گنجور

حاشیه‌ها

عبدالله محمدی در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۲۷ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۰۴:۱۷ دربارهٔ هاتف اصفهانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۷:

به نظرم در مصرع اول بیت آخر به جای بیکران،دیگران مناسب تر است.

عبدالله محمدی در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۲۷ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۰۴:۱۵ دربارهٔ هاتف اصفهانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۷:

به گمانم در بیت آخر به جای کلمه "بیکران" اگر"دیگران" باشد صحیح تر است. با تشکر!

نادر.. در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۵۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۹۹۲:

گر محو می‌نمایی در دودمان حس
در عشق آتشین دلارام ظاهری..

علی اکبر رستمی در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۳۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۱:

اوت در مصراع "گفتا اگر بدانی اوت رهبر آید"
ضمیر "ت " برای رهبر میباشد و درواقع بدین شکل است:
گفتا اگر بدانی او رهبرت آید... که نقش مضاف الیه برای مضاف خود(رهبر) دارد.

بابک بامداد مهر در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۳۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۰۸:

شب کفر وچراغ ایمان ،خورشید چوشدرخشان
باکفربگفت ایمان،رفتیم که بس باشد
زیباترین شکل بیان عبورازمرحله محدود مذهب به فرا مذهب همین بیت است.زمانیکه خورشیدحقیقت بدرخشد ایمان که مثل چراغ تاریکی شب کفر کفررا روشن می کردنیزدیگرنقش خودرا ازدست می دهد.خورشیدحقیقت چیزی درخشانتراز ایمان ومذهب است ودرقوالب تنگ مذاهب وتعصبات آن نمی گنجد.

حسین یاوری در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۵۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۶۳:

سلام
درجواب دوستی که نوشته باید (ی)به واژه های حال و... اضافه شود،عرض می کنم که این واژه ها ی عربی را که خواجه در بعضی ابیات این غزل قافیه قرار داده است،تنوین جر دارند وباید با تنوین نوشته شوند.درعربی قاعده این است که تنوین جر هنگام وقف به (ی) بدل می شود.

حسین در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۰۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۱۱:

با درود
«را» در مصراع دوم این غزل (گمان مبر که مرا...) چه نوع رایی است؟ سپاس از دوستان

نادر.. در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۰۲ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۳۰:

مرغ دل آوارهٔ دیرینه بود...

نادر.. در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۰۰ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۶:

بیگانه مباش..

علیرضا در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۵۶ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۵۷:

وزن درست نوشته نشده
وزن شعر: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج ممثن اخرب مکفوف محذوف)

بهرامی در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۵۰ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۲۲:

سپاس از شما دوست بزرگوار؛
تقدیم با احترام:
می گریم و راهی جز اینم نیست
محبوب من، خورشید!
روی تو را در آب باید دید.
(اصغر بهرامی)
پیروز و رستگار باشید.

حمیدرضا جیلانچی در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۲۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۲:

در رابطه با بیت
مرا و سرو چمن را به خاک راه نشاند
زمانه تا قصب نرگس و قبای تو بست
دوستان پیشنهاد میکنم مقاله دکتر مهدی نوریان را در خصوص این بیت مطالعه کنید

حسین،۱ در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۳۳ دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۲۰۶:

تو حکیمی تو عظیمی تو کریمی تو رحیمی
تو نمایندهٔ فضلی تو سزاوار ثنایی
بری از رنج و گدازی بری از درد و نیازی
بری از بیم و امیدی بری از چون و چرایی
بری از خوردن و خفتن بری از شرک و شبیهی
بری از صورت و رنگی بری از عیب و خطایی
،،،
در خیال از تو بتی ساخته ایم

محسن حیدرزاده جزی در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۲۳ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۴۵:

در بیت 6 شهوار درست است .

