیگران عمل نمی کند وبه همین سبب هستی نیزبه اوکمک می کند اومبارزه نمی کند ودرعاشقی ازهیچکس پیروی نمی کند این همان معنای اعتماد به کائنات هست وپاسخ اعتمادش رانیزمی گیرد. مبارزه وتقلید ازدیگران، کل انرژی، زندگی وهستی رابربادمی دهد وناکامی واندوه ببارمی آورد.

عالم ازناله ی عشّاق مبادا خالی

که خوش آهنگ فرحبخش نوایی دارد

 

🌿━━━━━━━━━━🌿

نیست دربازارعالم خوشدلی ورزان که هست

شیوه رندیّ و خوش باشیّ عیّاران خوشست

خوشدلی: شادمانی ورضایت

رندی: آزاد ورها ازهرچیزی که قید وبندآورد.

شیوه ی رندی: رندی یک مسلک حافظانه هست هیچکس نمی تواندپیروان این مسلک رابه جهنم تهدید ویا به بهشت رفتن تطمیع کند. این شگرد احمقانه شاید برای مردم عوام وساده لوح کارسازباشد اما رندان راتحت تاثیرقرارنمی دهد بهشت وجهنم رندان دردرون خودشان هست. آنهاهیچ طمعی به آینده ی واهی وپوچ ندارند وفریب بهشت دروغین زاهدان رانمی خورند. آنها درلحظه حضوردارند وهمین حضور،خالصانه ترین نوع نیایش محسوب می گردد. رندان نیک می دانند که جهان هستی زبان گفتار مارا نمی داند وبرای سپاسگزاری لازم نیست باالتماس وزاری جملات آماده شده ازقبل راتکرارکنی! همین که زندگی رادرک کرده وآن راگرامی بداری وجشن بگیری وبی آزارباشی درمسیردرست قرارداری واین بهترین نوع عبادت است. درنظرگاه حافظ، خداوند آنقدر تنگ نظر و بی مایه نیست که کسی را بخاطر داشتن تسبیح وریش وخرقه دوست داشته ودرمقابل ازکسانی که شراب خورده وخودرا ازقید وبندخرافات رها ساخته اند آرزده خاطرگردد. بنابراین اگر روزجزایی هم بوده باشد قطعاً آن چیزی نیست که متشرّعین متقلّب گفته اند بلکه چیزی خواهدبودکه همگان ازشگفتی برخورد خداوند غافلگیرخواهیم شد.

ترسم که روزحَشر عنان درعنان رود

تسبیح شیخ وخرقه ی رند شرابخوار

خوش باشی: دَم غنیمت شمردن وخوش بودن،شادمانه زیستن

عیّاران: جوانمردان و لوطیانی که مرام خاصّی داشتند. بدون ترس ازقانون وشریعت،راهزنی و دزدی می کردند، احتیاجاتِ فقرا را با زور وقدرت،ازحلقوم اغنیا وتوانگران بیرون کشیده وازاین کارلذت فراوان می بردند. آنها دل پاک وقلبی رئوف داشتند،رند وزرنگ وچالاک بودند، هرچه که بدست می آوردند درمیان فقیران تقسیم می کردند وهمواره حامی ضعیفان وبیچارگان بودند.

✍️معنی بیت:

دراین دنیا چیزی نیست که مایه ی خوشدلی بوده باشد،همه چیز رنج واندوه وغصّه به دنباله دارند وتشویش ودغدغه می آفریند. تنهاچیزی که دراین دنیا مایه آرامش وخوشی وسعادت است شیوه وراه وروش رندی زیستن،ونوع خوشگذرانی ِ عیّارانست وبس.

عیّاران ازآنجا که بی هیچ ترس وواهمه ای ازبند وزنجیر، درخدمت به ناتوانان ونیازمندان پیشتاز بودند و بهترازمتولّیان شریعت وقانون، به دادِ دل مظلومان می رسیدند ،همواره مورد احترام وعلاقه ی حافظ بوده اند. گرچه متشرّعین ازعیّاران دل خوشی نداشتند وآنها راگناهکار وخودسرمی پنداشتند، حافظ درچند جا ازآنها به نیکی یادکرده است.

زان طرّه ی پرپیچ وخم سهل است اگربینم ستم

ازبند وزنجیرش چه غم هرکس که عیّاری کند

 

🌿━━━━━━━━━━🌿

از زبانِ سوسنِ آزاده‌ام آمد به گوش

کاندراین دیرکهن کارسبکباران خوش است

 

سوسن: نام گلیست دررنگها وانواع گوناگون ، رنگ سفید آن دارای ده برگ باریک وبلند به شکل زبان است به همین سبب به داشتن زبان وهم چنین آزادگی شهرت دارد.

