ای دست منت تو بمن بنده در دراز
درگاه تو ز حادثه من بنده را جواز
درهای رنج بسته بمن بر سخای تو
بر من در سرای تو بیگاه و گاه باز
صد کس نیازمند من و من بجاه تو
در خدمت تو از همه آفاق بی نیاز
امروز بی تو خیره و سرگشته مانده ام
جان در میان آتش و دل در دهان گاز
از غبن روزگار پر از آب هر دو چشم
اندر ستاره دوخته شبهای دیر یاز
گر دانمی که جای تو اندر هری کجاست
زان سو بطبع خوش کنمی روی در نماز
دردا بکام خویش ، نه در پایگاه خویش
پوشیده مهره باخت بداندیش مهره باز
اندر جهان که دید و که دانست کین چنین
جغد حقیر غدر کند با سپید باز؟
کار جهان خدای جهان این چنین نهاد
نفع از پی گزند و نشیب از پی فراز
گر کار چند روز بر آشفت اندکی
نیکو شود ببخت خداوندگار باز
در ناز و در نیاز چه باید نشاط و غم ؟
چون پایدار نیست بمابر نیاز و ناز
ای مهتری که سیرت و افعال خوب تست
بر جامۀ بزرگی و آزادگی تراز
زودا که باز یابم و بینم بکام خویش
آن عیش روح پرور و آن بخت کارساز
بی دیدن تو رسته نگردد بهیچ روی
جان من از تفکر و شخص من از گداز
چون اعتقاد بنده شناسی ، خود این بسست
ابرام گشت بی حد و گفتار شد دراز



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده شکوهنامهای خطاب به ممدوحی بزرگ است که شاعر پیشتر از بخشش و حمایتش بهرهمند بوده و اکنون به سبب نیرنگ بدخواهی فرومایه از او دور افتاده است. شاعر از سرگشتگی و بیخوابی و اشک خود در دوری ممدوح میگوید و دشمن را به جغدی حقیر تشبیه میکند که به باز سپید خیانت کرده است. سپس با یادآوری اینکه فراز و نشیب جهان پایدار نیست، به بازگشت روزگار خوش امید میبندد و با اشاره به آگاهی ممدوح از ارادت خود، سخن را کوتاه میکند.
هوش مصنوعی: ای کسی که دست احسان و منتت بر من بنده گشوده و دراز است، درگاه تو برای من بنده پناهگاه و اماننامهای در برابر حوادث روزگار است.
هوش مصنوعی: بخشندگی تو درهای رنج را به روی من بسته است و در خانهٔ تو در هر وقت، چه بیگاه و چه بهگاه، به روی من باز است.
هوش مصنوعی: صد نفر به من نیازمندند و من به سبب مقام و جاه تو، در خدمت تو از همهٔ جهان بینیازم.
هوش مصنوعی: امروز بی تو حیران و سرگردان ماندهام؛ جانم گویی در آتش است و دلم میان دهانهٔ انبر گرفتار است.
هوش مصنوعی: از زیان و فریب روزگار هر دو چشمم پر از اشک است و در شبهای دراز چشم به ستارهها دوختهام و بیدار ماندهام.
هوش مصنوعی: اگر میدانستم جای تو در هرات کجاست، با میل و خوشی روی خود را در نماز به همان سو میکردم؛ یعنی تو را قبلهٔ خود میساختم.
هوش مصنوعی: افسوس که بدخواهِ دغلباز، پنهانی و به کام خود، نه در جایگاه شایستهٔ خویش، با مهرهها نیرنگ زد و بازی را به سود خود گرداند؛ یعنی دشمن با حیله میان ما جدایی افکند.
هوش مصنوعی: در جهان چه کسی دیده یا دانسته است که جغد پست و حقیر به باز سپید خیانت کند؟ کنایه از آنکه بدخواهی فرومایه به بزرگی چون ممدوح یا شاعر نیرنگ زده است.
هوش مصنوعی: خداوند کار جهان را چنین قرار داده است که سود در پی زیان و فراز و نشیب در پی یکدیگر میآیند.
هوش مصنوعی: اگر چند روزی کار اندکی آشفته شد، به برکت بخت خداوندگار دوباره نیکو خواهد شد.
هوش مصنوعی: چرا باید در ناز و نعمت شاد و در نیاز و تنگی غمگین بود، وقتی که نه نیاز بر ما پایدار است و نه ناز؟
هوش مصنوعی: ای بزرگواری که رفتار و کردار نیکت مانند نقش و طراز زینتبخش جامهٔ بزرگی و آزادگی است.
هوش مصنوعی: بهزودی دوباره آن زندگی جانپرور و آن بخت کارگشا را به دلخواه خود باز خواهم یافت و خواهم دید.
هوش مصنوعی: بدون دیدار تو به هیچ وجه جان من از اندیشه و نگرانی و تن من از گداختن و فرسودگی رها نمیشود.
هوش مصنوعی: چون تو از ارادت و باور بنده آگاهی، همین اندازه کافی است؛ اصرار من از حد گذشت و سخنم به درازا کشید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
در هجر روی و لعل تو،ای لعبت طراز
بر روی زرد کرده ام از خون دل تراز
ناکامم از تو ، ورچه برآوردمت به کام
رنجورم از تو ، ورچه بپروردمت به ناز
هستم ز حسرت بر چون سیم خام تو
[...]
ای چرخ سفله پرور خس یار دون نواز
تا کی خطا و چند دغا راستی بباز
چرخ و زمین ز برف و ز یخ کرد برگ و ساز
در پوش پوستین که دی آمد ز در فراز
بس مومن بهشتی کز خوف رنج دی
خواهد که در میان جهنم شود دراز
هست از کمال شدت سرما در آبگیر
[...]
هرگز نبود که بخت پس از مدت دراز
آرد مرا به حضرت فرخنده تو باز
ای خسروی که از تف تیغ تو در نبرد
جان عدو فتد چو دل شمع در گداز
هرجا که می روی ظفر اندر رکاب توست
در هیچ منزل از تو نخواهد فتاد باز
دیگر شکی نماند جهان را درین که هست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.