گنجور » حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۴

وزن:	فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۷

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

این غزلِ 《حافظ》 توصیه‌ای است به همه‌ی انسان‌ها، که به‌دنبالِ چیزی به‌نامِ حقیقت (به‌معنیِ چیزی کامل، بی‌نقص، مطلق و غیرِ قابل خدشه) نباشند، که جز سردرگمی، جنگ و نزاع و شوریدگی و سرگشتگی نخواهدداشت؛ دنیای واقعی، دنیای واقعیت‌ها (آن‌چه که پیش از این بود، و آن‌چه که الآن هست و قابلِ درک و مشاهده است، و احتمالا قابلیتِ تغییر دارد) است!

برگردان به زبان ساده

# دوش دیدم که ملائک درِ میخانه زدند

گِلِ آدم بسرشتَند و به پیمانه زدند

هوش مصنوعی: دیشب دیدم که فرشتگان به درِ شراب‌خانه آمدند و خاک آدم را برداشتند و در پیمانه ریختند.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# ساکنانِ حرمِ سِتر و عفافِ ملکوت

با منِ راه‌نشین، بادهٔ مستانه زدند

هوش مصنوعی: ساکنان آسمان و مکان‌های مقدس، که ویژگی‌های پاکی و عفاف دارند، در میخانه با من که یک مسافر و در حال گذر هستم، نوشیدنی مستانه‌ای را نوشیدند.

# آسمان بارِ امانت نتوانست کشید

قرعهٔ کار به نامِ منِ دیوانه زدند

گویا، آن‌ شیوه‌‌ها و آموزه‌ها که از ابتدای خلقِ جهان، اصلِ وجودیِ این‌دنیا را 《در جست‌وجوی حقیقت بودن و رفتن》 می‌نمایاند، به بی‌ثمریِ خودش اقرار کرد؛ و وظیفه‌ی هدایتِ انسان‌ها را به 《واقعیت》‌ها واگذار کرد!

# جنگِ هفتاد و دو ملت همه را عذر بِنه

چون ندیدند حقیقت، رهِ افسانه زدند

بیشترِ قیل‌‌وقال‌ها، سخت‌گیرها و رنج‌های بشر با این اندیشه قابلِ فهمیدن است که، آدم‌ها واقعیت‌های موجود را فدایِ کمال‌گرایی‌ها، آرمان‌گراییها و حقیقت‌ها (یی که هرگز وجود نداشتند و ندارند) کردند!

# شُکرِ ایزد که میانِ من و او صلح افتاد

صوفیان، رقص‌کنان، ساغرِ شکرانه زدند

هوش مصنوعی: خوشحالم که میان من و او (محبوب یا دوست) صلح برقرار شده است. صوفیان (درویشان) به خاطر این موضوع به خوشحالی و شادی مشغول رقص و نوشیدن ساغر به نشانهٔ قدردانی هستند.

# آتش آن نیست که از شعلهٔ او خندد شمع

آتش آن است که در خرمنِ پروانه زدند

هوش مصنوعی: آتش واقعی آن نیست که شمع از شعلهٔ آن می‌خندد و روشن می‌شود، بلکه آتش حقیقی همان است که به خرمن پروانه آسیب رسانده و آن را سوزانده است. در اینجا به خطر و درد عشق و عاطفه اشاره شده است که ممکن است شخصی را نابود کند، حتی اگر در ظاهر خندانی وجود داشته باشد.

# کس چو حافظ نَگُشاد، از رخِ اندیشه نقاب

تا سرِ زلفِ سخن را، به قلم شانه زدند

هوش مصنوعی: هیچ‌کس مانند حافظ نتوانسته از پردهٔ اندیشه‌اش پرده‌برداری کند و تا سرِ زلفِ سخن را با قلم مرتب کند و به زیبایی بیافریند.

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

غزل شمارهٔ ۱۸۴ به خوانش فریدون فرح‌اندوز
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۱۸۴ به خوانش سهیل قاسمی

غزل شمارهٔ ۱۸۴ به خوانش فاطمه زندی

غزل شمارهٔ ۱۸۴ به خوانش محسن لیله‌کوهی

غزل شمارهٔ ۱۸۴ به خوانش م. کریمی

همهٔ خوانش‌هاautorenew

غزل شمارهٔ ۱۸۴ به خوانش پری ساتکنی عندلیب

غزل شمارهٔ ۱۸۴ به خوانش فریبا علومی یزدی

غزل شمارهٔ ۱۸۴ به خوانش مریم فقیهی کیا

غزل شمارهٔ ۱۸۴ به خوانش احسان حلاج

غزل شمارهٔ ۱۸۴ به خوانش احسان عظیمی

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

پیشنهاد مشق شعر

ناصر بخارایی » مسمطات » شمارهٔ ۲

دوش مرغان چمن نعرهٔ مستانه زدند

آتشی در دل شوریدهٔ دیوانه زدند

زاهدان خیمهٔ عشرت سوی میخانه زدند

خیز کز باد صبا زلف سمن شانه زدند

قاسم انوار » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۳۰۱

عاشقان را چو صلا جانب می خانه زدند

آتشی بود که اندر دل دیوانه زدند

در تمنای تو عشاق ز پای افتاده

مست گشتند و ز مستی کف مستانه زدند

عکس ساقی چو درین باده صافی افتاد

[...]

جامی » دیوان اشعار » خاتمة الحیات » غزلیات » شمارهٔ ۱۲۰

صبحدم دردکشان نقب به میخانه زدند

بوسه بر یاد لبت بر لب پیمانه زدند

زاهدان سبحه به کف عازم آن بزم شدند

رقم نقل چو بر سبحه صد دانه زدند

صوفیان را دهن از ورد سحر بربستند

[...]

امیرعلیشیر نوایی » دیوان اشعار فارسی » غزلیات » شمارهٔ ۱۸۳ - تتبع خواجه

صبح رندان صبوحی در میخانه زدند

در خرابات مغان ساغر مستانه زدند

می رنگین به خم عشق که بد مالامال

دوره کرده قدح و جام به پیمانه زدند

رازهایی که شنیدن نتوانست ملک

[...]

صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۵۰۴

سالکانی که قدم در ره جانانه زدند

پشت پا بر فلک از همت مردانه زدند

مستی از شیشه و پیمانه خالی کردند

ساده لوحان که در کعبه و بتخانه زدند

فلک بی سر و پا حلقه بیرون درست

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از صائب

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۷۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

مریم کوچکی در ‫۱۱ سال و ۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۳، ساعت ۰۹:۲۹ نوشته:

سلام ،
بیت آسمان بار امانت نتوانست کشید / قرعه کار بنام من دیوانه زدند. از این آیه قرآن است .
إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَیْنَ أَنْ یَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ کانَ ظَلُوماً جَهُولا (احزاب72) ما این امانت را بر آسمانها و زمین و کوه‏ها عرضه داشتیم، از تحمل آن سرباز زدند و از آن ترسیدند. انسان آن امانت بر دوش گرفت، که او ستمکار و نادان بود.
جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه / چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند : مربوط به قولی از پیامبر است که گفته امت من هفتاد و دو ملت یا فرقه می شوند .
با تشکر.

reply thumb_up ۱ thumb_down ۰ flag link

حسین یوسفی در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ خرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۳۰ پاسخ داده:

کجای این آیه دلالت به عشق دارد؟ در قران مگر نیامده اگر این قران را بر کوهی نازل می‌کردیم، آن را خاشع و لرزان می‌یافتی از بیم خداوند؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حامد کهن دل در ‫۱۵ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۳ آذر ۱۳۸۹، ساعت ۱۷:۰۰ نوشته:

بیت زیر هم در برخی نسخ موجود است:
ما به صد خرمن پندار ز ره چون نرویم
چون ره آدم خاکی به یکی دانه زدند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

هستی اسدی در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۲۴ آبان ۱۳۹۱، ساعت ۱۵:۵۱ نوشته:

سلام دوستان. خداوند هنگامی که خواست برای خود بر روی زمین خلیفة الله بگمارد از آسمان و باد و آب خواست تا این امر مهم را برعهده بگیرند ولی آنها از زیر بار این مهم شانه خالی کردند چرا که این کار وظیفه بسیار سنگینی بود. تنها خاک بود که این مسولیت سنگین را قبول کرد و تمام ما انسانها از خاک بوجود آمدیم. و حافظ اشاره به این موضوع کرده. چه خوب میشه اگه مدیر سایت برای دوستان در ارتباط با اشعار توضیح کوتاهی بگذارند. بسیا سایت خوبی دارید. با سپاس.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

کاطم هاشمی در ‫۱۳ سال و ۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۱، ساعت ۰۶:۱۰ نوشته:

باسلام به دوستان گرام منظور شاعر دراین شعر عشق خدا به انسان است یعنی وقتی که ذات حق این پیشنهاد را حتی به آسمان که پهناور ترین عرصه گیتی است نمود او این مسولیت بزر گ را قبول نکرد زیرا ولایت حدا در گیتی بس کار ی عظیم است پس قرعه بنام اشرف مخلوقات گیتی که خود توسط خاک وآب بصورت گل در پیمانه ی یک اندازه درست شده بود افتاد واین عشق عظیم را پذیرفت.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ش. خسروی در ‫۱۲ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۱۲ شهریور ۱۳۹۳، ساعت ۰۹:۰۸ نوشته:

دوش دیدم که ملایک در میخانه زدند
گل آدم بسرشتند و به پیمانه زدند

کچلی کو ز ره میکده باز مانده بود
بگرفتند و سرش را برس و شانه زدند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

reza در ‫۱۲ سال قبل، سه‌شنبه ۸ مهر ۱۳۹۳، ساعت ۱۱:۴۷ نوشته:

منظور از اینکه آسمان بارامانت نتوانست کشید قرعه ....
اینه که عشق رو به آسمان دادن ونتوانست امانتداری اونو تحمل کنه و عشق رو به انسان دادن وانسان تنها موجودیه عشق رودرکمیکنه که همین بیت آسمان بار.... رو توی سوره احزاب آیه 72 هم هست

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

reza در ‫۱۱ سال و ۱۰ ماه قبل، سه‌شنبه ۹ دی ۱۳۹۳، ساعت ۱۱:۴۶ نوشته:

خانم مریم شعر معلوم ومشخصه چرابه حرف پیامبر ربطش میدین
قدیم به جنگ جهانی میگفتن جنگ 72 ملت .میگه دلیل جنگ اینها این بود که حقیقت زندگی رو هدف آفرینش رو ندیدن من نمیدونم چه ارتباطی به حرف پیامبرداره

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد رضویان شاد در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۰۴ پاسخ داده:

پیوند به وبگاه بیرونی

منبع فوق را چک بفرمایید، و کاش هیچ چیز رو بدون دلیل و منبع رد نکنیم. ممنون از شما...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فراز رنج پور در ‫۳ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۱۹ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۰۰:۴۷ پاسخ داده:

سلام

زنده یاد محمدعلی اسلامی ندوشن هم در کتب تامل در حافظ این بیت را در رابطه با حدیث پیامبر اسلام می داند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

اکبر موحد در ‫۱۱ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۷ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۰۷:۴۵ نوشته:

در بعضی نسخه ها چنین نیز نوشته شده است:
آسمان بار امانت نتوانست کشید
قرعه فال به نام من دیوانه زدند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ناشناس در ‫۱۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۱۰ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۶:۱۰ نوشته:

تیمور لنگ در فتح شیراز از حافظ در مورد این شعر بازخواست می کند. که تو گفته ای ساکنان اسمان با تو شراب خورده اند. البته حافظ جواب زیبایی داده است.....

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Sepide در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۸ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۲۸ پاسخ داده:

چه جوابی؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

behzad در ‫۱۱ سال و ۲ ماه قبل، دوشنبه ۱۹ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۷:۲۵ نوشته:

با سلام و احترام
مصرع دوم بیت آخر رو به این شکل هم دیدم
تا سر زلف عروسان سخن شانه زدند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علیرضا در ‫۱۱ سال و ۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۴ شهریور ۱۳۹۴، ساعت ۱۱:۲۱ نوشته:

سردرگمی حافظ همراه با کلام شیوایش در این شعر هویداست.هنوز شاید قدری ناراحت و پریشان است که عشق الهی را برگردن انسان انداخته اند.همانطور که در اولین بیت دیوانش میخوانیم:
الا یا ایها الساقی ادر کاسا و ناولها / که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل ها
بااینکه که سعدی از او پیشین تر است و نزدیک تر به دوران عرفان هست کمتر چنین غصه هایی در کلامش دیده می شود و با همت تمام در راستای سخن زمینی تلاش میکند(در اکثر موارد)
نکته دیگر بیت آخر این شعر هست که بر خلاف گذشتگان،حافظ و سعدی به جنگ با ریا کاری های تصوف پرداخته و مثلا از زبان تواضع دوری میکند.همین بیت آخر شعر و یا جایی دیگر که میفرماید:
همات حافظ و انفاس سحر خیزان است/که زبند غم ایام نجاتن دادند
و یا سعدی که میگوید:
قیامت میکنی سعدی بدین شیرین سخن گفتن/ مسلم نیست طوطی را در ایامت شکر خایی
تفاوت ادبیات در صد سال بین قرن 6و7 از زمین تا آسمان شد!!!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حسین یوسفی در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ خرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۵۵ پاسخ داده:

سردرگمی در شما است که می‌کوشید حافظ را با خوانش عرفانی بخوانید. بیت جنگ هفتاد و دو ملت، شباهت تامی با بیت معروف خیام دارد که هست از پس پرده گفتگوی من و تو. چون پرده برافتد نه تو مانی و نه من. کاش سمند شعر حافظ را به گاری عرفان نمی‌بستید. شاعر برای این کار زیاد است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۱ flag link

علی قضایی در ‫۱ ماه قبل، جمعه ۱۳ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۰۵:۰۷ پاسخ داده:

نیازی نیست هم با عرفان و هم با خودتون بحنگید و هم حافظ رو تا سطح خیام پایین بیاریم.

ما نگوییم بد و میل به ناحق نکنیم

جامه کس سیه و دلق خود ازرق‌ نکنیم

به قول ظریف دقیق‌نگاری:

«اگر مجادله با حق نکنیم، می‌توان پذیرفت که حافظ، هم اهل علمعرفان بوده است و هم اهل احوال و عوالم عرفانی. ولی مسلم استکه تا بدان پایه عارف حرفه‌ای تمام‌عیار نبوده است که همهباده‌های دیوانش باده عرفانی باشد.