دیر کهن: دنیای کهنه و قدیم.

سبکبار: آزادهرگونه تعلّقات

✍️ معنی بیت: از زبان سوسن آزاده شنیدم که می گفت: دراین دنیای کهنه فقط کسانی که سبکبار وآزاد ازهرگونه تلّقات دینی ودنیوی هستند، خوشی حقیقی راتجربه کرده وشروع به احساس وجد وشادمانی می کنند. این سبکباری ازفقر وتهیدستی نیست منفی نیست بلکه کاملاً مثبت و ازروی آگاهی وانتخاب هست. درآزادی وسبکباری رندانه، بودن به تنهایی کافیست، بودن ِمحض وسبکبار والاترین شگفتیست نهایت شگفتیها. لذت نفس کشیدن،لذت مشارکت درهستی،لذت ناب بودن دراین شرایط است که برجسته ترمی شود. درسبکباری، پیداکردن خویشتن بسهولت وآسانی رقم می خورد وآدمی می تواند حضورخودش راجشن بگیرد وتجربه ای ناب ونیرومند اززنده بودن داشته باشد اینچنین تجربه ای تاثیرگذار،همه ی دغدغه ها،نگرانیها واضطرابهارامحومی سازد وشادمانی فرصت درونی تجلّی پیدامی کند.

درشاهراه جاه وبزرگی خطر بسیست

آن بِه کزین گریوه سبکبار بگذری

 

🌿━━━━━━━━━━🌿

حافظا ترکِ جهان گفتن طریق خوشدلیست

تا نپنداری که احوال جهان داران خوش است

"ترک جهان گفتن" به معنای پشت کردن به زندگانی و گوشه ی عزلت گزینی به سبک زاهدانه نیست بلکه دلبَستگیها ووابستگیها راگسستن هست. رندان مسلک حافظانه درجهان آگاهانه زندگی می کنند وازنعمتهای دنیابهره مندهستند لیکن هیچ دلبستگی بدانها پیدانمی کنند چون می دانند که اینجا همچون کاروانسرایی موقّت هست وبه زودی همگان اینجاراترک خواهیم نمود.

✍️معنی بیت: ای حافظ ازبندِ تعلّقات رهاشدن وآزادگی،شادمانه زیستن تنها راهِ سعادت وخوشدلیست. این راگفتم تا گمان نبری که اغنیا وتوانگران حال روزخوشی دارند وخوشبخت هستند! نه اینگونه نیست و تنها کسانی حقیقتاً خوشبختند که از زنجیر علایق دنیوی خودرا خلاص کرده وبه آزادگی ووارستگی نایل شده اند.

غلام همّت آنم که زیرچرخ کبود

زهرچه رنگِ تعلّق پذیرد آزاداست

 

🌹🙏

🌿━━━━━━━━━━🌿

سید مهدی در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۱۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۴:

ره افسانه(غیر آلبومی)
استاد علیرضا افتخاری
مرحوم استاد تاجبخش
@ostad_alireza_eftekhari

شهلا در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۰۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۴۳۸:

یا این: در آرزوی قحبه ای یا وسوسه قواده ای

عمر شیردل در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۲۰:۴۳ دربارهٔ امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۵۵۹:

بیت سوم ، مصرع اول ، "زندان و فراق" به "زندان فراق" تصحیح شود.

۷ در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۹:۲۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:

"آخر" جا فتاد که تکیه بر آن است و ناکامی را میرساند.
-به هوای بوی دلاویزی که آخر سر باد صبا از تاب زلفش آورد و از پیچ زلف مشکینش چه دلها که درخون پیچید.

۷ در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۷:۳۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:

1-به بوی نافه‌ای کاخر صبا زان طره بگشاید
2-ز تاب جعد مشکینش چه خون افتاد در دل‌ها
باید معنی شعر را فهمید.درخواست تفسیر از دیگران کار بیهوده ای است و تفسیر آن است که باید خواند و خواند تا خود شخص یارای تفسیر نماید.
تفسیر هر کس اگر تقلیدی نباشد ویژه مغز اوست.
معنی:
1-به هوای بوی دلاویزی که باد صبا از تاب زلفش آورد
2-از تاب گیسوی سیاهش چه خون که در دلها افتاد.
(بیتاب بیتابیم)

آسا در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۶:۵۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:

درود بر همه ی دوستان
میشه در تفسیر بیت دوم کسی کمکم کنه ؟!

آرزو شهبازی در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۱۹ دربارهٔ هجویری » کشف المحجوب » بابٌ ذکر ائمّتهم مِنْ أتباعِ التّابعین » بخش ۳۰ - ۳۰ ابومحمد عبداللّه بن خُبَیق، رضی اللّه عنه:

دل مختوم مرده باشد اشاره به حجاب رینی دارد که حجاب بر ذات است, در مقابل حجاب غینی که حجاب بر صفات است.

