باد فرخنده عید و فصل بهار
بر تو و شاهزادههای کبار
میر میران که روی خرم تست
عید احرار و قبلهٔ ابرار
بر یمین و یسار تو چو روند
آن دو شهزادهٔ فلک مقدار
اله اله چه رشکها که برند
بر هم وقدر هم یمین و یسار
ای ترا آسمان جنیبت کش
وی ترا آفتاب غاشیه دار
کوه را همچو برق سرعت داد
هر کجا عزم تو نمود گذار
برق را همچو کوه ساکن ساخت
هر کجا حلم تو گرفت قرار
مور با حفظ تو برون آید
از ته پای پیل بی آزار
خصم بیهوده گردگو میکرد
گرد بازار نکبت و ادبار
نه متاعیست دولت و اقبال
که فروشند بر سر بازار
باز بر نسر طایر اندازند
بازداران تو ، به روز شکار
بر فلک نسر طایر ایمن نیست
کبک خود چیست و بر سر کهسار
گر به دیوار بر کشد به مثل
نقش خصم تو کلک نقش نگار
تن رود سرنگون که کوته چاه
سر رود مضطرب که کو سردار
بد سگالت که مرد وخاکش خورد
بلکه از خاک او نماند غبار
لحدش دیدمی به خواب که بود
همچو سوراخ مار تیره و تار
پیکری اندر او ز دود جحیم
پای تا سر سیاه گشته چو قار
دل پر زنگ کینه گر سوده
مانده یک کف سیاهی زنگار
چشم در چشمخانه خاک شده
مانده یک مشت نشتر و مسمار
قدرتت چون زبون نواز شده
صولتت چون رود به دفع مضار
عجز بگریزد از جبلت مور
زهر بگریزد از طبیعت مار
در کف استقامت رایت
جز خط راست ناید از پر گار
آب حزمت گرش به روی زنند
جهد از خواب صورت دیوار
داورا دادگسترا شاها
ای جهان را به ذاتت استظهار
واجب العرض خود به خدمت تو
گر اجازت بود کنم اظهار
به خدایی که لطف او بخشد
سد گنه را به نیم استغفار
از خطایی چو کفر سجده بت
بگذرد عفو او به یک اقرار
رقمی پیش طاق وحدت او
لیس فی الدار غیره دیار
آنکه نسبت به بی نیازی او
هست یکسان چه یار و چه اغیار
وانکه محتاج اوست هر کس هست
خواه بدکار و خواه نیکوکار
آن کس اول ز چشم تو فکند
هر کرا پیش خلق خواهد خوار
وانکه آخر کند غلام تواش
هر کرا آفرید دولتیار
که به دارالعبادهٔ تکلیف
مدتی قبل از آن که یابم بار
دم ازین خاندان زدم چون کرد
اقتضای طبیعتم مختار
این کشش ذاتی است و هر ذاتی
هست تا هست ذات را آثار
در میان عقیدهٔ من و غیر
هست شاها تفاوت بسیار
من نمیخواهم از تو غیر از تو
او نمیخواهد از تو جز دینار
همت هر کس از تو چیزی خواست
غیر دینار جست و ما دیدار
من سگ این درم اگر دگران
خادم این درند وخدمتکار
به خدا کز پی گدایی نیست
اینکه مدح تو میکنم تکرار
از در مدح و زیور نامت
میدهم زیب و زینت اشعار
چون بگویم گدا نیم ، هستم
شاعران را گدایی است شعار
هنر من گدایی است و مرا
از گدایی چگونه باشد عار
خاصه زینسان گداییی که گدا
زان شود صاحب ضیاع و عقار
از چه کس از کسی که گوید چرخ
که مرا هم گدای خویش شمار
آنقدر گویم ای که دست و دلت
مایه بخش معادن است و بحار
که گدای توام نه از همه کس
همه کس داند از صغار و کبار
فرقهٔ خود پسند کس مپسند
همگی عجب و جملگی پندار
از پی جر و اخذ سر تا پای
همه دست و زبان چو بید و چنار