مسعود در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۰۴:۱۲ دربارهٔ وحشی بافقی » دیوان اشعار » ترکیبات » شرح پریشانی:

با سلام.از آنجایی که تعدادی زیادی از دوستان دیدگاههای مختلفی را در باب جنسیت معشوق مورد نظر در این شعر اظهار نظر کرده اند به عاقمندان این بحث پیشنهاد میکنم برای مشاهدۀ یک تحقیق جامع در باب نقش معشوق مذکر در شعر و ادبیات فارسی به نسخۀ پی دی اف کتاب "شاهدبازی در ادبیات فارسی" اثر دکتر سیروس شمیسا مراجعه کنند.

علی عادلفر در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۲۰ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب چهارم در تواضع » بخش ۱۵ - حکایت در محرومی خویشتن بینان:

مصداق انسان های مغرور مثل ظرف پر می ماند یا به قول سعدی (( اِنان پر)) که دیگر جای آموختن چیزی ندارد چون خود را کامل و پر میداند..
درود بر روان سعدی

یاسین در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۵۹ دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۲۰۶:

واقعا مایه تاسف هست. کسانی که حتی در حد دبیرستان سواد ادبی ندارند این شعرو قضاوت می‌ کنند
دربیت آخر مگر به معنای شاید هست

احمد در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۶ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۴۶ دربارهٔ عطار » تذکرة الأولیاء » بخش ۱۴ - ذکر بایزید بسطامی رحمة الله علیه:

با سلام من کم سواد و تقریبا بیسوادم و تجربه و مطالعات عرفانی م فقط تذکره اولیا بوده که اونم 40% ش و متوجه شدم به خاطر متن قدیمی ش .. خلاصه بگم که وقتی چیزی از قدرت درک و فهممون بالاتره و نمیفهمیم دلیل نداره رد کنیمش ... شناخت واقعی و مقبول فوق قدرت بشرهستش و درک عرفا ...

روفیا در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۲۵ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۴۳ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۵۶:

من آن نیم که حلال از حرام نشناسم
شراب با تو حلال است و آب بی تو حرام
:
در مذهب ما باده حلال است ولیکن
بی روی تو ای سرو گل اندام حرام است

رضا ساقی در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۲۵ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۱۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۶:

روز هجران و شبِ فُرقتِ یار آخر شد
زدم این فال و گذشت اختر و کار آخِر شد
ازحال وهوای غزل چنین بنظر می رسد دولتِ مستبّد، بیدادگروسختگیری، روزگار رابه کام همگان تلخ کرده بوده که حافظ ازبه پایان رسیدن این دوره اینچنین اظهارشادمانی وشکرگزاری کرده است. گرچه حافظ اسمی ازپادشاه ودولت جدید ذکرنکرده است لیکن باتوجّه به نوع کلام واحساسات وعواطفِ شاعر،احتمالاً شاه ابواسحاق که یکی ازدوستان صمیمیِ حافظ بشمارمی رود برمسندحکومت تکیه زده وموجب خرسندی وشادی وی شده است.
فُرقت: دوری
فال: طالع ، پیش بینی کردن
اختر: ستاره ی اقبال.درقدیم حوادث واتّفاقات را تاثیر گرفته ازسَعد ونَحس(بد یُمنی وخوش یُمنی ) ستارگان می دانستندوبراین عقیده بودند که هرکسی یک ستاره ی اقبال دارد. حال حافظ دراینجافالی زده که نتیجه ی آن فال این بوده که ستاره ی اقبال بیدادگران درحال عبور وگذشتن است پس دوره ی حاکمیّت آنها به اتمام رسیده است.
آخِرشد: به پایان رسید
معنی بیت: روزفراق وشب دوری ازیار(احتمالاً شاه ابواسحاق) به پایان رسید. فالی زده ام که مبارک است وبراساس آن اطمینان دارم که آن ستاره ی نحس (حکومت ستمگر قبلی) به خاموشی گرائیده وکارش تمام شده است.
حافظ شبِ هجران شد بوی خوش وصل آمد
شادیت مبارک باد ای عاشق شیدایی
آن همه ناز و تنّعُم که خزان می‌فرمود
عاقبت در قدم باد بهار آخِر شد
تنّعُم : فخرفروشی به برخورداری ازنعمت فراوان
"خزان" کنایه ازدولت بیدادگرقبلی و"بهار" دولت جدید است.
معنی بیت: آن دولت خودکامه(خزان) که آن همه نازواِفاده می فروخت وگمان می کردهرگز زوالی پیدا نخواهد کرد دیدیم که درپیش پای بادبهار(دولت جدید) تاب مقاومت نیاورد وچگونه به پایان رسید.
شُکرایزدکه زتاراج خزان رخنه نیافت
بوستان سمن وسرو وگل وشمشادت
شُکر ایزد که به اقبال ِکُله گوشه ی گل
نخوت بادِ دی و شوکتِ خار آخر شد
اقبال: به میمنتِ بخت گل
کُله گوشه : گوشه ی کلاه که کنایه از برگهای گل است، تاج گل
نخوت: کِبروخودپسندی
باد دی: بادخزان
شوکت: فرّوشکوه
"خار" کنایه ازدولتیست که سرنگون شده است
معنی بیت: خدای راسپاس که به میمنت بخت گل وشکوهِ تاج گل(دولت جدید) خودخواهی های بادخزان وشوکت پوشالیِ خار(دولت قبلی)فرو ریخت وبه پایان خط رسید.
حباب راچوفتدبادِنخوت اندرسر
کلاه داریش اندرسرشراب رود
صبحِ امیّد که بُد مُعتکف پرده ی غیب
گو برون آی که کار شب تار آخر شد
صبح امید: امیدواری به صبحی تشبیه شده است.
مُعتکف: درگوشه ای ساکن ماندن،مقیم شدن
معنی بیت: امید که همچون صبحی ازشدّتِ ظلمت ازنظرها پنهان شده بود وطلوع نمی کرد اینک بگوبرآی وطلوع کن که ظلمت ازبین رفته وشب به پایان رسید.
آن پریشانی شب‌های دراز و غم دل
همه در سایه ی گیسوی نگار آخر شد
معنی بیت : آن پریشان خاطری های شب های درازهجران وغم واندوهِ فراق یار(شیخ ابواسحاق) همه وهمه به یُمن حضور او ودرسایه ی جلوه های گیسوان اوبه پایان آمدند ومحوشدند.
ظِلّ ممدود خم زلف توام برسرباد
کاندراین سایه قراردل شیداباشد
باورم نیست ز بدعهدی ایّام هنوز
قصّه ی غصّه که در دولت یار آخر شد
معنی بیت: روزگارآنچنان پیمان شکن وتلخ ودردآوربود که هنوز باورنمی کنم دوران عوض شده وبروفق مُراد می چرخد وداستان اندوهبار گذشته باروی کارآمدن دولت یار به پایان رسیده است.
چون نیست نقش دوران درهیچ حال ثابت
حافظ مکن شکایت تامِی خوریم حالی
ساقیا لطف نمودی قدحت پرمی باد
که به تدبیر تو تشویش خمار آخر شد
تدبیر: چاره اندیشی
تشویش: نگرانی وبیقراری
معنی بیت: ای ساقی لطف وعنایت کردی ودراین دوران جدید به داد عاشقان رسیدی وباچاره اندیشی(دادن شراب گوارا) کسالت وبیقراری راازجان ودل ما زدودی، الهی که جام تو همیشه پُرمِی بادا.
در شمار اَر چه نیاورد کسی حافظ را
شُکرکان مِحنتِ بی‌حدّ و شمار آخر شد
معنی بیت: اگرچه دردوران گذشته ،کسی به حافظ اهمیّتی نداد وحافظ راازهمه جاطرد وازهمه چیزتحریم کرده بودند امّا خدای راسپاس که آن همه اندوه بی حدوغم بی شمار سپری شدند ورنج مابه پایان رسید.
سپهردورخوش اکنون کندکه ماه رسید
جهان بکام دل اکنون شود که شاه رسید

۱
۳۰۳۶
۳۰۳۷
۳۰۳۸
۳۰۳۹
۳۰۴۰
۵۷۱۹