گنجور

حاشیه‌ها

م.عبدالکریم در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۹ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۳۴ دربارهٔ باباطاهر » دوبیتی‌ها » دوبیتی شمارهٔ ۷۱:

خداوندا بفریاد دلم رس
کس بیکس توئی مو مانده بیکس
همه گویند طاهر کس نداره
خدا یار منه چه حاجت کس
دیوان باباطاهر عریان - مؤسسه مطبوعاتی امیرکبیر - تهران 1333. چاپ دوم

نیلیا در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۹ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۲۷ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب هشتم در شکر بر عافیت » بخش ۱۰ - حکایت:

لطفا بیت آخر را توضیح دهید

نیلیا در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۹ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۲۶ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب هشتم در شکر بر عافیت » بخش ۱۰ - حکایت:

منظور از "به شکرانه گفتا به سر بیستم" چیست

حمید در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۹ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۲۰ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۱۴۱ - کبودی زدن قزوینی بر شانه‌گاه صورت شیر و پشیمان شدن او به سبب زخم سوزن:

با سلام
البته جناب فروزانفر ماخذ حکایت را نیافته اند
شرح مثنوی شریف جلد سوم صفحه یکهزار و دویست و سی و دو

کسرا در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۹ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۵۳ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۶۰۸:

با درود ... این رباعی از سنایی است ...
منبع گلهای رنگارنگ شماره 103

کسرا در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۹ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۵۱ دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۳۶۰:

خیر ... از سنایی می باشد ...
منبع گلهای رنگارنگ شماره 103

سینا حلمی در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۹ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۴۶ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۰۹:

خانم کیمیا در مورد این که سعدی از اختیارات وزنی استفاده کرده و در بعضی از مصاریع در رکن اول به جای فعلاتن از فاعلاتن بهره گرفته شکی نیست چنان که در بعضی از مصاریع هم از همان فعلاتن استفاده کرده. اما در مورد این که فرمودید ما وزن "فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلاتن" نداریم باید بگم که صحیح نیست. هیچ قانونی وجود داره که یک سری وزن رو مشخص کرده باشه که شاعران فقط باید از اون اوزان استفاده بکنند! شاعر می‌تونه در وزن "فاعلاتن مستفعلن فاعلن مفاعیل" شعر بگه. شاید وزن آهنگینی نباشه اما اگر شاعر تمام مصاریع رو دقیقا بر همین وزن بگه کاملا صحیحه.

علی در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۹ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۲۷ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ اشعار ترکی » بلالی باش:

در بیت اول یار گونومی گؤی اسگییه توتدو کی دور منی بوشا
ایراد املایی دارد در اصل باید
یار گونومی گؤگ اسگییه دوتدو کی دور منی بوشا
گوی یعنی آسمان گوگ یعنی پارچه به رنگ آبی

محمدصابر در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۹ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۷:۵۶ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر دوم » بخش ۱۱ - حلوا خریدن شیخ احمد خضرویه جهت غریمان به الهام حق تعالی:

یعنی اثرگذاری گریه بسیار قابل مجداست

نیما در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۹ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۲۴ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۰۹:

ضمن بزرگداشت مادر بزرگ شما و برادر گرامی ایشان که فخر ادب پارسی بوده اند.
صحیح بیتی که فرمودید در تضمین محمد حسین شهریار آمده
سعدی این گفت و شد از گفته خود باز پشیمان
که مریض تب عشق تو هدر گوید و هذیان
به شب تیره نهفتن نتوان ماه درخشان
کشتن شمع چه حاجت بود از بیم رقیبان
پرتو روی تو گوید که تو در خانه مایی

۷ در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۰۴ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۷:

نفسی بیا و بنشین سخنی بگو و بشنو
که به تشنگی بمردم بر آب زندگانی
نفسی بنده نوازی کن و بنشین ار چند
آتشی نیست که او را به دمی بنشانی
رمقی بیش نمانده ست گرفتار غمت را
چند مجروح توان داشت بکش تا برهانی

۷ در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۴۳ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۷:

آخر ای سنگدل سیم زنخدان تا چند
تو ز ما فارغ و ما از تو پریشان تا چند
سنگدل سیم زنخندان:سنگدل چانه سیمین(نقره ای)
سیمین:به رنگ سفید نقره ای که اشاره به آب روشن یا چشمه زندگانی است
آخر ای نامهربان سنگدل که آب حیات من در چاه رنخدان توست
تو بی خیال و ما از خیال تو پریشان
به خاطر دل سنگت تنها نصیب من از چاه زنخدانت سنگ بی مهری است (و بدنامی)
گرفتار سراب چاه(چشمه)زنخندان تو سنگدل بی خیال شدم.

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۲۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۶۵:

نهایت اینکه میفرمایند که از خدا زود ناامید نشوید و امروز راند شما را،فردا منتظر دعوتش نباش و صبور باش که تا در رحمتش را نبسته و باز است که همیشه باز است، روزی که خود خیرت را بداند ترا به سر صدر نشاند و صبر را که تا خون کامل نرود،نمیکشاند!

