بخش ۱۲۶ - در بیان آنکه اولیا و ملک باطنشان و جمال روح بیچونشان از چشم حس پنهان است. همچون صورت جرمی و تنی ندارد پنهان مانده است. و صورت عالم ذرهای است از ملک باطن ایشان. جهت آنکه این جهان ظاهر و محسوس است بس هول و بزرگ و زیبا و خوب مینماید اگر از معنی و باطن ایشان ذرهای محسوس گشتی و بصورت درآمدی عالم خرد و حقیر نمودی چنانکه گفتهاند اگر عقل محسوس شدی و مصور گشتی آفتاب روشن از شب تاریکتر نمودی واگر حماقت محسوس گشتی شب تارکی از روز روشنتر نمودی. و در تقریر آنکه آدمی مرکب است از صورت و معنی و شیطانی و رحمانی دمبدم از اندرونش حوران بهشت و دیوان دوزخ سر میکنند و روی مینمایند تا بر او کدام رک و صفت غالب است و بکدامین صورت مناسبتش بیشتر است. رغبت بدان کند تا قبله و معشوقش آن شود. لاجرم آخر کار عین آن گردد و بدان حشر شود
گر بدی نور اولیا پیدا
آسمان و زمین شدی رسوا
بنمودی عظیم خرد و حقیر
همچو موئی میان طشت خمیر
گفته اند ار خرد شدی پیدا
تیره گشتی چو لیل شمس سما
بنمودی عظیم تار و کثیف
پیش آن نور پاک صاف لطیف
ور حماقت چو تن عیان بودی
بر آن شب چو روز بنمودی
پیش آن بحر آسمان وزمین
هست مانند کفک خرد و مهین
چشم حس را مبر سوی معنی
محو حق شو گذر کن از دعوی
راه جان را بجان توان رفتن
کی توان با تن آنچنان رفتن
ملک معنی بدان که بیحد است
صورت آنرا حجاب و هم سد است
پر معنی گشا بهل پا را
ترک جا کن بجوی بیجا را
تا ببینی جمال معنی را
بگذاری خیال و دعوی را
هست معنی چو آفتاب سما
هست صورت حقیر همچو سها
هردو هستند با تو نیک نگر
که کدامین به است ای سرور
بهترین را گزین چو دانایان
تا نمانی شقی چو خودرایان
زین که داری چرا تو بیخبری
عمر را بی عوض همی سپری
خویشتن را بدان چه چیزی تو
خوار منشین که بس عزیزی تو
نور یزدان درون قالب تست
خنک آنکس گه نور حق را جست
خویشتن را بدید کان نورا ست
از لطافت اگرچه مستور است
هر که بشناخت خویش را نیکو
هم خدا را شناخت بی ریب او
سوی شیطان اگر همیپوئی
در حقیقت تو بیگمان اوئی
ور بعکس آرزوت رحمان است
آخر الامرجات رضوان است
مینمایند هر دمت ز درون
گاه نقشی عزیز و گاهی دون
گه نموده فرشته گه شیطان
گونه گونه گهی از این گه از آن
تا کدامین ترا شود مخ ت ار
حشر با او شوی در آخر کار
راه عصیان و راه طاعت را
چون که بنمود حق بتو پیدا
خواه رو سوی نور اهل نعیم
خواه رو سوی نار اهل جحیم
چون نداری ز اصل قوت این
که گزینی بعشق راه گزین
دامن اهل دل بگیر که تا
دهدت راه در سرای بقا
قوتت بخشد ار ضعیفی تو
زو شوی فربه ار نحیفی تو
دهدت دیده تا شوی بینا
بی کتابی ترا کند استا
نظرش کیمیای بی ریبی
زر شوی زو نماندت عیبی
بردت آن طرف که منزل اوست
بی حجابی نمایدت رخ دوست
صحبتش را گزین کزان صحبت
دل رنجور تو برد صحت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: سلطان ولد میگوید باطن و نور اولیا از چشم حس پنهان است و اگر آشکار میشد آسمان و زمین در برابرش مانند مویی در خمیر یا کفی بر دریا ناچیز مینمود؛ همانگونه که عقل اگر دیدنی بود خورشید را تیره نشان میداد. سپس انسان را به گذر از صورت به معنی و شناختن نور الهی درون خود فرا میخواند و توضیح میدهد که از درون آدمی هر لحظه صورت فرشته یا شیطان سر میزند و او با هر کدام را برگزیند محشور میشود. در پایان نتیجه میگیرد که چون انسان به تنهایی توان برگزیدن راه درست را ندارد، باید دامن اهل دل را بگیرد که نگاهشان کیمیاست و او را به حق میرسانند.
هوش مصنوعی: اگر نور باطنی اولیا آشکار و دیدنی بود، آسمان و زمین در برابر آن بیارزش و رسوا میشدند.