آنچنان فرقه زیاده طلب
که طلب میکنند پنج از چار
چه عجب گر ز بیم طامعه شان
کور بنهد عصا و کل دستار
گر ز ابرامشان سخن راند
قابض روح بر سر بیمار
خوش بمیرند خستگان آسان
ندهد هیچ خسته جان دشوار
شکرلله کزین گروه نیم
من و شکر و زبان شکر گزار
شکر کز نقد کنز لایفنی
همتم پر نمود جیب و کنار
وحشی این شکر و این شکایت چیست
تا کی و چند طی کن این تومار
در دعای دوام دولت شاه
دست عجز و کف نیاز برآر
تا جهان را بهار و عیدی هست
در جهان باشی ای جهان وقار
که جهان از رخ خجستهٔ تست
خرم و خوش چو عید و فصل بهار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در ستایش میرمیران با توصیفاتی از او و مقامش آغاز میشود و به شکوه و جلوههای بهار و عید میپردازد. شاعر به قدرت و عظمت میرمیران اشاره میکند و به ویژگیهای بارز او نظیر حلم و شکیباییاش میپردازد. همچنین، ابراز میکند که خواسته او تنها محبت و خدمت به میرمیران است و خود را گدایی میداند که بر درگاه او ناز میکند. در نهایت، شاعر از نیکخواهی و دعای مداوم برای دولت شاه سخن میگوید و بر این نکته تأکید میکند که خوشی و شادابی دنیا به واسطه وجود اوست.
هوش مصنوعی: باد خوش و مبارک در روز عید و فصل بهار، بر تو و شاهزادههای بزرگ باد.
هوش مصنوعی: میر میران که چهرهاش شاداب و سرزنده است، برای آزادیخواهان و نیکوکاران، عید و زمان خوشیهاست.
هوش مصنوعی: به سمت راست و چپ تو، دو ستارهٔ درخشان آسمان حرکت میکنند؛ این دو ستاره به زیبایی و عظمت تو شبیه هستند.
هوش مصنوعی: ای خدا، چه حسدهایی که بر هر دو طرف (راست و چپ) میبرند و نسبت به مقام و بزرگی تو (میرمیران) حسرت میخورند.
هوش مصنوعی: ای تو را آسمان به خاطر خوبیهایت میستاید و تو را آفتاب با تابش روشنگر و درخشانش همراهی میکند.
هوش مصنوعی: هر جا تو تصمیم به عبور گرفتی، سرعت کوه را مانند برق بالا بردی و آن را به حرکت درآوردی.
هوش مصنوعی: برق را که معمولاً نماد سرعت و حرکت است، با وجود تو به آرامشی مانند کوه رساند، هر جا که بردباری و خویشتنداری تو برقرار شد، آرامش ایجاد کرد.
هوش مصنوعی: اگر تو در این دنیا حضور داشته باشی، حتی مور هم با اطمینان و بیخوف از پای فیل بیآزار بیرون میآید، یعنی قدرت و دلیری تو به دیگران احساس امنیت میدهد.
هوش مصنوعی: دشمنان بیاساس و بیفایده در بازار بدبختی و بدشانسی شایعهسازی میکردند.
هوش مصنوعی: دولت و اقبال (خوشبختی و موفقیت) چیزی نیست که در بازار قابل خرید و فروش باشد.
هوش مصنوعی: بازداری که در روز شکار است، دوباره بر نسر (نوعی پرنده) پرتاب میشود. اینجا به ظرافت و ترفند شکار اشاره شده است که نشاندهنده دقت و مهارت در شکار پرندگان است.
هوش مصنوعی: بر آسمان، نسر طایر (پرندهای با ارزش) امن و محفوظ نیست، پس کبک (پرندهای کوچک و ضعیف) چه جایگاهی دارد و در برابر کوهها و بلندیها چه وضعیتی دارد.