حافظ آشنا به مضامین و معارف عرفانی است، چنانکه آشنا بهمعانی و مواریث کلامی و فلسفی هم هست. لیکن حافظ از عرفایبزرگ ما نیست و در قیاس می‌شود این را فهمید؛ حافظ در عرفانهرگز به گرد پای سنایی و همتراز و شاید فراتر از او عطار و شایدفراتر از این هر دو مولانا، نمی رسد. ما عرفای بزرگی داشته ایم کهحافظ به حد آنها نمی رسد. او به شدت منتقد است؛ منتقد صوفیهو تصوف (منش خانقاهی)و از هر فرصتی برای اینکه خرقه راآتش بزند، استفاده می کند.

در حقیقت حافظ، عارف نیست، نه مؤسس مکتبی است، نه صاحبنظام و نظریه‌ای و نه پیر یا پیرو خانقاهی. آنچه در دیوان اوهست گاهی تلمیحات و اصطلاحات و تعبیرات عرفانی است که باعناصر و مضامین و احوال دیگر آغشته است. مهم این است که ایناصطلاحات و تلمیحات در خدمت هنر اوست.

حافظ قرآن‌شناس هم هست؛ اهل کلام و فلسفه هم هست؛ در معارفدیگر هم دست دارد، ولی در درجه اول و تحلیل آخر شاعر است،شاعری سترگ. منتها چون ضریب هنرش بالاست، و به قولخودش حکایت دل را خوش ادا می‌کند، پایگاه عرفانی‌اش از آنچههست فراتر می‌نماید. حافظ هم غزل عارفانه آسمانی دارد و همغزل عاشقانه انسانی و زمینی که شباهت صوری با یکدیگر دارند. اگر همه عاشقانه‌های او را عارفانه بشمریم یک افراط است، و اگربالعکس همه عارفانه‌های او را هم عاشقانه جسمانی بشماریمافراط دیگر.»

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بهرام مشهور در ‫۱۱ سال قبل، یکشنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۴، ساعت ۱۴:۴۴ نوشته:

امید دارم بیت ماقبل آخر را درست مرقوم بفرمائید ، بدینگونه :
آتش آن نیست که از شعلۀ آن خندد شمع
آتش آن است که بر خرمن پروانه زدند
توضیح آن نیز ساده است :
نخست : در کتاب هایی که تا قبل از 1370 چاپ می شده بدینگونه نوشته می شده است .
دوّم : "او" ضمیر انسانی سوّم شخص مفرد است و برای اشاره به آتش که انسان نیست ، آن بکار می رود اگرچه با آن ِ ابتدای مصرع تکراری شود
سوّم اینکه آتش را "بر" چیزی می زنند و نه "در" چیزی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سروش در ‫۱۰ سال و ۱۱ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۴، ساعت ۱۸:۵۴ نوشته:

بسیار عالی و زیبا...
مخصوصا وقتی استاد علیرضا آذر این شعر رو ادغام با اشعار بسیار بسیار زیباشون دکلمه کردن...
عالی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

جاوید مدرس اول رافض در ‫۱۰ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۵ دی ۱۳۹۴، ساعت ۱۹:۳۶ نوشته:

............ که میان من و او صلح افتاد
......... رقص‌کنان ساغر شُکرانه زدند
*
شُکر آن‌ را: 21 نسخه (792، 813 آیاصوفیا، 814- 813، 813 موزۀ سالار جنگ هند، 816، 818، 821، 823، 825، 843 و 11 متأخر یا بی‌تاریخ - در یک نسخه "آن را" به "ایزد" تغییر داده شده است.)خانلری، نیساری، عیوضی، سایه
شُکرِ ایزد: 21 نسخه (801، 803، 819، 822، 824، 827خلخالی، 827 کمبریج، 836 و 13 نسخۀ متأخر یا بی‌تاریخ) قزوینی، خرمشاهی
**
حوریان: 38 نسخه (792، 801، 803، 813 آیا صوفیا، 813 سالار جنگ، 816، 818، 819، 821، 822، 823، 824، 825 ، 827 کمبریج، 836، 843 و 22 نسخۀ متأخر یا بی‌تاریخ) خانلری، نیساری، عیوضی
صوفیان: 3 نسخه (827 خلخالی و 2 نسخۀ بسیار متأخّر: 893، 874؟) قزوینی، سایه، خرمشاهی
قدسیان: 1 نسخه (814- 813)
44 نسخه غزل 179 را دارند و بیت فوق در دو نسخه یکی مورّخ 849 و دیگری بی‌تاریخ از نیمۀ اول قرن نهم وجود ندارد. گفته شده است که در مصرع اول وزن دو ضبط مورد مناقشه یکسان است اما با تفسیر و تأویل متن و با توجه به اینکه غزل اشاره به خلقت انسان دارد و ایزد به صورت ضمیر اشارۀ "او" آمده نیازی به ذکر آغازین آن نیست و باز به همان دلیل "حوریان" بر "صوفیان" برتری دارد که اقدم و اکثر قریب به اتفاق نسخه‌ها نیز تأیید می‌کنند و ضبط "قدسیان" نیز پشتیبان آن است.
**********************************
**********************************

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

کوروش ایرانی اصل در ‫۱۰ سال و ۸ ماه قبل، پنجشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۱۵:۰۸ نوشته:

درود بر بزرگواران و اساتید....

آسمان بار امانت نتوانست کشید.....
قرعه کار به نام من دیوانه زدند.....
از تفسیر قصه ی خلقت و افسانه ی آفرینشِ، این بیت، ک مختصِ علم همان دوران است؛ اگر اجالتن بگذریم؛ منظور شاعر یحتمل اینست ک؛ جنسِ آسمان و دیگر اجسام و مقولات مشابه، آنچنان نبود و نیست ک انسان وار بتوانند امانت عشق رو پذیرا باشند... لاجرم، سنگینیِ بار این مسئولیت خطیر، ک اراده و انتخاب انسانی، در آن دخیل هستند، بر عهده ی آدمیان میباشد... تا اخلاقیات را در زندگی، برای سایر پدید آمدگان، جاری سازند...
سپاس از دوستان...
****************************

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

sohbat parki در ‫۲ سال و ۸ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۰:۴۶ پاسخ داده:

تعبری عالمانه ...ممنوم

reply thumb_up ۱ thumb_down ۰ flag link

محمد در ‫۱۰ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۱ فروردین ۱۳۹۵، ساعت ۲۱:۳۷ نوشته:

عرض مخصوص خدمت دوستان
امکانش هست در مورد " چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند " بیشتر تأمل کنید؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سامان در ‫۱۰ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۱۱ تیر ۱۳۹۵، ساعت ۱۸:۳۳ نوشته:

اینکه بیایم حافظ را به نفع و سود خود تفسیر کنیم، کاری بس جاهلانه است. حافظ و مولوی، فی الواقع، همانند دانیال نبی و نبی هایی هستند که برای ادیان قبل آمدند. بهمین خاطر است که سخنان حافظ با سخنان قرآن و احادیث ،در حقیقت، هیچ تفاوت و تضادی ندارد و صرفاً دارای نوعی رمز گشایی و بیان حقیقت امر است. اینکه همه سخنان حافظ را ،بدین منظور که ثابت کنیم حافظ مرتد نبوده، با آیات قرآن و احادیث تطابق می دهیم ولی به بیت 4 که برسیم بگوییم که سخن حافظ از هفتاد و دو ملت، هفتاد و دو ملت در جهان است، کاریست از روی غرض. بایستی به این حقیقت واحد برسیم که هفتاد و دو فرقه اصلی در اسلام، هر کدام مدعی دانستن حقیقت هستند و بر سر آن چه جنگ ها که نکردند و نمی کنند. و در واقع حافظ این را مطرح می کند که چگونه هرکدام از حقیقت دور ماندند. بهتر است قبل از اینکه حافظ می خوانیم تعصب را در گوشه ای دفن کنیم و ببینیم حافظ چه چیزی از زبان روح القدس برایمان به ارمغان می آورد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

sohbat parki در ‫۲ سال و ۸ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۰:۴۹ پاسخ داده:

همگان بر این باورند که حافظ بزرگمردی دهری بوده...ممنون

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محسن ایلام در ‫۱۰ سال قبل، یکشنبه ۱۱ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۱۴:۰۱ نوشته:

دوستان با عرض پوزش ...
قرعه کار صحیح تر است
یا قرعه کار ؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۵ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۲:۴۹ نوشته:

دوش دیــدم کـه مـلایـک در مـیـخـانـه زدنـــــد
گِــل آدم بـسـرشـتـنـد و بـه پـیـمـانـه زدنـــــد
غزل پیرامونِ مشاهداتِ شاعرازعالمِ مکاشفه ای هست که "شب گذشته" برایش رخ داده است.
مکاشفه نوعی سفردرعالم روحانیست.شاعر از طریق این سفرِمعنوی سعی درکشفِ مجهولات دارد. بعضی گویند مکاشفه عبارتست از حضورِ دل در شواهدِ مشاهدات و علامتِ مکاشفه حیرت در کنه وذاتِ عظمتِ خداوند است . به عبارتی روشن تر: توضیحِ آنچه را که در خواب برعارف دست دهد رویای صادقه گویند و آنچه در بیداری دست دهد مکاشفه نامند .
شبِ گذشته شاعردریک مکاشفه مشاهده کرده که فرشتگان واردِمیخانه یِ عشق ومحّبت شده و خمیرمایه ی آدم راازخاک وگِلِ زمینی درست کرده وبه قالبِ آدمیّت ریختند. "به پیمانه زدند" به معنیِ این است که به قالب زدند ،ظرفی که برای اندازه گیری به کار می رود.گل راسرشته وسپس به قالبِ آدمی زدند....