هوش مصنوعی: آسمان و زمینِ بزرگ در برابر آن نور، کوچک و ناچیز به نظر میآمدند، مانند تار مویی در میان تشتی پر از خمیر.
هوش مصنوعی: گفتهاند اگر عقل دیدنی و آشکار میشد، خورشید آسمان در برابرش مانند شب تاریک مینمود.
هوش مصنوعی: خورشید بزرگ در برابر آن نور پاک و صاف و لطیفِ عقل، تیره و کدر به نظر میآمد.
هوش مصنوعی: و اگر نادانی و حماقت مانند تن دیدنی بود، شبِ تاریک در کنار آن مانند روز روشن به نظر میرسید.
هوش مصنوعی: آسمان و زمین در برابر آن دریای معنی و باطنِ اولیا مانند کفی کوچک و بیارزش بر روی آباند.
هوش مصنوعی: چشم ظاهربین و حسی را به سوی عالم معنی نبر، زیرا آن را نمیبیند؛ در حق فانی شو و از ادعا و خودنمایی بگذر.
هوش مصنوعی: راه جان را فقط با جان میتوان پیمود؛ با تن و جسم نمیتوان چنین راهی را رفت.
هوش مصنوعی: بدان که قلمرو معنی بیپایان است و صورت ظاهر، پرده و مانعی در برابر آن است.
هوش مصنوعی: بال معنی را بگشا و پای جسم را رها کن؛ مکان را ترک کن و عالمِ بیمکان را بجوی.
هوش مصنوعی: تا زیبایی عالم معنی را ببینی و پندار و ادعا را کنار بگذاری.
هوش مصنوعی: معنی مانند خورشید آسمان است و صورت ظاهر، مانند ستارهٔ کمنور سُها، ناچیز است.
هوش مصنوعی: ای بزرگوار، هم صورت و هم معنی با تو هستند؛ خوب بنگر که کدام بهتر است.
هوش مصنوعی: مانند دانایان بهترین را برگزین تا مثل خودرایان بدبخت و تیرهروز نمانی.
هوش مصنوعی: چرا از گنجی که در درون داری بیخبری و عمرت را بیآنکه چیزی در برابرش به دست آوری تلف میکنی؟
هوش مصنوعی: خودت را بشناس که چه گوهری هستی؛ خود را خوار مدان، زیرا بسیار ارجمندی.
هوش مصنوعی: نور خداوند در درون کالبد تو است؛ خوشا به حال کسی که در پی نور حق رفت.
هوش مصنوعی: و خود را دید و دانست که همان نور است، هرچند آن نور از شدت لطافت پنهان است.
هوش مصنوعی: هر کس خود را به درستی شناخت، بیگمان خدا را نیز شناخته است.
هوش مصنوعی: اگر به سوی شیطان میروی، بیتردید در حقیقت خودت همان شیطانی.
هوش مصنوعی: و اگر برعکس، آرزو و خواستت خداوند رحمان باشد، سرانجام جایگاهت بهشت است.
هوش مصنوعی: هر لحظه از درونت صورتهایی آشکار میشوند، گاه صورتی ارجمند و گاه صورتی پست.
هوش مصنوعی: گاه فرشته رخ مینماید و گاه شیطان؛ گوناگون، گاهی از این دسته و گاهی از آن دسته.
هوش مصنوعی: تا معلوم شود کدامیک را برمیگزینی؛ در پایان کار با همان برانگیخته میشوی.
هوش مصنوعی: چون خداوند راه گناه و راه فرمانبرداری را آشکارا به تو نشان داده است،
هوش مصنوعی: خواه به سوی نور اهل بهشت برو و خواه به سوی آتش اهل دوزخ؛ انتخاب با خود توست.
هوش مصنوعی: چون از اصل و سرشت خود این توان را نداری که با عشق راه برگزیده را انتخاب کنی،
هوش مصنوعی: دامن اهل دل و اولیا را بگیر تا تو را به سرای جاودان راه دهند.
هوش مصنوعی: اگر ناتوانی، به تو نیرو میبخشد و اگر لاغر و نزاری، از او فربه و قوی میشوی.
هوش مصنوعی: به تو چشم بینا میدهد تا بینا شوی و بیآنکه کتاب بخوانی تو را استاد و دانا میکند.
هوش مصنوعی: نگاه او بیتردید کیمیاست؛ به سبب او مانند مس که زر شود، طلا میشوی و هیچ عیبی در تو نمیماند.
هوش مصنوعی: تو را به آن سو که منزل خودش است میبرد و چهرهٔ دوست، یعنی حق، را بیپرده به تو نشان میدهد.
هوش مصنوعی: همنشینی با او را برگزین، زیرا از آن همنشینی دل بیمار تو تندرستی مییابد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.