رضا ساقی در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۲۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۴:

می‌فکن برصف رندان نظری بهترازاین
بر درمیکده می کن گذری بهتر از این
می فکن : بیفکن، بینداز
رندان: انسانهای آزاد ورها ازتعلّقات دینی ودُنیی، کسانی که ازنظرگاه زاهد ومتشرّع ظاهری گناه آلود دارند امّا باطنشان بی آلایش وپاک است.
غزل خطاب به کسانی آغازشده که رندان رابه بی بندوباری و لااُبالیگری متّهم می کنند ومیکده رامحل فساد می شمارند. امّا حافظ نظردیگری دارد اومعتقداست که نباید آدمیان ازروی ظاهرشان مورد قضاوت قرار گیرند. اگرمشاهده شود که یکنفر وارد مسجد ودیگری واردمیکده شد لزوماً چنین نیست که اوّلی برای عبادت ودوّمی برای ارتکاب گناه ورودپیداکرده اند چه بسا که شاید اوّلی برای ریاکاری وفریب خَلق یا دزدی کفش دیگران واردمسجدشده ودوّمی باهدف دیگری وانجام کارخیر وارد میکده شده باشد.
بر آستانه ی میخانه گر سری بینی
مزن به پای که معلوم نیست نیّت او
ازنظرگاه حافظ، تسبیح شیخ وخرقه ی رند شرابخوار درروزحشرعنان درعنان خواهد رفت ومعلوم نیست که کدام موردعنایت قرارگرفته ورستگارخواهدشد بنابراین هیچکس حق ندارد دیگری راازظاهر اوقضاوت ومورد نکوهش قراردهد.
معنی بیت: عینک بدبینی راازمقابل چشمان خویش بردار وبرقشررندان ازروی خوش بینی نظربینداز. بردرمیکده ازروی تنفّرگذرمکن شاید درآنجا وارستگانی ازبندِ تعلّقات رسته ای باشند که رستگاران حقیقی هستند.
بگذر به کوی میکده تا زمره حضور
اوقات خود ز بهر تو صرف دعا کنند
در حق ِ من لبت این لطف که می‌فرماید
سخت خوب است ولیکن قَدَری بهترازاین
معنی بیت: ای محبوب لطفی که لبت درحق من روا می دارد(سخنان محبّت آمیزیا ناسزا می گوید) خیلی خوب است برای من هرچه که ازدهان توبرآید دعا باشد یادشنام شیرین است امّا انتظاردارم لطف وعنایت توبیشتر ازاین شامل حالم باشد وازآن بوسه های جانبخش بهرمندگردم.
قند آمیخته با گل نه علاج دل ماست
بوسه‌ای چند برآمیز به دشنامی چند
آن که فکرش گره ازکارجهان بگشاید
گو دراین کار بفرما نظری بهتر از این
معنی بیت: آن کسی که ادّعامی کند درمورد درست ونادرست بودن راههای رستگاری وسعادت،درک وشناخت بهتری نسبت به دیگران دارد ومی تواند گرهگشا وراهنما باشد به اوبگویید که آیا راهکاربهتری دارد؟ آیا طریقی بهترازطریق رندی وعشق می شناسد که آدمی رابه سرمنزل مقصود برساند؟
فرصت شمر طریقه ی رندی که این نشان
چون راه گنج بر همه کس آشکاره نیست
ناصحم گفت که جزغم چه هنرداردعشق
برو ای خواجه عاقل هنری بهتر از این
ناصح: نصیحت کننده
"هنر" دراینجاکنایه از فضیلت، لطف ومزیّت است.
خواجه: بزرگوار.
معنی بیت: ناصحی مرانصیحت کرد وگفت: عشق مباز عشق غم واندوه می آورد! گفتم : ای خواجه ی محترم وای عاقل! آیا هنربهترازاین سراغ داری؟ هنری سراغ داری که به ارمغان غمی بیاورد که هزاربار ازشادمانی شیرین تر ومایه ی سُرورباشد؟ غمی که نشاط ببخشد ازپادشاه وگدا فارغ سازدوتورا ازهرچه غم واندوه درجهان است خلاص کند؟ ازترس دوزخ برهاند ودندان طمع به بهشت رابرکند؟
گردیگران به عیش وطرب خرّمندوشاد
ما راغم نگار بود مایه ی سُرور
دل بدان رودگرامی چه کنم گرندهم
مادر دَهر ندارد پسری بهتر از این
رود: فرزند، پسر.
دَهر: روزگار
معنی بیت: دل بدان پسرعزیز ودوست داشتنی نسپارم چه کنم؟ تاکنون مادر روزگار چنین فرزند دلربا ودلسِتان نیافریده است.
به احتمال زیاد منظورحافظ ازرود گرامی،شاه شجاع جوان زیباروی است که بیش ازحدود هیجده سال یابیشتر وکمتر ازحافظ کوچکتر بود. درجاهای دیگرنیزازاو باعنوان "شیرین پسر ونازنین پسر"یادکرده است.
ای نازنین پسرتوچه مذهب گرفته ای؟
کت خون ما حلال ترازشیرمادراست!
من چوگویم که قدَح نوش ولب ساقی بوس
بشنو از من که نگوید دگری بهتر از این
قدح: جام شراب
معنی بیت: من چه بگویم وچراتکراروتاکید کنم که جام شرابِ شادی بخش بنوش ولب ساقی راببوس؟ توخود اگراهل دل وذوق هستی بشنو این نکته را ازمن واطمینان داشته باش که هیچ کس دیگری بهترازاین باتوسخن نخواهدگفت بنوش وشادباش.
ساقیا سایه ی ابراست وبهار ولب جوی
من نگویم چه کن اَر اهل دلی خود توبگوی
کِلک حافظ شکرین میوه نباتیست بچین
که در این باغ نبینی ثمری بهتر از این
کِلک: قلم، نی
شکرین: شیری
میوه نبات: نباتِ میوه، درختِ میوه.
"دراین باغ" کنایه ازدراین دنیا، در این عرصه ی شعر و ادب
معنی بیت: قلم حافظ همانندِ ساقه ی نیشکریست که میوه وثمره ی آن شهد وشکراست ازاین درخت نبات(ازاین قلم) میوه ای به چین که دراین باغ ثمری بهترازاین پیدانخواهی کرد. دراینجا لطیفه های شیرین ونکات سودمندی که ازقلم حافظ تراوش کرده به زیبایی به شکر ونبات تشبیه شده است.
منم آن شاعرساحرکه به افسون سخن
ازنیِ کِلک همه قند وشکر می بارم