تصویرروشنی اززمانِ خلقتِ آدمیان است.خلقتی که ازهمان ابتدا درمیخانه صورت پذیرفته است."درمیخانه زدند"و"به پیمانه زدند"بارهایِ معناییِ خاصی دارند.گِلی که درحال وهوایِ میخانه سرشته شده و به پیمانه زده شده، روشن است که چگونه ویژگیهایی خواهدداشت. موجودی سرمست که دلش با محبّت سرشته شده است.
منظورازواژه یِ میخانه همان "زمین" است یعنی ملائک به زمین فرود آمده اند وازخاکِ زمین یاجهانِ خاکی برداشته وآن رادرمیکده یِ محبّتِ الهی سرشته وبه قالب ریخته اند.
«پیمانه زدن» به معنیِ شراب نوشیدن وجام به جام زدن نیزهست اما دراینجا قالب زدن است. باتوّجه به واژه یِ "میخانه" درمصرع اول و"پیمانه زدن" درمصرع دوم ،معلوم می شودکه سرشتِ آدمی با طعمِ گوارایِ باده ی عشق ومحبّت الهی آمیخته وخلق شده است.چرا؟ برای اینکه این موجود، جانشینِ خدادرروی زمین خواهدبودومسئولیتی سنگین خواهدداشت بایدره توشه ای داشته باشد....
اگرانسانِ امروزی کنجکاوانه به دنبالِ مستی وباده گساری می رود می خواهدبه اصلِ سرشتِ خویش نزدیک گردد. درسرشت وذاتِ انسان یک نوع سرمستی بصورت نهفته وجودداردوانسان سعی داردبه هروسیله ای که شده به آن دست یابدلیکن به اشتباه به مستی هایِ دیگری که دروغین بوده ومایه ی بدبختی هستندروی می آورد.
بردرِمیخانه ی عشق ای ملک تسبیح گوی
کاندرآنجا طینتِ آدم مخمّر می کنند
سـاکـنـان حـرم سـتـر و عـفـاف مـلـکـــــــــوت
بـا مـن راه‌نـشـیـن بـاده‌ی مـسـتـانـه زدنــــــد
فرشتگان وملایک همان سـاکـنـان حـرمِ سـتـر و عـفـافِ مـلـکـــــــــوت هستندکه ازذوقِ سرمستی،باحافظِ راه نشین(بی خانمان وسرگردان) باده یِ مستانه زده اندواین اتفّاقیست که دراِمتدادِ خلقت رخ داده است.
حرم : داخل سرایِ کبریاییِ خداوند
ستر : پرده ، حجاب
عفاف " پاکدامنی ، پرهیزکاری
ملکوت : عالم روحانی ، عرش و محضرِ الهی
آسـمـان بـار امـانـت نـتـوانـسـت کـشـیــــــــد
قـرعـه‌ی کـار بـه نـام مـن دیـوانــه زدنــــــــــد
ملاحظه می گرددکه چگونه ارتباطِ عمودی وافقیِ بیت های غزل برقرارشده و معنایِ کاملن یکدست وقابلِ فهم حاصل می شود.
برایِ درکِ عمیقِ شأنِ نزولِ این غزل لازمست یادآوری شودکه حافظ گرچه بواسطه یِ قرارگرفتن دریک منطقه یِ جغرافیایی ِ خاص، مدّتی درعنفوانِ جوانی درپیِ یافتنِ حقیقت به گروهایِ مذهبی ،صوفیگری ودرویشی پیوسته است ،لیکن پس ازکسبِ آگاهی واندوختنِ علم ودانش وآشنایی بامذاهب ومسالکِ گوناگون،اندک اندک باعشق آشناشده وجهان بینیِ خاصی پیداکرده وطریقِ دیگری درپیش گرفته است. حافظ ِ مسلمان که حافظ ِقرآن نیزبوده مدتی دوشادوشِ فقها وعلمایِ معاصرِخویش درجاده یِ زندگانی آرام آرام به پیش می رفتندتااینکه برسرِدوراهیِ "عقل وعشق" بینِ حافظ وفقهایِ متعصّب شکاف وجدایی افتاد و آنهانه تنهااز همدیگر جدا شدند،بلکه درمسیرِتقابل بایکدیگرنیزقرار گرفتند. فقهابرایِ نزدیک شدن به خداوندبا استنادبه دلایلِ خویش، راهِ عقل ومذهب راانتخاب کرده وبه پیش رفتند، اماحافظ را هوایِ دیگری درسرافتادو راهِ عشق رابرگزید.اوبا تماشایِ زیبایی هایِ زندگی، پی به زیبایی هایِ خیال انگیزِ خالقِ زیبایی هابرد وشیدایی پیشه کرد.
حافظ تمامِ دانش واندوخته هایِ مذهبی وغیرمذهبی رابه کناری نهاده وعاشقی رابه عنوانِ تنهاراه رستگاری، جایگزین ِ فرقه گرایی ساخت.
بشوی اوراق اگر همدرس مایی
که درسِ عشق دردفترنگنجد.
من نخواهم کردترکِ لعلِ یاروجام می
زاهدان معذورداریدم که اینم مذهب است.
حافظ به کلّی متحوّل ومتاعِ جدیدووالاتری بنام عشق پیداکرده است.تمام همّ وغم اوعشق است ودیگرهیچ.
دور شو از برم ای واعظ و بیهوده مگوی
من نه آنم که دگرگوش به تزویر کنم
گویی درنظرگاهِ حافظ مسایلِ خیال انگیزِ عاطفی ؛ عشقبازی ، ابرازِمهرو محبت،تجربه ی ِ شورآفرین رازونیازِ عاشقانه و سوزو گدازِنظربازی ،نسبت به فرقه گرایی و حواشی ِ آن، ازاهمیت ویژه ای برخورداربوده وآنقدرارزش داشته است که حافظ باپردازش وبرجسته ساختنِ لطایف وظرایفِ عشق و دلدادگی ، مکتبی نو بنانهاده وبدینگونه سایرِفرقه هایِ رایج را درسایه فروبرده است.
من همان دم که وضوساختم ازچشمه ی عشق
چارتکبیرزدم یکسره برهرچه که هست
ماقصه ی سکندر ودارنخوانده ایم
ازمابجزحکایت مهرو وفا مپرس
بسیاری ازفقها بویژه فقهایِ متعصّب ،انتخابِ حافظ رابرنتابیده واورابه کفرورزی متهم نمودند.اما عجیب اینکه حافظ ازعقایدِخویش تاآخرین لحظه دست برنداشت ودراغلبِ اشعاری که می سروده فضایی خلق می نموده که بتوانداندیشه هایِ خویش را و متاعی که بدان دست پیداکرده ترویج نماید.این غزل نیز درراستایِ برجسته سازیِ عشق درمقابلِ عقل ومصلحت گرایی سروده شده است.
معنی بیت:آسمان وعرش نشینان به سببِ آنکه ظرفیتِ پذیرشِ عشق رانداشتندنتوانستنداین امانتِ الهی راتحمل نمایند( بار امانت : کنایه از بارِ معرفتِ الهی وشناختِ صفاتِ خداوندی و همانا عشق است ، بار تکلیف ، بارِسنگین ومسؤلیتِ جانشینیِ خداوند)بنابراین، این کارِبسیارسخت وطاقت فرسا نصیبِ من دیوانه‌یِ عاشق گردید.
فرشته عشق نداندکه چیست ای ساقی
بخواه جامِ گلابی به خاکِ آدم ریز
جـنـگ هـفـتـاد و دو ملـت هـمـه را عـذر بـنـه
چـون نـدیـدنـد حـقـیـقـت ره افـسـانـه زدنـــد
منظوراز"هفتادو ملت" همه یِ فرقه هایِ دینی و مذهبیست ، که باکمترین علم ودانش،ادعاهای بزرگی درسردارندوهرکدام خودشان راحق ودیگران را باطل می پندارند درحالی که همگی راهِ حق راگم کرده ودربادیه هایِ وَهم وگمان و خرافات سرگردانند وچه افسانه هایِ دروغین ویاوه هایی که درموردِ خداوخلقت آدمی و...... می بافند.ازنظرگاهِ حافظ عشق تنهاحقیقتِ زندگی می باشدوآنهاکه این حقیقت رانمی دانندمعذورهستند.
منع اَم مکن زعشق ِوی ای مُفتیِ زمان
معذوردارمت که تو او را ندیده ای
شـکـر ایـزد کـه مـیــان مـن و او صـلـح افـتـاد
صـوفـیـان رقص کنـان سـاغـر شـکـرانـه زدنـد
باتوّجه به بیتِ قبلی واینکه همه ی فرقه ها ادّعادارندکه برایِ خدامی جنگندحافظ خدارا سپاس می گوید که باپیداکردنِ عشق به صلح وآرامش رسیده ودیگرنیازی به جنگ وجدل نیست.چراکه درجهان بینیِ عشق،اساسن جنگ وجدل وجودندارد.هرچه هست حکایتِ مهرورزی وعشق ورزی ومحبت است.بادوستان مروّت است وبادشمنان مدارا.
ناصح به طعنه گفت بروترکِ عشق کن
محتاج جنگ نیست برادرنمی کنم
بنابراین ازاین که بین حافظ وخدا عشق جاری شده حمدوثناگفته ومی گوید صوفیان رقص کنان ساغرشکرانه زدند.منظورازصوفیان همان ساکنانِ حرمِ ستروعفاف وملکوتیان هستندکه دربیتِ پیشین، باحافظِ راه نشین باده یِ مستانه زده بودند.
حافظ باروشن بینی وجهان بینیِ خاصی که پیداکرده خودرادرصلح وصفاوآرامش می بینددرحالی که تمامِ فرقه ها درجنگ وجدلی خونین گرفتارهستند.
آتش آن نیست که از شعله‌ی او خندد شمع
آتـش آن اسـت کـه بــر خـرمـن پـروانـه زدنــد
حافظ که عینکِ عشق بردیدگان دارد همه چیز رااززاویه یِ عشق می بیند.حتاآتشی که زبانه‌یِ فروزان آن باعث افروختنِ شمع می شودازنگاهِ حافظ آتش نیست. آتشِ حقیقی آتشِ عشق است که هستیِ پروانه‌ ( عاشق ) را خاکستر می کند . حافظ عاشق است وآتش درنظرگاهِ اوهمان عشقی هست که درجان ودلِ پروانه شعله ور است واورابه شوق وامی داردتابتواندآتش راباآغوشِ بازپذیراباشدوبه وصال نایل گردد. آتشِ عشق وسوزِدلِ پروانه یِ عاشق پیشه؛ بسیارسوزنده تر واثربخش ترازهرآتش است تاآنجاکه حتادلِ شمع رانیزمی سوزاند.
سوزِدل بین که زبس آتش اشکم چون شمع
دوش برمن زسرِمهر چو پروانه بسوخت.
بگشای تربتم رابعدازوفات وبنگر
کزآتش درونم دود ازکفن برآید
کـس چو حافظ نـگشـاد از رخ اندیـشه نقاب
تـا سـر زلـف سـخـن را بـه قـلـم شـانه زدند
باتوّجه به اینکه حافظ دراین چندبیت، جهان بینیِ وسیع خودراباهنرنمایی درصنعتِ ایهام وآرایه وطنز وطعنه و.... به زیبایی مطرح نموده است،مدّعیست وبحق نیزچنین است که تاکنون از زمانی که شعر به وجود آمده ، هیچکس وهیچ شاعری نتوانسته به این ظرافت و شیوایی از رویِ اندیشه وافکارِخویش پرده بردارد ومشاهدات ودریافت های ِخودراازعالمِ مکاشفه، به رشته ی نظم درآوردو عَلَم سخنوری برافرازد.سخن دراینجابه زلف تشبیه شده است وشاعر با قلم خویش آن راشانه می زند .
شعرحافظ همه بیت الغزلِ معرفت است
آفرین برنفسِ دلکش ولطفِ سخنش

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

میلاد فارسیش در ‫۵ سال و ۳ ماه قبل، چهارشنبه ۶ مرداد ۱۴۰۰، ساعت ۰۲:۴۸ پاسخ داده:

لذت بردم از تفسیر کاربر "سید علی ساقی"

کامل و هنرمندانه تفسیر کردند. کاش راهی بود که ایشان را پیدا کنم. پیج دارید شما ؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

میلاد فارسیش در ‫۵ سال و ۳ ماه قبل، چهارشنبه ۶ مرداد ۱۴۰۰، ساعت ۰۲:۵۰ پاسخ داده:

پیج اینستای من :

Miladfarsish1

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فرهاد شیرین جو در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۲۴ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۰۴:۳۷ پاسخ داده:

بسیار زیبا. از خواندن نوشته شما لذت بردم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مشتاق در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۲۷ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۰:۰۳ پاسخ داده:

با درود به همه ادیبان و حافظ دوستان

سپاس از شرح و توضیح بسیار سودمند جناب سید علی ساقی عزیز . همنشین حافظ باشید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مرضیه ملک زاده در ‫۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۴، ساعت ۰۰:۰۶ پاسخ داده:

عالی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Mir Seyed Sepehr در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۳ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۵۵ نوشته:

Ya Hagh
Ya Mashoogh, Man az eshgh e to nemitavanam harf bezanam
پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

عرفان در ‫۹ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۲۳ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۰۴:۴۰ نوشته:

پراندوه که به دلیل عدم اطلاعات کافی بیت جنگ هفتاد و دو ملت... رو بد برداشت میکنند
اولا حدیث از پیامبر که امت من بعد از من به "هفتاد و سه فرقه" تقسیم میشود و تنها یک فرقه ، فرقه ناجیه است و اهل بهشت است یعنی هفتاد و دو فرقه دیگر تو درو دیوارند و به ره افسانه میزنند
دوما در این شعر جناب حافظ خود را اهل فرقه ناجیه میداند
آسمان بار امانت تنوانست کشید**قرعه کار به نام من دیوانه زدند
سوما پس بعضی عزیزان که به این شعر استدلال میکنند در جهت افسانه بودن و... از اساس حرفشان باطل است
چون جناب حافظ در این شعر خود را امانت دار و اهل فرقه ناجیه میداند به این نکته که واقف شوید تمام معنای شعر برایتان خواه ناخواه هویدا میشود

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی عبدی در ‫۹ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۳ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۱۹:۵۳ نوشته:

شکر ایزد که میان من و او صــلح افتاد * "عرشیان" رقص کنان ساغر شکرانه زدند. باز گویی بیت دوم است
***گویا دامن پروانه بوده نسخه نویس عوض کرده

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

هفتاد وسه ملت در ‫۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۱۸ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۵۳ نوشته:

در کتابی که من پیش رو دارم (قزوینی-غنی به کوشش ناهید فرشادمهر 1388) در توضیح بیت:
جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه
چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند
آمده که: "از هفتاد وسه فرقه اسلامی(!)، هفتاد و دوتای آنها در حال جنگ هستند. ستیز آنها را از نادانیشان بِدان و عذرشان را بپذیرزیرا چون راه راستین را نمی دانستند به خرافات روی آورده اند" !!!
واضح هست که این تفسیر از ناهید فرشاد مهر نیست و کار پرتقال فروش است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سید مهدی در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۱۵ نوشته:

ره افسانه(غیر آلبومی)
استاد علیرضا افتخاری
مرحوم استاد تاجبخش
@ostad_alireza_eftekhari

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

تراژدی در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۰۹ نوشته:

«جنگ هفتاد و دو ملت "همه" را عذر بنه... چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند...» «"همه" را٬ "همه" را٬ "همه"...»

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

جاوید مدرس اول رافض در ‫۸ سال و ۵ ماه قبل، دوشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۴۳ نوشته:

******************************
شرح غزل شماره 184 حافظ
*****************************
وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن
(رمل مثمن مخبون محذوف)
******************************
1- دوش دیدم که ملایک در میخانه زدند
گل آدم بسرشتند و به پیمانه زدند
***‏
معانی لغات:
دوش: دیشب ، شب پیش ، شب گذشته.
دیدم: به چشم دل دیدم ، بادیده بصیرت در حال بیداری و مکاشفه در یافتم ، دانستم .
ملایک: جمع ملک ، فرشتگان ، کرّوبیان .
میخانه محلی که در آنجا شراب تهیه و توزیع می شود و در اینجا منظور میخانه عشق است یعنی محلی که در آنجا شراب عشق تهیه می شود حافظ در جای دیگر می فرماید :
بر در میخانه عشق ای ملک تکبیر گوی کاندر آنجا طینت آدم مخمر می کنند .
و منظور از میخانه عشق کره زمین است .
بسرشتند : خمیر کردند ، به صورت همگن و خمیری در آوردند .
پیمانه : ظرفی که برای اندازه گیری به کار می رود
به پیمانه زدند : قالب زدند ، در پیمانه ریختند .
***
معنی معمول: دوشینه دیدم ( دریافتم ) که فرشتگان ، به میخانه عشق در روی زمین سرزده و از خاک گِل آدم را خمیر کرده ودر قالب پیمانه ریختند
**********************************
2- ساکنان حرم ستر و عفاف ملکوت
با من راه نشین باده مستانه زدند
***‏
معانی لغات:
حرم : محوطه داخل مکانهای مقدس ، درون سرای .
سَتر : ( مصدر ) پرده ، حجاب ، پوشیده از چشم ، مستور ، پنهان
عفاف: خود نگهدار از ارتکاب به حرام ، جایگاهی که در آن مرتکب گناه نتوان شد.
ملکوت: مُلک ، و اصطلاحاً به مقام ملائکه گفته می شود.
راه نشین : بی خانمان و بی جا ومکان.
مستانه: مانند مستان.
***‏
معنی معمول: ( آنگاه) فرشتگان، این ساکنان عفیف سراپرده عفاف ، با متن خاکی بی خانمان باده معرفت الهی نوشیدند .
**********************************
3- آسمان بار امانت نتوانست کشید
قرعه کار به نام من دیوانه زدند
***‏
معانی لغات:
بارِامانت : بار معرفت و شناخت صفات خالق متعال
من دیوانه : من عاشق ، منی که در میخانه عشق گل وجودم سرشته شد.
***‏
معنی معمول: آسمان ( آسمانیان) از کشیدن بار عشق و معرفت آفریننده و یکتا سَر باز زدند ( سر انجام ) قرعه به نام من سراپا عاشق دیوانه اصابت کرد.
**********************************
4- جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه
چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند
***‏
معانی لغات:
هفتادو دو ملت : فرقه های هفتاد وسه گانه اسلام که هفتاد و فرقه آن گمراهند.
حقیقت: ظهور ذات حق بی حجاب تَعینات ( فرهنگ فارسی معین ) .
ره افسانه زدند : به دنبال افسانه سازی و سخنان باطل رفتند ( حسینعلی هروی ) .
***‏
معنی معمول: هفتاد دو فرقه را با همه اختلافهایشان معذور دار ، زیرا آنها که از دیدن و دریافتن حق و حقیقت محروم مانده ، ناچار به افسانه سازی پرداخته و به راه باطل رفتند
**********************************
5- شکر ایزد که میان من و او صلح افتاد
صوفیان رقص کنان ساغر شکرانه زدند
***‏‏
معنی معمول: سپاس خدای را که ( من خارج از هفتاد وفرقه بودم و ) میان من ومعشوق صلح و تفاهم بر قرار شد و به شکرانه این توفیق ÷وریان رقص کنان باده شادی نوشیدند .
**********************************
6- آتش آن نیست که از شعله او خندد شمع
آتش آن است که در خرمن پروانه زدند
***‏
معانی لغات:
از شعله او خندند شمع :از شعله آن شمع برافروخته و روشن شود .
خرمن پروانه: خرمن وجود پروانه ، خرمن هستی پروانه .
***
معنی معمول: آن شعله یی که با آن شمع افروخته وخندان می شود آتش نیست . آتش واقعی آن عشق سوزنده یی استکه در خرمن هستی پروانه زدند .
**********************************
7- کس چو حافظ نگشاد از رخ اندیشه نقاب
تا سر زلف سخن را به قلم شانه زدند
****
معنی معمول: از آن زمان که با شانه قلم به ارایش و شانه زنی زلف سخن پرداخته اند تا به امروز هیچ کس چون حافظ پرده از چهره اندیشه بر نگرفته است
**********************************
تهیه تدوین:جاوید مدرس (رافض)
**********************************
نظری بر: شرح جلالی بر حافظ – دکتر عبدالحسین جلالی
حافظ عارفی شب زنده دارو سحر خیز بودکه از ساعات با برکت سحر، حین قرائت قرآن به مطالعه و غور و بررسی آیات الهی و تفکر در راز آفرینش می پرداخته است.آنگاه روزی فرا رسیده که این شاعر عارف دریافتهای ذهنی خود را که از راه ریاضت و تفکر و اشراق تحصیل کرده با معلوماتی که از کتب عارفان سلف کسب نموده در هم بیامیزد و از آن غزلی بسازد که به قول خودش :
کس چو حافظ نگشود از رخ اندیشه نقاب تا سر زلف سخن را به قلم شانه زدند
اجمالاً شاعر در بیت اول ، خلقت انسان را با اتکاء به آیات قرآن ، از گِل یعنی ، مواد و عناصر موجود در خاک میخانه زمین می داند که توسط فرشتگان (به امر الهی ) به هنگام فرا رسیدن زمان مناسب تکوین می گردد و حال آنکه خلقت خود ملایک از نور است. خداوند در سوره الرحمن آیات 14 و5 می فرماید: خَلَقَ الاِنسانَ مَن صَلصالٍ کَالفَخار 14 وَ خَلَقَ الجانَّ مِن مارِجٍ مِن نار15 ( انسان را از گل خشکیده مانند سفال پخته و جن و ملک را از شعله بی دوددی از آتش آفرید .
در سوره سجده آیه 7و 8 می فرماید: اَلَّذی اَحسَنَ کُلُّ شَییءٍ خَلَقَهُ وَ بَدَاَ خَلَقَ الاِنسانِ مَن طینٍ7 ثُمَّجَعَلَ نَسلَهُ مِن سُلالَه مِن ماءٍ مَهینٍ8 ( آن که نیکو ساخت هر چیزی را آفرید و انسان را نخست از گل آفریدپس قرار داد نسل او را از نطفه خلاصه شده آّب قلیل پس از اینکه حافظ می فرماید ملایک در میخانه زدند و گل آدم بسرشتند و به پیمانه زدند مقصودش از میخانه، کره زمین است که با مواد و عناصر متشکله آن چنان متنوع و مستعد و آب ظرفیت است که می توان از آن خلقتی بوجود آورد که بر خلاف خلقت فرشتگان، صاحب جسم بوده و استعداد تحمل بار عشق الهی و تکامل تدریجی ودر نتیجه تجسس مبدأ آفرینش را داشته باشد و ما می دانیم که خلقت سلول اولیه که دارای قو ه حیاتی بود نخست در رروی زمین در آب ایجاد و با مرور زمان و تکامل تدریجی ، موجودات دیگر آفریده شدند تا اینکه نوبت به آدم رسید. وهمچنین می دانیم که سلسله حیات در نباتات و جانواران به مو جب سرشت ثابت است و بر عکس در انسان بر پایه سرشت و ژن مستعد تکامل قرار گرفته است . به عبارت دیگر فلان نوع گیاه یا جانور از هزاران سال قبل تا به امروز به حکم طبیعت و نهادی که استعداد تحول را ندارند همچنان به صورت نسخه اولیه تکثیر می شوند و حال آنکه انسان با نوار زمان هر چه به جلو می رود استعداد نهفته او قابلیت این را دارد که هر روز از روز قبل بیشتر بفهمد و بیشتر ترقی کند و به همین دلیل است که حافظ می فرماید :
بردر میخانه عشق ای ملک تکبیر گوی کاندر آنجا طینت آدم مخمر می کنند
و این دو کلمه میخانه عشق با ر سنگینی را به دوش می کشد ونمودار آن خاصیت اعجاز آمیزی است که منحصر به سرشت انسان است که او را حتی یک مرحله بالاتر از فرشتگان قرار داده است و این سرشت مجزا و متفاوت از سرشت سایر مخلوقات اعم از زمینی یا سماوی است واستعداد آن را دارد که تا حریم خالق خود نزدیک شود و سعدی در اثبات قدرت خالق متعال در بیت زیر یک مثال زمینی می زند :
عجب نیست گر از طین به در کند گل و نسرین همان که صورت آدم کند سلاله طین را
شاعر دربیت دوم غزل مطلبی تازه را عنوان می کند می فر ماید : دوش دیدم که ساکنان حرم ملکوت آسمانها با من سر راه انتظار نشینی که هنوز راه درازی را در پیش دارم و از سلاله همان کسی هستم که روزی گِل او را سر شتند و در قالب هستی ریختند، هم پیاله شده وباده مستانه زدند . زیرا آنها به خوبی می دانستند که این انسان خاکی ، واجد استعدادهای ذاتی است که النهایه در راه معرفت حق تعالی آز آنها پیشی خوهد گرفت و هر نسل که بگذرد از تنسل سلف برتری خواهذدجست و با چنین شناختی بود که همه ملایک آسمان مرا به رسمیت شناختند. شاعر آنگاه در بیت سوم رمز وجود خویش و سبب برتری خود را واضح تر بیان می کند. اووتحت تأثیر مفاد آیه شریفه 72 سوره احزاب که حق جل و علا می فرماید : (اِنا عَرَضنَا الاَمانَهَ عَلَی السَّمواتِ وَالارضِ وَ الجِبالِ فَاَبَینَ اَن یَحمِلنَها وَ اَشفقَنَ مِنها وَ حَمَلَهَا الِانسانُ اِنَّه کانَ ظَلوماً جَهُولاً ( بدرستی که امانت را بر آسمانها و زمین و کوهها عرضه کردم، پس از اینکه آن را بردارند اِبا نمودند و ترسیدن از آن را برداشت و حقا که آو ناآگاهی است که در حقخود ظلم کرد). آنچه را باید در یابد دریافته و پی به عظمت و بزرگی و شایستگی خود برده و معنای عبارت ظلوماً جهولا را در کلمه دیوانه گنجانیده است و با زبانی ساده و بلیغ می گوید آسمانها و اهل آسمان از آنجایی که قادر به برداشتن این بار امانت عشق به معرفت الهی نبودند از حمل آن سرباز زدند و در نتیجه آن را برداشتند ، مشیت الهی بر این قرار گرفت و تا خلقتی تازه بیافرینند و چنین بود که قرعه فال به نام من دیوانه ( دیوانه عاشق و با جرأت )زدند . حافظ در واقع در این سه بیت اول غزل ، همه حرفها زده و تمام کرده است آنگاه روی سخن را به مردمان عوام الناس کالانعام که پاره یی از آنها با علم ابجدی خویش ادّعاهای زیادی دارند کرده در بیت چهارم می گوید : همه افرادی که در هفتاد و دو فرقه دین با یکدیگر در نزاع و پیکار بوده و هر یک خود را ذیحق و دیگران را بر باطل می شناسند از آنجایی که پی به وجو د حقیقت محض نبر ده اند چنین در پندار و افسانه غوطه ور شده اند و تو آنها را معذوردار کهگمراهند. سپس در بیت پنجم سپاس خدای را به جای می آورد که او از این دسته هفتادو ملت گمراه و پیش پا بین نیست و میان او وپیامبر طریق صلح وصفا برقرار است و به افتخار همین امتیاز او ، صوفیان عارف در حالت رقص و سماع ساغر شکرانه زدند.
سپس در بیت صورت کنایه به مدعیان ومتولیان شریعت و متعصبین پیش پا بین ، حالت خود را با آنها مقایسه کرده و می گوید آنچه شمع دل شمارا روشن کرده نور معرفت نیست و نور معرفت آن است که د خرمن وجود پروانه زده شد و اورا با سوختن کامل خود منبع اصلی نور ملحق شد. شاعر در مقطع کلام از اینکه این همه مطالب عرفانی را در چند بیت و در کمال فصاحت و بلاغت گنجانیده است از حاصل کار خود راضی و به سرودن چنین اشعار و گشئودن نقاب از چهره واندیشه مطمئن خویش افتخار می کند . در پایان برای درک هر چه بیشتر ارزش این غزل و هنر آفرینش آن، ذکر این نکته ضرورت دارد که آنچه را حافظ در این غزل از تفسیر آیات قرآن و تشریح خلقت انسان بیان نموده ما حصل کلیه برداشتهای علما و عرفا از آیات قرآنی و کتب سران صوفیه می باشد.
شرح جلالی بر حافظ – دکتر عبدالحسین جلالی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا در ‫۸ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۲۲ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۲۰ نوشته:

در برخی متون بیت دوم به این شکل آمده "ساکنان حرم ستر و عفاف ملکوت با من خاک نشین باده مستانه زدند" که به نظر صحیح تر می رسد (مقایسه عالم ملکوت با عالم خاکی)

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمدامین در ‫۷ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۰۱ نوشته:

سلام و درود
آسمان بار امانت نتوانست کشید
قرعه کار به نام من دیوانه زدند
اشاره به آیه 72 احزاب:
إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَیْنَ أَنْ یَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ ۖ إِنَّهُ کَانَ ظَلُومًا جَهُولًا ﴿احزاب/72﴾
آری، امانت و بارِ تکلیف الاهی را بر آسمانِ بی‌کران و زمین و کوه‌ها عرضه نمودیم که زیر بارِ آن نرفتند و با فروتنی از آن بیمناک شدند، درحالی‌که آدمی‌زاده آن را بر دوش کشید، همانا آدمی درین رهگذر بسی ستمپیشگی را با نادانی پی گرفته است!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

اشکان شیرازی در ‫۷ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۳۷ نوشته:

دانشکده ما کتاب ادبیات مخصوص به خودش دارد بعضی از کلمات دتخل کتاب با اونکه شما نوشتید فرق دارد

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بنده در ‫۷ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۵ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۰۷ نوشته:

با سلام
شرح این غزل توسط دکتر ابراهیمی دینانی در برنامه معرفت:
قسمت اول:
پیوند به وبگاه بیرونی
قسمت دوم:
پیوند به وبگاه بیرونی
قسمت سوم:
پیوند به وبگاه بیرونی
قسمت چهارم:
پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر محمدداودی در ‫۷ سال و ۱ ماه قبل، دوشنبه ۱ مهر ۱۳۹۸، ساعت ۲۰:۱۲ نوشته:

بادرود... شکرایزدکه میان من واوصلح افتاد......
این بیت شاید اشاره به خشم خدابه ادم پس ازنافرمانی ورانده شدن اوازبهشت باشدکه درتفسیرهای عرفانی قران ذکرشده که انسان سالهامدام گریه وازخدا طلب مغفرت میکرده تااینکه خدااورابخشیده وبه پیغمبری مبعوث کردودرحقیقت بین خداوادم صلح بر قرار وباعث خوشحالی ساکنان ملکوت شد آمدن این بیت بلافاصله دردنباله بیت مربوط به افرینش انسان میتواندتاحدزیادی مؤیداین تفکرباشد.
درموردبیت آتش ان نیست....‌
دراینجامقایسه ای بین عشق بین فرستگان وادم نسبت به خداست فرشتگان فارغ ازهردغدغه ای دائمآوشادان درحال نیایش هستندودرحقیقت آتش این عشق به خدابه آتشی تشبیه شده که شمع راروشن وبه اصطلاح شعراخندان میکند.درحالیکه عشق انسان به خدا باسوزوگدازبوده وشعله اش همانطورکه پرپروانه رامیسوزاندتمام وجودانسانراشعله ور میسازد تاچه قبول افتدوچه درنظرآید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

معلم زیست شناسی در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۱۹ دی ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۴۹ نوشته:

با سلام و آرزوی بهروزی و سلامتی برای همراهان گرامی؛
توضیحی درباره پیام یکی از مخاطبین:
سلولهای عصبی توان تقسیم و زایش را ندارند؛ ولی حدودا در مدت هر هفت سال مواد تشکیل دهنده این سلولها با مواد جدید جایگزین می شوند..
یعنی به تدریج مواد و مولکولهای ساختاری سلول، تجدید و با مولکولهای قدیمی جایگزین می شوند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محسن همت پور در ‫۶ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۱۵ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۰۳:۲۱ نوشته:

با سلام خدمت همه بزرگواران
به طور خلاصه و مفید حافظ را در این شعر اینگونه یافتم که منظورش و هدفش بیان این نکته است انسان میوه ممنوعه ای که خورده میوه آگاهی بوده و خودش رو از قیمومیت خداروند رهانیده و آسمان تحمل همچین باری رو نداشته و به زمین میاد و زمینی میشه انسان

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مجید در ‫۶ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۶ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۸:۰۹ نوشته:

در عجز بیت اول پیمانه زدن که معنای اندازه گیری افاده می کند اشاره دارد به آیه " الذی خلق فسوی والذی قدر فهدی " و مربوط به هدایت تقدیری نوع بشر می باشد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی در ‫۶ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۲ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۰۰:۲۲ نوشته:

بیت سوم را لطفاً تصحیح نماید:
قرعۀ کار بنام من دیوانه زدند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نامی در ‫۶ سال و ۳ ماه قبل، چهارشنبه ۲۵ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۲۱:۴۹ نوشته:

"ابراهیم گلستان در کتابی که سالها پیش نوشته است و اکنون در دست چاپ دارد، می گوید که حافظ هم در غزلی پرآوازه وجود انسان را مقدم بر آفرینش می داند. حافظ هشیار رند حکایت خلقت را جور دیگه ای گفته. آوردتش در محیط شخصی معمولیش... گفته دیشب فرشته ها اومدن توی میکده، در زدن اومدن تو... و با شراب گل آدم را خمیر کردند. اندازه را هم با جام گرفتند... در ابتدای کار خلقتیم. آدم هنوز آفریده نیست. دارند میسازنش اونجا. حافظ، ولی اونجاست. شاهد همون لحظه شروع آفرینش آدم.
ر.ک. به ابراهیم گلستان، برخوردها در زمانه برخورد، هنوز چاپ نشده، صص 44-42"
به نقل از کتاب " انسان گرایی در سعدی" نوشته ی عباس میلانی و مریم میرزاده. صفحه22

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Haidari در ‫۶ سال و ۱ ماه قبل، دوشنبه ۷ مهر ۱۳۹۹، ساعت ۱۸:۰۸ نوشته:

با سلام و خسته نباشید!
سایت بسیار جالبی دارید.
راجع به این غزل بیت سومش برام جالب بود که بر اساس یه آیه از قرآنه :
آسمان بار امانت نتوانست کشید /قرعه ی فال به نام من ِ دیوانه زدند
این بیت برگرفته از آیه ی 73 سوره احزاب و بدین مضمون است:
إِنَّا عَرضْنَا الاَمانَةَ عَلی السَّمَـاواتِ والأرْضِ وَالْجِبَالِ فَأبَیْنَ أَن یَحْمِلْنَها واشْفَقْنَ مِنْهَا وحَملهَا الإِنْسَـانُ إِنَّهُ کَانَ ظَلُوماً جَهُولاً ( = ما امانت را بر آسمان ها و زمین و کوه ها عرضه داشتیم، اما از تحملش سر باز زدند و از آن ترسیدند. اما انسان آن را حمل کرد که همانا ستمگر و جاهل بود.). که خب راجع به این امانت حرف ها زیاده ولی من یه حدیث از امام صادق علیه السلام شنیدم که منظور ازین امانته ولایت امام علی علیه السلام هستش که خب با توجه به بیت بعدی غزل احتمال اینکه منظور حافظ هم همین بوده زیاده!.
با حرمت
حیدری

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

صاد در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۵۲ نوشته:

جناب آقای امید راهی
تند نروید
در بسیاری از نسخ خطی، مانند صفحه آبی رنگی که زیر همین مطلب قابل مشاهده است از واژه کار به جای فال استفاده شده است.
با تشکر

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر محمد ادیب نیا در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۳۰ آذر ۱۳۹۹، ساعت ۰۲:۵۸ نوشته:

دوش دیدم که ملائک در میخانه زدند
گل آدم بسرشتند و به پیمانه زدند
ملا احمد نراقی در کتاب خزائن خود می گوید: بدان که به اصطلاح اهل عرفان «میخانه» را بر سه چیز اطلاق کنند: اول، عالم فیض و نور مطلق و جامعیّت أسماء و صفات که می معرفت از آنجا افاضه می شود. دوم، مقام عشق و محبت که بادۀ الهی و شوق از آنجا می رسد. سوم، نفس عارف که مجمع انوار معرفت و مملو از بادۀ محبت است. و معنی آن است که دیدم ملائک در عالم فیض و انوار گشودند یا در مقام عشق، و گل آدم را سرشته پیمانه ساختند و از آن میکده پر کردند و پیمانۀ آن خمخانه ساختند.
غرض بیان شرافت انسان است که قابل فیض و محبت است یا معنی آن است که دیدم ملائک را بر در میخانه که متوسل به آدم شدند و شراب محبّت به پیمانۀ انسانی نوشیدند و از آن پیمانه ساختند و باده نوشیدند. یا معنی آن که دیدم ملائک را متوسل به میخانه - که نفس ناطق انسانی است - شدند و پیمانه از گل آدم ساختند. یا معنی آن که دیدم به تعظیم و تکریم به عالم نفس انسان آمده و طینت آدم را ساخته و بدن او را پرداخته، نفس ناطقه را به آن مرتبط نمودند. [خزائن، ملا احمد نراقی: ص 507.]

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دیوانه در ‫۵ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۳۱ نوشته:

سلام این فال در عید نوروز برای من باز شد من که بیماری اعصاب و روان داشتم فکر کردم که پستی سمتی بمن داده خواهند داد طی یک سری فعالیت در کمال نا باوری کار یه بازنشستگی پزشکی من با سی روز حقوق رسید روحت شاد حافظ که کلامت چنین صادق است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حنّان در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۱۱ پاسخ داده:

تبریک عرض میکنم،

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

افشین در ‫۵ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۲۹ نوشته:

عارفانی همچون مولانا وحافظ به مرحله عین الیقین رسیده اند و اجازه دارند بخشی از مشاهداتشان را برای کمک به سالکین دیگر آشکار نمایند هرچند اجازه افشای بسباری از اسرار عالم غیب را ندارند و بارها به این ممنوعیت و حفظ اسرار الهی اشاره کرده اند. حال ما میخواهیم عظمت بی نهایت مشاهدات ایشان را تبدیل به چیزی در قالب کلمات محدود بکنم تا برای ذهن ناتوانمان قابل درک باشد
حافظ نکته پرداز بی بدیلیست ومیگوید چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند نمی گوید چون نشنیدند حقیقت یا چون نجستند حقیقت. مذاهب و مکاتب فلسفی متفاوتند اما حقیقت واحد هست و به این حقیت نمیتوان رسید مگر در عالم مشاهده و در عالم مشاهده بر او آشکار شده جسم خاکی انسان همچون پیمانه یی هست که روح الهی همچون می ربانی در آن نهان گشته است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برگ بی برگی در ‫۵ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۶ خرداد ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۳۴ نوشته:

آتش آن نیست که از شعله او خندد شمع

آتش آنست که بر خرمن پروانه زند

نظرات و حاشیه های بسیار جالب بزرگواران ، کمک شایانی به درک این غزل عرشی به بنده کمترین نمود . برداشت نگارنده از بیت فوق :

شمع در اینجا نماد انسانهای کاملی مانند عطار ، مولانا ، حافظ و سایر عرفای بزرگ است که شمع نورانی وجودشان روشنگر راه سالکان و عاشقان کوی حضرت معشوق میباشد . آتش درد آگاهانه برای زدودن دلبستگی های دنیوی برای بزرگان به منزله شوخی ست و آنها از چنین مراحلی مدتهاست که بسلامت عبور کرده اند ، پس آنها از این آتش با روی باز و با لب خندان استقبال می‌کنند ، حضرت ابراهیم چنین آنش عظیمی را گلستان و رستگاری محض دیده ، از آن با انبساط خاطر گذر میکند . در مصرع دوم پروانه ، انسانهایی هستند که عاشقانه گرد شمع وجود بزرگان میچرخند تا از برکات نور آنها به فیض رسند ، پس اگر آتش و حرارت نور شمع روشنی بخش اولیا و بزرگان که برگرفته از آن نور واحد است ، خرمن هستی این عاشقان را بسوزاند به نحوی که هیچگونه تعلق خاطری به جهان ماده برای آنان باقی نماند ، پس در اینصورت آن آتش ، خاصیت واقعی خود را به نمایش می‌گذارد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محسن در ‫۵ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۵۵ نوشته:

استاد مهدی نوریان این غزل را خیلی خوب شرح کرده‌اند:

https://shaareh.ir/jamejahannama7/

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

میلاد فارسیش در ‫۵ سال و ۳ ماه قبل، چهارشنبه ۶ مرداد ۱۴۰۰، ساعت ۰۲:۴۷ نوشته:

لذت بردم از تفسیر کاربر "سید علی ساقی"

کامل و هنرمندانه تفسیر کردند. کاش راهی بود که ایشان را پیدا کنم.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

خاکستر در ‫۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۱۳ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۴۳ نوشته:

ترخدا با این دو بیت که .... اضافه کرده مست نمیشید ، نگفتم کی اضافه کرده ببینم کسی میدونه؟؟

در میخانه نَبُد بسته چرا حافظ گفت

دوش دیدم که ملائک در میخانه زدند

در میخانه نبد بسته ولی، حُرمَت مِی

لازم آمد که ملائک در میخانه زدند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حنّان در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۲۰ نوشته:

احتمالأ حافظ در ابیات زیر

جنگ هفتاد و دو ملت همه را... و نیز

شکر ایزد که میان من و او...

نظری به آیه ۲۱۳ سوره بقره داشته که می‌فرماید:

کَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِیِّینَ مُبَشِّرِینَ وَمُنْذِرِینَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْکِتَابَ بِالْحَقِّ لِیَحْکُمَ بَیْنَ النَّاسِ فِیمَا اخْتَلَفُوا فِیهِ ۚ وَمَا اخْتَلَفَ فِیهِ إِلَّا الَّذِینَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَیِّنَاتُ بَغْیًا بَیْنَهُمْ ۖ فَهَدَی اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِیهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ ۗ وَاللَّهُ یَهْدِی مَنْ یَشَاءُ إِلَیٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ

مردم یک گروه بودند.. و در کتاب حق، اختلاف و شبهه نیفکندند مگر همان گروه که بر آنان کتاب آسمانی آمد، برای تعدی به حقوق یکدیگر، پس خداوند به لطف خود اهل ایمان را از آن ظلمت شبهات و اختلافات به نور حق هدایت فرمود، و خدا هر که را خواهد راه راست بنماید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

عبدالرحمن کریمی در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۲۹ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۲۰ نوشته:

فهم عمیق و زیبای حافظ از دین اینجا خودشو نشون میده ، که میگه جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه ، چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند پس مسیحی, یهودی ،زرتشتی ،بودایی و حتی یک بت پرست که با فهمه خودش و با نهایت اخلاص بت و معبودش را پرستش می‌کند دلیلش فقط ندیدن و نفهمیدن حقیقت است و به همین دلیل بسوی خرافات و دوری از توحید رفتند و شریک قرار دادند انسانها و غیر انسان ها را در فردیادرسی و باقی صفات ویژه خدا. ‌‌الحق شعر زیبا و مفهومی زیباتر داره ، خیلی از آدمها روز قیامت عذر به جهل دارن برای تدین به افسانه ها بجای حقیقت

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

در سکوت در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۸ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۱۴:۱۳ نوشته:

این غزل را "در سکوت" بشنوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

گم‌گشته دیار عشق در ‫۴ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۱۴ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۱۹:۳۲ نوشته:

حافظ میگه که دیشب دیدم که ملایک آمدند و گل آدمی رو سرشتند و از اون یک پیمانه می ساختند...بعد از اون که پیمانه از می پرشد ملایک به انسان تعظیم کردند و باده مستانه ای زدند...و خداوند میدانست که من چگونه باده گساری میکنم و عاشقانه آتش در وجود خود مینهم و بانور او یکی میشوم که به ملایک گفت که من چیزی میدانم که شما نمیدانید....

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حمید آ در ‫۴ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۱، ساعت ۲۳:۲۱ نوشته:

خدا در قران می‌فرماید که زمین از آنه صالحان است ،صالحان کیا هستن ؟کسانی که به صلح با خدا،خود،هستی،ودیگران،نائل می‌شوند، پس

شکر ایزد که میان من او صلح افتاد اشاره به این درجه از عرفان داره ،پس بدون تجربه لطفا پرت و پلا نگیم‌

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ناپیدا در ‫۴ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۱، ساعت ۰۶:۴۹ نوشته:

The fish is silent in the water and Charpa roars on the ground and the bird sings in the sky. Man, but the darkness of the sea and the roar of the earth and the music of the sky.

-رابیندر انات تاگور.

انسان همه چیز را در خود دارد ... مجموعه ای از هست و نیست ... شاید چون وجودی از خدا را در بر دارد !

عشق هم شایسته هر کسی نبود حتما !!!

از شبنم عشق خاک آدم گل شد

صد فتنه و شور در جهان حاصل شد

سر نشتر عشق بر رگ روح زدند

یک قطره فرو چکید و نامش دل شد

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

آرمان وکیلی صادقی در ‫۴ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۴۰ پاسخ داده:

قول بر این است که روح ما از شرابِ عشق و خاک تشکیل شده و انسانِ عجیب به وجود آمد..

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ناپیدا در ‫۴ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۱، ساعت ۱۹:۱۲ پاسخ داده:

خاک بی ارزش بود همان نور خدا ارزش بر سر انسان نهاد !

..

عجیب هم البته چندان نیستیم !!هستیم؟!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Sepide در ‫۴ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۱، ساعت ۱۰:۴۹ نوشته:

ندیدم خوش‌تر از شعر تو حافظ..

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Ali Raha در ‫۴ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۱، ساعت ۰۱:۲۱ نوشته:

چرا هیچکس ندید که حافظ داره از خلقت انسان پرده برداری می کنه و میگه خداوند و ملائکه بهش گفتن که انسان رو با خاک و شراب خلق کرد. شراب برای این که انسان بتونه عشق رو درک کنه. و داره میگه تمام داستان‌ها رو بریزید دور که من دارم حقیقت خلقت رو فاش می کنم. چون ندیدنت حقیقت ره افسانه زدند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حسین ربیع نژاد در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۲:۱۵ نوشته:

دربارهٔ آسمان بارِ امانت نتوانست کشید ...