آبی ماوی در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۲۹ دربارهٔ عطار » منطق‌الطیر » جواب هدهد » حکایت شیخ سمعان:

با سلام،
از حاشیه پردازان این اثر خواهش می کنم بنده حقی را نیز روشن نمایند:
1- در خلقتی که بر مدار زنده خوردن یکدیگر بنا شده است و موجودات از یکدیگر تغذیه میکنند، چه گیاه از عناصر، چه حیوانات از گیاه و چه حیوانات از حیوانات و چه انسان از گیاهان و حیوانات... خروج از دایره خوردن موجودات دیگر آیا باعث نزدیکی به پروردگاریست که خود زیر بنای خوردن یکدیگر را برای ادامه حیات خلق نموده است؟
2- در مرتبه عطار نیشابوری بنده توان هیچگونه اظهار نظری ندارم اما یا این داستان واقعی است و یا یک مثل برای روشن نمودن پلکان طریقت است. اما در هر دوحال اگر پیامبر وساطت نمی کردند که شیخ کماکان در دام گیسوی دختر گرفتار بود... آیا نزدیک شدن به یار با وساطتت دیگران حال چه پیامبر و چه دیگر اولیاء شایسته است؟
3- فرض بفرمائید که برای رسیدن به عشق آسمانی گذر از عشق زمینی لازم باشد پس ملامت اشخاصی که درگیر عشق زمینی و هوسرانی شده اند درست نیست چرا که با این اوصاف در حال گذر از پلکان طریقت می باشند.
4- در این داستان دختر ترسا که بخاطر یک پیرمرد رنجور سر به بیابان می زند رفتار عجیب تری دارد یا پیرمرد زاهدی که عاشق یک دختر دلربا می شود؟ آیا ممکن است تمام این داستان تمرکز عطار بر اشراق یک دختر ترسا باشد تا پیرمرد زاهد دختر ندیده ای که با وسطاتت پیامبر به راه درست باز می گردد؟ نمی دانم

حمید در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۲۹ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۷۷:

منظورِ جنابِ سعدی از لر همان زیبارویانی از اقوامِ لر می‌باشد.

حسین توفیقی در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۲:۲۶ دربارهٔ هلالی جغتایی » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۴:

همچنین چند بیت جلوتر (در مصرع دوم): "شتر به حجله نماید، چو شعله در گلخن"

مجتبی در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۲:۱۳ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۶۶:

با عرض پوزش منظورم (ای پستِ نفس مانده تا کِی کنی تو دعوی) بود.

مجتبی در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۲:۰۹ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۶۶:

در بیت هفتم به نظرم (ای نفس پست مانده تا کِی کنی تو دعوی) درست باشد.

علیرضا در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۱۲ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی یزدگرد » بخش ۳ - نامهٔ رستم فرخزاد به سعد وقاص: نکوهش آز عرب و پند پرهیز از جنگ:

ایکاش استادان فرهنگ پارسی با بررسی کارشناسانه و حرفه ای نظر بدهند. متأسفانه این بخش به محلی برای نظرپراکنی های بی اساس و انتقادات فردی تبدیل شده. افسوس.

حمید رضا۴ در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۴۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۶۲:

حسین، 1 عزیز،
از همنوع دوستی سخن گفتید.
شما در کمک کردن و پاسخ دادن به گنجوریان همیشه پیشگام هستید که خود گویای این است که کمک کردن در حد و توان و در هر زمینه ای راه و روش شماست.
درود بر شما

علی در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۲۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱۲:

من هم اجرای استاد شجریان رو گوش دادم و هم استاد افتخاری رو. ولی با همه احترامی که برای استاد شجریان قائلم شخصا اجرای جناب افتخاری رو ترجیح میدم . واقعا زیبا و دلنشین اجرا کردند .

امین در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۲۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۳:

این غزل سعدی بی نظیر است.در هر بیت شاهکاری خلق شده که روح انسان رو جلا میده...
جمال در نظر و شوق همچنان باقی
گدا اگر همه عالم بدو دهند گداست
بعید میدونم چنین اسلوب معادله ی عجیبی در جای دیگری و از بیان شاعر دیگری خلق شده باشه

اسحاق در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۹:۱۶ دربارهٔ اسدی توسی » گرشاسپ‌نامه » بخش ۲۲ - خبر فرستادن کرشاسب پیش پدر:

دوستان در بیت نه
بجستی به یک جستن از روی زم
بگشتی به ناورد بر یک درم
درم را چه معنی می کنید؟

۱
…
۳۳۹۶
۳۳۹۷
۳۳۹۸
۳۳۹۹
۳۴۰۰
…
۵۸۵۸