مه در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۳۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۴:

جناب محمد منظور از آن بیت این است که کافی نیست و با این همه توجه بازهم غفلت هست.

سعید نخستین در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۲۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۴:

با سلام واحترام به همه عزیزان وعاشقان حافظ.
تنوع آرا وعقاید دوستان در خصوص این غزل زیبا ی حافظ وسایر غزلها، امری بدیهی وطبیعیست.
وکمتر میتوان بر این دیدکاه ها خرده گرفت.
دلیل اصلی این امردر تفاسیر و تعابیر مختلف از غزلیات حافظ ، به چند وجهی وچند لایه بودن اشعار لسان الغیب مربوط میشود.اگر چه برخی دوستان در توجیه دیدگاه وتفسیر خود از این غزلیات بعضأ دچار تعصبات ایدئولوژیک میشوند ،
اما به آنها نیز باید حق داد که با نوع نگرش خود از این گنجینه بی بدیل شعر وادب پارسی بی بهره نمانند. بهترین دلیلی که برای این واقعیت میتوانم ارئه کنم ، همان بیت معروف حضرت مولاناست:
"هرکسی از ظن خود شد یار من
از درون خود نجست احوال من"
این از شگفتیهای کلام حافظ است که هر دیدگاه وجهان بینی را در خصوص خود وادار به تأمل وتفکر میکند. اما واقعیت کلام را در همان شهر پر معنای مولانا باید جستجو کرد وشاید
جنگ هفتادو دوملت همه را عذر بنه
چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند!!

مهدی در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۲۷ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب چهارم در تواضع » بخش ۲۵ - حکایت امیرالمؤمنین علی (ع) و سیرت پاک او:

لازم است دوستان چندین بار این حکایت رو با تامل بیشتری بخوانند و در یابند که علی (ع ) دریای بی کران لطف و محبت است و این نیز خود از تواضع و فروتنی ایشان است که سخن دیگری را بپذیرد از این باب که به صواب نزدیک تر است چرا که او خود بهترین قاضی است به قول حضرت مولانا هر کسی از ظن خود شد یار من از درون من نجست اسرار من

مطهره و علی در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۳۷ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴۱:

به نظر من خیام با این مرتبه علمی و درجه ای که داشته، هیچ وقت با این قاطعیت مفهوم دینی یا غیر دینی به شعرهاش نداده و در واقع تو همه رباعیاتش عمدا جای شک و برداشت دوگانه گذاشته. حالا ما با این حد کم علممون بخوایم با قاطعیت بگیم کاملا مذهبی یا کاملا پوچ گرا بوده، درست نیست! به قول خود استاد:
قومی متفکرند اندر ره دین
قومی به گمان فتاده در راه یقین
می ترسم از آن که بانگ آید روزی
کای بی خبران، راه نه آنست و نه این

ماهک معتظدنیا در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۲۶ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۰۹:

خیلی شعر زیبایی هست . من خودم عاشق شعر های سعدی هستم .

رامین در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۱۵ دربارهٔ سعدی » بوستان » در نیایش خداوند » بخش ۳ - سبب نظم کتاب:

چو پاکان شیراز، خاکی نهاد
ندیدم که رحمت بر این خاک باد

۱
۲۸۹۱
۲۸۹۲
۲۸۹۳
۲۸۹۴
۲۸۹۵
۵۷۲۲