با سلام من با نظر سرکار خانم مریم در خصوص این بیت هم نظر هستم.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مجتبی زحمت کش/خاطف در ‫۳ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۱۰:۲۸ نوشته:

دوش از سر مژگانش رفتم در میخانه

گفتم که طلب دارم من هم دو سه پیمانه

خاطف

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

(نگین)در ابتدای راه در ‫۳ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۳۴ نوشته:

شُکرِ ایزد که میانِ من و او صلح افتاد

: بنظر شما دوستان منظور از 《او》 چه کسی است که با حافظ در صلح شده است؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

زهیر در ‫۳ سال و ۴ ماه قبل، جمعه ۱۹ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۲:۴۰ پاسخ داده:

آیه ۳۴ سورۀ «فصّلت»: ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِی بَیْنَکَ وَبَیْنَهُ عَدَاوَةٌ کَأَنَّهُ وَلِیٌّ حَمِیمٌ

ترجمه بهرام پور: [بدی را] با شیوۀ نیکوتر دفع کن که ناگاه خواهی دید همانکه میان تو و او دشمنی بود، گوئی دوست صمیمی است.

شاید طبق این آیه بتوان درباره «او» چنین نظر و احتمالی داد که او هرکه و هرچه هست، قبلا با حافظ دشمنی داشته و اینک (یعنی زمان سرودن این شعر) دوست صمیمیِ حافظ گشته.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

زهیر در ‫۳ سال و ۴ ماه قبل، جمعه ۱۹ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۲:۵۰ پاسخ داده:

اگر بخواهیم احتمال‌پردازیِ بیشتری کنیم:

در حدیث از پیامبر اکرم صلّی اللّٰه علیه و آله نقل است که فرمودند:

مَا مِنْ إِنْسَانٍ إِلاَّ وَ مَعَهُ شَیْطَانٌ قَالُوا وَ أَنْتَ یَا رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ وَ أَنَا لَکِنَّهُ أَسْلَمَ بِعَوْنِ اَللَّه

ترجمه: هیچ انسانی نیست مگر آنکه شیطانی همراهش هست. گفتند حتّی شما ای پیامبر خدا؟ فرمود: حتی من، ولی (شیطانی که همراه من است،) به یاری خدا مسلمان شده است. عطار نیشابوری در الهی‌نامه فرمود:

تو را در سینه شیطانیست پیوست

که گردد ز آرزوی جادویی مست

اگر شیطانِ تو گردد مسلمان

شود سحر تو، فقه و کفر، ایمان

ز اهل خُلد گردی جاودانه

کند شیطان سجودت بی‌بهانه

شاید منظور حافظ همین شیطانی بوده که همراهش بوده و مسلمان شده و دوست صمیمیِ حافظ گشته بوده.

البته همه آنچه عرض شد، احتمال‌پردازی و گمانه‌زنیست و اثبات و ادعایش محتاج دلیل محکم است و یا عالم یا عارفی چون خود حافظ که این مراتب را گذرانده یافت شود و این گمانه‌زنی را تأیید کند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

(نگین)در ابتدای راه در ‫۳ سال و ۴ ماه قبل، جمعه ۱۹ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۵:۵۲ پاسخ داده:

آسمان بارِ امانت نتوانست کشید
قرعهٔ کار به نامِ منِ دیوانه زدند
شُکرِ ایزد که میانِ من و او صلح افتاد
صوفیان رقص کنان ساغرِ شکرانه زدند..
اگر بیت فوق را با توجه به دیگر ابیات و مضمون کلی شعر در نظر بگیریم،(در نظر بنده احتمالات شما کمی از فضای این شعر دور است، هرچند که شما نیز صاحب نظرید و چه بسا درست گفته باشید!) میتوان از این دید هم نگاه کرد، که منظور حافظ چنین بوده است که: حافظ(آدمیان) با آسمان بر این نزاع بوده اند که هر دو نمیتوانند سنگینیِ این بار امانت الهی را بر دوش کشند، و حال حافظ در ابیات بعد تکمیل میکند و میگوید شکر ایزد، خداوندگار را سپاس که با آسمان بر سر این مسئله صلح و توافق کردم، قرعه را پذیرفتم و این بار بر دوش من گذاشته شد
و البته چنان که جنابتان فرمود اینها همه احتمال پردازیست، و بنده هیچ ندانم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد در ‫۳ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۴:۲۲ نوشته:

دربارهٔ آسمان بارِ امانت نتوانست کشید ...

این ناچیز، محمدکریم پارسا، می‌گوید: اوّلین جلسه‌ای که خدمت حضرت خواجه حافظ شیرازی رسیدم، در ابتداء، حضرت خواجه سلام دادند.

بنده عرض کردم: السّلام علیکم ورحمة اللّٰه وبرکاته. حضرت خواجه به نزدتان به خدمتتان برای گدائی آمده‌ام.

فرمودند: خدا شما را حفظ کند و توفیقتون مستدام. درک مطالب عالیه و کشف حجب نصیبتان. رأیتان سدید. حال شما خوب است؟

عرض کردم: الحمد للّٰه ربّ العالمین.

خواجه فرمود: از لطافتتان استفاده کنید. حیف است رهایش کنید. خوش عالمی است عالم لطافت. از عالم شعری و شاعری، اینجاها برای ما تنها لطافتش بازارش گرم است. دوست داریم برایتان بگوئیم. بفرمائید که استفاده کنید.

عرض کردم: می‌خواستم یک دستوری شیوا و کامل بفرمائید.

خواجه فرمودند: آزاده باشید. آزادگی لطفی است از جانب خداوند. آزادگی لطفی است از جانب خداوند. «آزادگی بیاموز از حرّ باکرامت» باید برنامه‌ای برای آزاد شدن و آزادگی تنظیم نمود و مقید به آداب و اعمال نبود. رکن طریقت، آزاده بودن است. آزادی عین ادب است. ادب، آزادی است. مؤدب، آزاد است و لاغیر. جلوهٔ کامل آزادگی در کلّ گیتی، حضرت حسین بن علی است. برای کسب فیض باید آزاد شد. قیود را پاره نمود. دوست داشتم و دارم که مطلبی مجزّا در آداب آزاد شدن ارائه نمایم و مقدّر نبوده. شمع انجمن آزادمردان، آزادی را، حریت را تمام نمود. توجهی همچون پروانه به شمع انجمن باید نمود. اوّلْ‌ادب در آداب آزادی، یک کلمه است و آن پروانه‌وار توجه به شمع است. آدابی دارد. مهمترینش را گفتیم که توجه است. توجه یعنی غیر آن شمع را نباید دید. غیر از زیبائی را نباید دید. اگر دیدیم زیبائی را و غیرش را ندیدیم، آزادیم. طریقت این است. طریق هم این است. تا جائی توجه کند که خود، از خود، بی‌خود و حیران شود. وقتی‌که حیران شد، آتش شمع، او را می‌سوزاند. اینجا فقط شمع است. پروانه رفت؛ آزاد شد. رنج و ملالی نیست. دگر عاشق و معشوقی نیست. محوِ عدم است. درسش را داد آن سیّد احرار. طریقه‌اش را فرمود آن سیّد احرار. اشعاری است دربارهٔ آن سیّد احرار، گفته‌ایم، تصریحات نمودیم، تصریح نمودیم، موجود نیست. مطالبی داشته‌ایم اما نیست. الآن برای اوّل‌مرتبه گفته شد، منتقل شد. منتظر بودیم این روز را. راهش را نشان داد. عمری توجه داشت. یک نفر پذیرفت که پیاده کند، ظاهر نماید، بشریت را آزاد نماید، آن هم در سرزمین کربلا پدیدار گشت. حق، جلوه نمود. مانده بود این صفت که به طور تمام و کامل در عالم، ظاهر شود، و آن هم در کربلا ظاهر شد. عمری توجه داشت، قبل او هم داشتند، اما این خود پذیرفت. همه سر باززدند. «آسمان بار امانت نتوانست کشید»، این بیت شعر، منظور، سید احرار است. «دیوانه»، یعنی حیرت محض، تحیر خالص. «قرعهٔ فال»، یعنی اصطفای حق، لطف حق، رحمت حق. باید توجه را زیاد نمود تا حیران شد. بعد از حیران شدن، حرّ شدن است. اشتقاقی هم با هم دارند. لازمهٔ حرّ شدن، حیران شدن است. تنها مسئله‌ای که کاملاً در عالم آشکار شده، حرّیّت است. در این مسئله بسیار تفکر نمائید. این کلمات هم از جانب حقّ است، بی‌اختیار است. اختیاری نیست در این کلمات. تا به حال بعض این کلمات جائی گفته نشده است. این مسئله واضح نشده است. در قیامت، بقیهٔ کمالات ظاهر می‌شود؛ اما این یکی خیلی مهم است، که کاملاً ظاهر شد و عالمی را دگرگون کرد و تا قیامت هم به همین منوال است. یکی ظاهر بیند اشکی می‌ریزد، غمی بر او عارض می‌شود. این هم به مقدار اشک ظاهری‌اش مرتبه‌ای از حرّیّت را داراست؛ اما کافی نیست. اصل کار و باطن این امر یعنی حرّیّت، توجه است. نتیجه‌اش حیرت است، نتیجه‌اش حرّیّت است. اشتقاق این هم از این باب است. مطلب بسیار است. بیش از این فعلاً اجازه‌ای نیست. اسرار و نکات ظریفی است. نه قلم توانایی نوشتن و کاغذ تحمل حمل آن را ندارد. به این توجه داشته باشید تا بعد از این با واردات خود درکش کنید. بیش از این دیگر جایز نیست. حالمان را تغییر دادید.

عرض کردم: به چه معنی؟

خواجه فرمودند: به یاد حضرت حسین بن علی افتادیم. می‌بینیم. حلقه‌هایی داریم. همین‌جا هم توجهاتی داریم. منتظر جلوه‌هائی از آن جناب هستیم. هرکسی را جلوه‌ای را در اینجا منتظر است. من مترصد در این جناب هستم. چون مسیرم مسیر حرّیّت بود. از این باب وارد شدم و اینجا هم دائماً منتظر جلواتی از آن شمع انجمن احرار هستم. آنجا به این نحو مشخص نبود. اینجا واضح و روشن شد.

عرض کردم: الحمد للّٰه ربّ العالمین.

خواجه فرمودند: برم. منتظر هستم.

این ناچیز گوید: در همین جلسه از حضرت خواجه درخواست کردم که غزل‌هائی از دیوانشان را از ایشان استفاده کنم و حضرتشان پذیرفتند؛ ولی یادم نیست به چه عبارتی عرض کردم و به چه بیان پاسخ فرمودند.

(واسطه گوید: حالت عجله‌ای بود رفت. اوّلش خیلی حالت شاد و نشاط، حالت خوبی داشت. آخرین قضایا را تعریف کرد محزون شد. افق معنوی‌اش خیلی بالا بود. همین آزاد بودنش هم مشخص بود. کأنّه جوان بود و شاد بود.)

این ناچیز گوید چون در ابتدای این جلسه فرمودند: «از لطافتتان استفاده کنید. حیف است رهایش کنید. خوش عالمی است عالم لطافت. از عالم شعری و شاعری اینجاها، برای ما تنها لطافتش بازارش گرم است. دوست داریم برایتان بگوییم. بفرمائید که استفاده کنید.» در انتهای جلسهٔ پنجم این سؤال شد که این ناچیز عرض کردم: بله؛ یک سؤالی هم هست.

خواجه حافظ فرمودند: بفرمائید.

این ناچیز عرض کردم: فرمودید: "شما لطافت دارید. از این لطافت استفاده کنید"، لطافت چیست؟ نحوهٔ استفاده چطور است؟

خواجه حافظ فرمودند: لطافت در سالک با محبت و عشق و مستی درست می‌شود. راه آن هم این است عاشقی کنی. راه آن این است با اهل لطافت و کلماتشان بنشینی. دیوان ما همه‌اش لطیف است. دیگر لطافت به فعلیت تام برسد، مستی تام در پی دارد. در پی کسب لطافتِ بیشتر بوده تا تمام ایامتان را دربرگیرد.

این ناچیز عرض کردم: بفرمائید تعریف لطافت چیست؟

خواجه حافظ فرمودند: کسی که قلبش بزرگ است و ترحمش بسیار است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

یوسف محمدی در ‫۳ سال و ۲ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۲۰:۳۶ نوشته:

حافظ می‌فرماید اینهمه جنگهای که در تاریخ بشریت اتفاق افتاده همه بخاطر گم کردن حقیقت است! چون حقیقت رو پیدا نکردند همه به دنبال افسانه سازی افتادند و بر اساس همین افسانه ها با خلوص نیت به جان هم افتادند!

حالا چه اهمیتی داره بحث بشه در خصوص اینکه ۷۲ ملت رو پیامبر گفته یا فلان کس یا اخبار ۲۰و۳۰

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حفیظ احمدی در ‫۳ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۱۷ شهریور ۱۴۰۲، ساعت ۱۷:۵۵ نوشته:

با سلام و خسته نباشید!

در مصرع سوم "قرعه کار" نوشته اید، حالانکه به نظر بنده، قرعه فال درست است.

با احترام

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر صحافیان در ‫۳ سال و ۱ ماه قبل، دوشنبه ۲۷ شهریور ۱۴۰۲، ساعت ۰۸:۱۸ نوشته:

دیشب در فرازمان دیدم(دعوت لسان الغیب:شما هم ببینید) که فرشتگان بر در خلوتخانه خاص خداوند، دق‌الباب می‌کنند(با تحیر، کنجکاوی یا اعتراض) و خداوند گل آدم را با عشق می‌آمیزد و به پیمانه وجود می‌زند(فاعل بسرشتند کیست؟- ادامه مصراع اول و به فرشتگان برگردد، لیکن این اسناد مغایر آیه ۵۱ کهف است که فرشتگان اجازه شهادت در آفرینش نیافتند و فاعل حق است.گاهی به جای فعل مفرد که بدیهی است مانند خداوند، جمع می‌آید و در متون قدیم نیز هست: این لطف بین که با گل آدم سرشته‌اند/وین روح بین که در تن آدم تنیده‌اند غزل ۲۲۵ سعدی. شرح شوق، ۲۳۳۰)

۲- پس از این توجه خاص حق، ملازمان ایستاده در حریم پاک و پنهان ملکوت* با من خاک نشین بیچاره، شراب بیخودی‌ آور نوشبدند(ایهام به سجده ملائک)
*ملک کثرت و ملکوت ترتیب و جبروت وحدت است هر سه عالم از آن خدایند و با هم و در هم‌اند.جبروت ذات عالم ملک و ملکوت است...(الانسان الکامل،۱۵۸)
۳-آسمان پهناور از قبول امانت عشق و معرفت سر باززد، سرانجام این بار سخت را بر من حیران( مجذوب توجه حق در آغاز آفرینش- بیت ترجمه دقیقی از آیه ۷۲ احزاب)نهادند.(آدمی را این تشریف نه بس باشد که خداوند آسمان و زمین را به شش شبانه‌روز آفرید و در آن تشریف "بیدی" ارزانی نداشت. ولی آدم را که عالم صغری بود حواله به چهل روز و این تشریف کرد( مرصاد، ۸۰) چون نوبت به دل رسید گل آن از ملاط بهشت بیاوردند و به آب حیات ابدی بسرشتند و به آفتاب سیصد و شصت نظر بپروردند همان،۷۴)
۴-از جنگ‌های سطحی مذاهب درگذر، چون به باطن دین نرسیدند، در افسانه ظاهر مذهبشان گرفتار شدند(حسین منصور را پرسیدند تو بر کدام مذهبی؟ گفت: بر مذهب پروردگارم.او از مذهبها دور است تخلقوا باخلاق الله گواه است.طالب را با نهنده مذهب کار است نه با مذهب تمهیدات، ۲۲ و ۱۲۹)
۵- همه اینها را مرهون آشتی با معشوق حقیقی(ایهام: پیر یا معشوق زمینی)عالم هستم، لحظه‌ای که با حوریان بهشتی شراب شکر را در حال خوش نوشیدم( خانلری: شکر آن که- حوریان رقص‌کنان)
۶- آتش حقیقی آن نیست که در زبانه شمع موجب خنده‌اش می‌شود، آن است که به تمام وجود پروانه عاشق زدند.
۷- با این شرح مفصل آفرینش، بدان‌که از آن‌گاه که عروس سخن را با قلم آرایش می‌کنند، کسی چون حافظ پرده از چهره عروس سخن برنداشته است( خانلری: نکشید از رخ اندیشه نقاب)
نقطه عشق دل گوشه‌نشینان خون کرد
همچو آن خال که بر عارض جانانه زدند
ما به صد خرمن پندار ز ره چون نرویم
چون ره آدم بیچاره به یک دانه زدند
(دو بیت اضافی در شرح عرفانی ختمی لاهوری)
دکتر مهدی صحافیان
آرامش و پرواز روح

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

هادی علی زاده در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۱۶ نوشته:

آسمان بار امانت نتوانست کشید

و افسوس که دیگر انسان نیز بار این امانت را که همان عشق است نمیتواند تحمل کند

غافل از اینکه ما از عشق برای عشق آمده‌ایم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

پرویز شیخی در ‫۲ سال و ۴ ماه قبل، جمعه ۲۵ خرداد ۱۴۰۳، ساعت ۲۰:۲۷ نوشته:

دوش دیدم که ملایک در میخانه زدند

گل آدم بسرشتند و به پیمانه زدند

ساکنان حرم ستر و عفاف ملکوت

با من راه نشین باده مستانه زدند

دوستان عزیز ، این ابیات در مورد خلقت آدمیست که شاهکار خلقت هاست ولی ساکنان ملکوت خداوند ، دیدند که نوزاد بشر بر خلاف نوزاد جانوران ، هیچ عقل و فهمی ندارد و بسیار ناتوان است ؟... نوزاد جانورانی مثل ، گاو ، بز ، اسب ، گوزن و یا زرافه ، حدود دوساعت بعد از تولدشان می توانند روی پاهای خود بایستند تا بتوانند شیرمادرشان را بنوشند و بعد از چند ساعت میتوانند همپای مادر و گله بدوند ، یعنی جانوران بعد از تولدشان دارای درک و فهم هستند و مادرشان را می شناسند و میدانند چه چیزی بخورند و یا در کجا زندگی کنند و یا چه زمانی و به کجا مهاجرت کنند ، در چه فصلی جفت یابی و جفت گیری کنند و چه مدت از توله های خود مراقبت کنند حتی اگر جانوری بعد تولدش از مادر و گله اش جدا شده باشد باز هم همانند دیگر جانوران گونه خود رفتار وعمل می کند....

.

اما نوزاد انسان بعد از تولد ، هیچ عقل و شعوری ندارد و چیزی نمی داند و حتی مادرش را نمی شناسد ، او بسیار ناتوان است و حتی ، ماه ها نمی تواند بنشیند و یا روی پای خود بایستد...

درواقع تن و بدن انسانها و حیوانات مانند یکدیگرند و در مغز آنها برنامه هایی تعبیه شده که اعضای حیاتی بدن مانند قلب و شش را کنترل می کنند و همچنین مغز آنها با ترشح هورمونهای مختلف ، باعث ایجاد عشق ، شهوت ، گرسنگی ، تشنگی ، خواب و نیازهای دیگر جسمی می شود....

اما علاوه بر موارد فوق ، در مغز حیوانات «دستورات و اطلاعاتی» تعبیه شده که رفتار و تصمیم گیری حیوانات بواسطه پیروی از آنهاست ، اما هیچ «دستور و اطلاعاتی» در مغز انسانها تعبیه نشده تا رفتار انسانها را کنترل کند....

و چون ساکنان ملکوت خداوند ، چیز خاصی در بشر ندیدند ، خودشان را برتر از او پنداشتند.... لذا خداوند بعد مدتی که بشر تبدیل به آدم شد ، مسابقه ای بین فرشتگان و آدمی گذاشت :

.... خداوند اسم هایی را بر فرشتگان عرضه نمود و فرمود: اگر راست می‌گویید، از این اسامی به من خبر دهید؟.. گفتند: ما جز آنچه به ما آموخته‌ای، هیچ دانشی نداریم..... ولی آدم‌ از آن اسماء به فرشتگان خبر داد....

.

در مدرسه آدم با حق چو شدی محرم

بر صدر ملک بنشین تدریس ز اسما کن «مولانا»

.

.

آسمان بار امانت نتوانست کشید

قرعه کار به نام من دیوانه زدند

.

پس فرشتگان نتوانستند بار امانت خداوند که همان « اختیار و آزادیست» را بدوش بکشند ، اما بشر از دوران شیرخوارگی تلاش می کند تا «عقل و خرد » را در خودش پرورش دهد ...

.

عقل و خرد ، فقیرتو پرورشش ز شیر تو

«مولانا»

.

زیرا چنانچه همین نوزاد نادان و ناتوان بشر را با دقت زیر نظر بگیریم ، خواهیم دید که او بوسیله هوش و حواس پنجگانه خود مانند یک دانشمند کوچک در مورد افراد و اشیاء اطراف خود شروع به تحقیق میکند ؟.. اوهر چیزی را با دهان خود مزه می کند و با دیدن دقیق و گوش دادن و لمس کردن و بوکردن ، میتواند افراد و اشیاء اطراف خود را بشناسد و تفاوت مزه ها وطعم ها را تشخیص دهد...

همچنین خواهیم دید ، کودک انسان از مرحله حسی گذر کرده و گامهای بلندی در زمینه تفکر و استدلال برمیدارد ، او به نحوه بیان کلمات اطرافیانش دقت کرده و سپس شروع به بیان کلمات ساده و درک معانی آنها میکند ، او در حین انجام این تجربه ها ، به خود آگاهی میرسد و در تعامل با دنیای اطراف خود ، به طور مداوم ، هر مطلب و سخنی را با عقل خود می سنجد و می تواند حقیقت از دروغ را تشخیص دهد و به این ترتیب او به بلوغ «عقلی و فکری» می رسد...

.

.

اما همیشه این شرایط برای نوزاد بشر فراهم نیست و نمی تواند «عقل و خرد» را در خود پرورش دهد و به تکامل برسد؟... چون همیشه عده ای از جمله والدین ،عقل را به کودکان تدریس می کنند ؟.. و به این ترتیب باعث عدم پرورش «عقل و خرد» در کودکانشان می گردند....

.

عقل دو عقلست، اول مکتبی / که در آموزی،چو در مکتب صبی

پیش‌بینی این خرد تا گور بود / این خرد از گور و خاک نگذرد

عقل زاغ استاد گور مردگان / عقل مازاغ است «نور» خاصگان «مولانا»

.

عقل تحصیلی همان عقل حیوانات است ، اما عقل استخراجی و پرورشی ، عقل واقعیست و ما را بسوی «نور» می برد (همچنانکه تن و بدن ما فعل و فعالیت ماست ، «نور» نیز فعل و فعالیت ما برای زندگی جاودانه است)....

سرچشمۀ کارهای آدمی «عقل و خردیست» که در مغز خود پرورش داده ، اما اگر«عقل و خرد» توسط خودمان پرورش نیابد ، مغز تابع اندیشه‌های پراکنده‌ایست که در آن جا می‌گیرد و این اندیشه‌های پراکنده است که مغز را اداره می‌کند....بنابراین ما باید به تمامی داستان ها ، مطالب ، افکار، باورها و نگرش‌های دیگر انسانها که در مغزمان ذخیره شده شک کنیم ... و بدنبال حقیقت باشیم ، البته کاری بسیار سخت است....

.

جُنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه

چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند

.

.

چنانچه ما بتوانیم ، عقل و خرد واقعی را در خودمان پرورش دهیم ، می فهمیم که ما از تن و بدنی که داریم جدا هستیم و باید خود واقعیمان را بسازیم ، همچنانکه در این شاه بیت مولانا آمده:

.

ما بدانستیم که ما این تن نه ایم

از ورای تن به یزدان میزییم

.

پس ما میبایست وجهه دوم خودمان را که همان هویت ، شخصیت و خود واقعی متفکر و باشعورمان است را خلق کنیم و بسازیم...

.

ای خنک آنکه ورای تن ، خود را بساخت

هرکه خود را ساخت ، یزدان را شناخت

.

و خداوند مشتری چنین خودیست که خودمان خلق کرده ایم و ما از خداوند می خواهیم تا ما را در ازای «نور» بخرد:

مشتری من خدایست او مرا / می‌کشد بالا که آلاله اشتری

دست گیر از دست ما، ما را بخر/ پرده را بر دار و پردهٔ ما مدر

باز خر ما را ازین نفس پلید / کاردش تا استخوان ما رسید «مولانا»

.

تا اینکه خداوند ما را می خرد و ما در نور به حیات جاودانه می رسیم.... صلح بمعنی خرید و فروش است:

.

دوش وقتِ سَحَر از غُصّه نجاتم دادند

واندر آن ظلمتِ شب آبِ حیاتم دادند

شکر که میان من و او صلح افتاد

صوفیان رقص کنان ساغر شکرانه زدند

.

.

آدمی چون «نور» گیرد از خدا / هست مسجود ملایک ز اجتبا

مرگ تن هدیه‌ست بر اصحاب راز/ زر خالص را چه نقصانست گاز

نه چنان مرگی که در گوری روی/مرگ تبدیلی که در «نوری» روی

چون بمیرد میشود جاری چو آب / «نور» می گردد میان آفتاب

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

زانیار در ‫۱ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۵۸ نوشته:

درخصوص بیت 5 غزل من تفاسیر زیادی مطالعه کردم ولی به نظرم اینجا منظور از "من و او" که حافظ از صلح آنها صحبت نموده است ..صلح بین جسم خاکی با روح الهی بوده که در ابتدا براساس تفاسیر وقتی خداوند از روح خویش بر جسم خاکی و ناچیز ادم دمیده روح از ورود به این جسم خاکی و ناپاک خودداری کرده و به لطایف الحیلی روح را به کالبد ادم وارد کرده اند که شرحش مفصل است ..بعد از اینکه بلاخره روح را از مراحل 7 گانه عبور می دهند از خلوص آن کم می کنند تا با جسم خاکی بتواند کنار بیاید و بعد از کلی زحمت و تلاش این دوستی البته به اجبار شکل می گیرد و اینجا حافظ به زیبایی به این دوستی اشاره می کند "شکر ایزد که میان من و او صلح افتاد" اینجاست که انسانهای پاک و دارای مراتب والای روحانی دوست دارند زودتر این کالبدی که به اجبار در آن قرار گرفته اند را ترک کنند و به اصل خویش که ذات پاک پروردگار است برگردند که اشاره داره به شعر حضرت مولانا "مرغ باغ ملکوتم نیم از عالم خاک چند روزی قفسی ساخته ام از بدنم" " و از طرف دیگر انسان هر چی گناهکارتر باشد تمایلش به زندگی وعدم ترک دنیا بیشتر است چرا که با جسم خاکی هم ذات پنداری بیشتری دارد...

انشااله این تفسیر هم مورد طبع ادیبان قرار گیرد ببخشید اگر ادیبانه تر از این در توانم نبود که بنویسم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

طهماسب طالبی در ‫۱ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۲۹ نوشته:

قومی متفکرند اندر ره دین

قومی به گمان فتاده در راه یقین

می‌ترسم از آن که بانگ آید روزی

کای بی‌خبران راه نه آنست و نه این

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مرضیه ملک زاده در ‫۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۴، ساعت ۰۰:۰۷ پاسخ داده:

عالی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

عارف فارسی در ‫۱ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۰ آذر ۱۴۰۳، ساعت ۰۰:۰۶ نوشته:

حقیقت در مشاهدات و اشعار مولانا ساده و بدون پیچیدگی هست اما در شعر حافظ حقیقت با پیچیدگی بیان شده است شاید به خاطر فشاری که بر روی حافظ به خاطر شرایط محیطی بوده از استعاره ها و ارایه های ادبی در قالب عشق و شراب و مستی بیان شده است.بار امانت همان اختیار هست یا عاشق میشوی و محبت می‌کنی یا ظالم میشوی و ستم می‌کنی . تنها تفاوت میان انسان و سایر مخلوقات قدرت انتخاب هست.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیدمحمد جهانشاهی در ‫۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۴، ساعت ۲۱:۵۴ نوشته:

هدیه به حافظ

سر خوش آنان ، که سرِ خیره ، به خمخانه زدند
سر کشیدند خُم و پای به پیمانه زدند

تکیه ، بر مصطبه ی صدرنشینان دادند
وز کفِ سدره نشینان ، مِیِ مستانه زدند

گوهرِ عاشقی ، از کنجِ خرابات بجوی
هم از اینجا ، مَثلِ گنج به ویرانه زدند

همه را ، خنده ی شمع است خوش آیند ، ولی
داغِ این عشقِ جگرسوز ، به پروانه زدند

تیشه ی خانه براندازِ پریشانان بود
آنچه ، بر طرّه ی زلفِ تو پری ، شانه زدند

ای بسا سلسله ، کز مویِ تو ، ای سلسله مو
باز کردند و به پایِ دلِ دیوانه زدند

کج روانی هم از این قافله ، افسار گُسِل
ره نبردند به مقصود و به افسانه زدند

شانه خالی کند ، از عهد امانت ، افلاک
من چی ام ، کاین همه بار ام ، به سرِ شانه زدند

جایِ پایی ، به همه کنگره ی گردون نیست
خشتِ این کاخِ حکومت ، چه حکیمانه زدند

چه طلسمی ست ، کز این قلعه بدر ، راهی نیست
همه فریاد ، از این فتنه ی فتّانه زدند

چیست این خوشه ی پروین ، که شهاب اندازان
مرغِ اندیشه ، بدین دام و بدین دانه زدند

ما به بیگانگی از ظلم ، چه با خود کردیم
کآشنایان ، به تظلّم ، درِ بیگانه زدند

بعدِ حافظ ، دهَنی خوش ، به غزل باز نشد
عارفان ، قفلِ ادب ، بر درِ این خانه زدند

رنگ و بویِ گل و ریحانِ جهانی ، گویی
جمع کردند و به این سَرگلِ ریحانه زدند

نه به هر حجله ی طبعی ، هنر آرند عروس
شهریارا ، چه حریفان ، که چک و چانه زدند

استقبال شهریار از غزل شماره ۱۸۴ حافظ

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

کاهی ... در ‫۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۶ آذر ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۴۶ نوشته:

چرا نگفته جور امانت؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی احمدی در ‫۱۰ ماه قبل، شنبه ۶ دی ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۰۹ نوشته:

غزلی بسیار زیبا که علیرغم تمایل حضرت حافظ ، جنگی بین هفتاد و دو ملت به راه می اندازد .با اشاراتی که در این غزل از آیات قرآن شده می توان حافظ را نوعی اصلاحگر دینی تعریف کرد که تفاسیر خاص خود از دین را ارائه می کند بدون آنکه از کسی نظر بخواهد و این ویژگی حافظ است.اما با توجه به اشاره ای که او از باده و ساغر و میخانه می کند جای یک نکته مهم در توضیحات خالی است .برخی امانت الهی را عشق دانستند و برخی عقل و برخی آزادی و اختیار .

چه هدف یا هدفهایی میل و اراده انسان را به خود جذب می کند و اگر جاذبه ای هست پس آزادی چیست ؟

اگر عشق آن امانت الهی است با چه وسیله ای باید به آن رسید ؟مگر نه این است که عشق با جلوه معشوق آغاز می شود ؟پس ابزار انسان برای درک عشق چیست؟

اگر آن امانت عقل است پس وقتی عقل به بن بست می خورد سراغ چه چیزی می رود ؟

برویم سراغ غزل

دوش دیدم که ملائک درِ میخانه زدند

گِلِ آدم بسرشتَند و به پیمانه زدند

دیشب دیدم که فرشتگان بر در میخانه زدند و بعد از آن گِل انسان (خمیرمایه وجود انسان)را با ظرفی قالب زدند تا خلقت انسان کلید بخورد .اما ظرفشان چه بود ؟پیمانه شراب !!پس این شراب با گِل وجود انسان آمیخته شده و جدا نمی شود .

اما فرشتگان دیدند خداوند قرار است موجودی بسازد که پیش از این هم مشابه آن را ساخته .موجودی که با داشتن اختیار در زمین فساد می کرد و خون می ریخت .این موجود جدید هم مختار است .پس اعتراض کردند .خداوند از همان شراب میخانه به انسان نوشانید و او با درک جدیدی ناشی از مستی آن شراب حقایقی را درک کرد که فرشتگان نمی دانستند چیزی که او درک کرد عدم اطمینان و عشق بود .و خداوند به فرشتگان گفت من چیزی می دانم که شما نمی دانید .

ساکنانِ حرمِ سِتر و عفافِ ملکوت

با منِ راه‌نشین، بادهٔ مستانه زدند

و چنین شد که فرشتگان که مستور و عفیف بودند من عاشق مست در راه مانده را پذیرفتند و حاضر شدند همراه من از همان شراب بنوشند تا بلکه مست شوند .اما قادر به درک عشق نشدند (جلوه ای کرد رخت دید ملک عشق نداشت).

اما شیطان فرصت طلب و مصلحت جو اندیشه ای نادرست داشت او عاقل بود ولی حاضر به مستی نشد و نخواست شراب امید را بنوشد تا بلکه مست شود .او اصلا با عاشقی میانه خوبی نداشت.و به همین دلیل با انسان حسادت می کرد . او با اطمینان کامل خود را مقرب درگاه خداوند می دانست .نمی توانست بپذیرد که ممکن است خداوند تصمیم دیگری بگیرد .تنها کسی می تواند شرایط عدم اطمینان را بپذیرد که امید را بشناسد . امید یعنی اینکه ممکن است مقرب شوی یا نشوی .شیطان دشمن امید است.

آسمان بارِ امانت نتوانست کشید

قرعهٔ کار به نامِ منِ دیوانه زدند

حالا می فهمیم که بار امانت الهی که آسمان هم نمی توانست آن را درک و تحمل کند چه بود.انسانهای پیش از ما آزادی را درک کرده بودند . موجودی مثل شیطان از عقل آگاه بود .فرشتگان ایمان را می شناختند ولی عشق را درک نمی کردند فقط اهل انجام وظیفه بودند. کسی از شراب امید آگاهی نداشت .انسان اولین موجودی بود که می توانست با آگاهی و اختیار باده امید را بنوشد و مست شود تا در مستی جلوه معشوق را درک کند و تاثیر عشق را در وجود خود حس نماید.

و نکته جالب این است که انسان را ستمکار و جاهل خوانده است چنین موجودی برای رهایی از جهل و ستم به امید نیاز دارد که امیدی که به یاری عقل و ایمان بیاید و انسان را آزاد سازد.

جنگِ هفتاد و دو ملت همه را عذر بِنه

چون ندیدند حقیقت، رهِ افسانه زدند

جز این حقیقتی نیست که گفته شد . انسان عاقل با امید به سوی عشق پل می زند و هرگز از رسیدن به معشوق اطمینان کامل ندارد اما همیشه امیدوار می ماند .کسی به جنگ با دیگران بر می خیزد که به باور هایش مطمئن است .ریشه جنگ در اطمینان است .

اشاره ای به آیه ۱۱۳ سوره بقره قرآن دارد که می گوید قوم یهود و مسیحی با هم بر سر دین می جنگند در حالی که هر دو کتاب خدا را می خوانند .هردو را گمراه می داند و کسانی که مثل آنها باشند را هم گمراه می داند .یعنی جنگ بر سر دین معنا ندارد چون اصلا هیچ فرقه ای نباید بر باور خود مطمئن باشد و باید یکدیگر را بپذیرند و امیدوار به رحمت حق باشند .امیدوار به درک جلوه عشق خداوند .غیر از این همه افسانه است .حقیقت دنیا فقط عدم اطمینان کامل است.

شُکرِ ایزد که میانِ من و او صلح افتاد

صوفیان، رقص‌کنان، ساغرِ شکرانه زدند

و خدا را شکر که با این نگرش میان من و انسان طالب حقیقت واقعی صلح برقرار می شود و همه صوفیان واقعی که در راه عاشقی گام می گذارند امیدوار به مستی اند و به شکر درک این حقیقت پیاله شراب امید را سر می کشند.

آتش آن نیست که از شعلهٔ او خندد شمع

آتش آن است که در خرمنِ پروانه زدند

و بدانید که فقط جلوه معشوق یعنی آتشی که در شمع می بینیم آتش واقعی نیست .وقتی این آتش توسط پروانه درک شود و او را بسوزاند معلوم می شود که آتش است و این کار بدون امید پروانه به مستی و درک عشق امکان پذیر نیست.

کس چو حافظ نَگُشاد، از رخِ اندیشه نقاب

تا سرِ زلفِ سخن را، به قلم شانه زدند

واقعا از زمانی که با قلم بر سر زلف سخن شانه زدند یعنی از زمانی که نوشتن آغاز شده ، کسی مثل حافظ نتوانسته از رخ اندیشه نقاب را بردارد و اندیشه درست را نشان دهد .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا تبار در ‫۳ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۲۲:۳۷ نوشته:

در قرآن بعضی خصوصیات فرشتگان بیان شده از جمله اینکه : وظیفه اصلی مَلک یا فرشته تسبیح کردن خداوند است. ضمن اینکه وظایف دیگری به آنان محول شده است. فرشتگان مقام و منزلتی معلوم دارند و فقط آنچه را که به آن مامور می شوند انجام می‌دهند. آنها واسطه بین عالم ملکوت و عالم مادی هستند. در آنان فساد ،تضاد، هوا و هوس، خستگی، خواب، سستی ، اشتباه و نسیان نیست.

فرشته عشق نداند که چیست، ای ساقی

بخواه جام شرابی و بر خاک آدم ریز

حافظ در ابیات زیر بیان می‌کند که فرشتگان عشق و معرفت (شناخت) را از مقام انسان آموختند. فرشته محدود به عالم پاکی است و تنها انسان است که هم قدسیت دارد و هم عنصر مادی . ضمن اینکه معرفت و شناخت حقیقت تنها منحصر به انسان است و هیچ موجود دیگری در جهان این خصوصیات را ندارد.

١- دوش( زمان سیر باطنی و معنوی حافظ) فرشتگان روحانی را دیدم که درب میخانه (عشق و معرفت) را می‌زنند ( طلب عشق و معرفت کردند)

- تا آن را با گِل مادی مخلوط کنند و از آن جام و پیاله (وجود انسان) را درست کنند.

٢- فرشتگان ساکن حرم( مکان مقدس)عالم ستر(پوشیده) و عفاف(پاکان) و ملکوت(عالم اعلی) ،

- با من نشسته در عالم مادی با باده ای مستانه(باده ای مست از تجلی حق) همنوایی کردند( از انسان معرفت و معنویت کسب کردند).

٣- هیچ موجودی حتی آسمان هم نتوانست این بار امانت ( معرفت/ شناخت و مسئولیت ) را بر دوش بگیرد،

( اشاره به آیه ٧٢ سوره احزاب: ما امانت خویش را بر آسمانها و زمین و کوهها عرضه داشتیم ولی از پذیرفتن آن سرباز زدند و از آن هراسیدند. انسان آن را پذیرفت که او (در حق خویش) ستمکاری نادان بود.

(خداوند به انسان امکانات و توانایی داد تا حقایق عالم را کشف کند. تنها انسان است که دارای آزادی، اختیار و قدرت آفرینندگی است و البته در کنار این انتخاب دارای مسئولیت نیز هست. امانت الهی، معرفت(شناخت آگاهانه ) به همراه محبت (عشق) نسبت به خداوند میباشد.

- بنابراین قرعه این کار بنام من دیوانه(فاقد عقل دور اندیش و محاسبه گر)افتاد

۴- پوزش این همه جنگ بین فرقه های مختلف را بپذیر،

- چون آنها حقیقت (خداوند) را نیافتند و به اوهام و غیر واقعیت روی آوردند.

۵- سپاس خداوند را که من با حقیقت سر صلح و آشتی دارم،

- صوفیان( کسانی که از همه صفات ناپسند عاری و صاف از تمام آلودگی‌ها هستند/فرشتگان) رقص کنان شکر بجا آوردند.

(تنها چنین افرادی می‌توانند به حقیقت دست پیدا کنند. افرادی که هم سلوک فکری /شناخت دارند و هم سلوک ذکری/ شکر گذاری).

۶- آتش (عشق) حقیقی این نیست که فقط نور عرفان را دل عارف روشن کند ، درست مثل شمعی که با دادن نور و روشنایی انگار که می‌خندد.

- آتش (عشق ) حقیقی آن است که شعله هایش پَر پروانه(سالک) را بسوزاند.

٧ - هیچ کس همچون حافظ نتوانسته نقاب را از روی اندیشه با قلم خود کنار بزند ، (حقایق را به زیبایی بیان کند)

- آنان چنانکه که با شانه کردن، زلف (موی) را از روی رُخ (چهره) کنار می زنند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سناتور سنتور در ‫۳ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۰۰:۰۶ نوشته:

آسمان بارِ امانت نتوانست کشید

قرعهٔ کار به نامِ منِ دیوانه زدند

حضرت حافظ

منشور عاشقی را بر نام ما نوشتند

کاین مایه استقامت ، هفت آسمان ندارد

مهدی سهیلی

جذبه عشق نپیچد به ملایک صائب

این کمندی است که در گردن انسان باشد

صائب تبریزی

فرشته عشق نداند که چیست ، ای ساقی

بِخواه جام و گلابی به خاکِ آدم ریز

حضرت حافظ

نَه فلک راست مُسَلَّم نَه مَلَک را حاصل

آنچه در سِرِّ سُویدایِ بنی‌ آدم از اوست

سعدی جان

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سناتور سنتور در ‫۳ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۰۰:۱۰ نوشته:

آسمان بارِ امانت نتوانست کشید

قرعهٔ کار به نامِ منِ دیوانه زدند

حضرت حافظ

منشور عاشقی را بر نام ما نوشتند

کاین مایه استقامت ، هفت آسمان ندارد

مهدی سهیلی

نغمه عشق به گوش من دیوانه زدند

این چه اکسیر بهارست بر این دانه زدند

صائب تبریزی

جذبه عشق نپیچد به ملایک صائب

این کمندی است که در گردن انسان باشد

صائب تبریزی

فرشته عشق نداند که چیست ، ای ساقی

بِخواه جام و گلابی به خاکِ آدم ریز

حضرت حافظ

نَه فلک راست مُسَلَّم نَه مَلَک را حاصل

آنچه در سِرِّ سُویدایِ بنی‌ آدم از اوست

سعدی جان

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی جنتی در ‫۹ روز قبل، یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۲۳:۱۶ نوشته:

گل آدم بسرشتند و به پیمانه زدند

اگراین پیمانه همان پیمانه شراب معنی بشه ، خیلی دل نشین تر میکنه معنی رو

مثل اینکه جسم انسانی از گل انتخاب شده و روحش از پیمانه ای شراب

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۱۸۴

تازه‌های نرم‌افزار گنجور