هوش مصنوعی: اگر دشمن تو هم بخواهد بر دیوار، مانند نقشی زیبا و هنرمندانه چیزی بکشد، باز هم نمیتواند به خوبی و زیبایی اثر تو باشد.
هوش مصنوعی: تن رود که به زیر میآید، سرش نسبت به چاه کوتاه است و به همین دلیل، آب در آن مضطرب است؛ اینجا به سردار اشاره میکند که در موقعیت بالاتر و فرماندهی قرار دارد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که افرادی که بدی و شرارت میکنند، درنهایت به خاک سپرده میشوند و هیچ نشانهای از آنها باقی نخواهد ماند؛ حتی غبار و اثر کوچک آنها نیز از بین میرود.
هوش مصنوعی: در خواب، قبر او را دیدم که مانند سوراخی تاریک و سیاه است و به شدت ترسناک به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: جسد او به خاطر آتش جحیم تماماً سیاه شده و از دود گرفته است، بهطوری که از سر تا پا به رنگ سیاه درآمده و همچون یک کثافت به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: دل پر از کینه و دشمنی، همچنان که غبار و زنگار جمع شده بر روی چیزی که به شدت کثیف و سیاه شده است، به حال خود رها شده است.
هوش مصنوعی: چشمی که در دل خاک پنهان مانده، فقط پر از درد و رنج است، همانطور که نشتر (تیغ) و میخ نیز نشانههای آزار و آسیب هستند.
هوش مصنوعی: قدرت تو نرم و ملایم شده است و مانند رود، توانایی دفع خطرات و مشکلات را داری.
هوش مصنوعی: ناامیدی از تو فرار میکند، مانند مور که از کوه میگریزد و مار هم از طبیعت خود، زهرش را دور میکند.
هوش مصنوعی: فقط خط راست که نشانگر استقامت و پایداری است، در دست قدرت تجلی پیدا میکند و چیزی غیر از آن قابل مشاهده نیست.
هوش مصنوعی: اگر آب حکمت را به سوی کسی بریزند، تلاش او از خواب بیدار کردن دیوار هم مؤثرتر نخواهد بود. این تکیه بر این دارد که حتی با بهترین امکانات و تلاش، اگر کسی آماده پذیرش نباشد، تأثیری نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: ای داور و قاضی بزرگ، شاه! در برابر تو، جهان به ذات و وجود تو پناه میآورد و به یاریات نیازمند است.
هوش مصنوعی: اگر اجازه بدهی، وظیفهای که بر دوشم دارم را به خاطر تو اعلام میکنم.
هوش مصنوعی: خداوندی که رحمتش باعث میشود تا گناهان با یک نیمه استغفار (پشیمانی و درخواست مغفرت) بخشیده شوند، وجود دارد.
هوش مصنوعی: خطاهایی که به بزرگی کفر و عدم ایمان میباشد، با یک بار اقرار و اعتراف، مورد عفو و بخشش خداوند قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: معنی این بیت این است که در پیشگاه خداوند واحد، هیچکس و هیچ چیز دیگری در خانهاش وجود ندارد و تنها او منزلت واقعی را دارد.
هوش مصنوعی: آن کسی که به بینیازی او توجه دارد، فرقی نمیکند که دوست او باشد یا بیگانه.
هوش مصنوعی: هر کسی که به او (میرمیان) نیازمند است، فرقی نمیکند که آدم بدی باشد یا نیکو، همه به یک اندازه محتاج او هستند.
هوش مصنوعی: هر کسی که از نگاه تو بیفتد، در نظر مردم ذلیل و بیارزش خواهد شد.
هوش مصنوعی: هر کسی که در نهایت، بندهٔ تو شود، به هر فردی که مقام تو را بشناسد و تحت فرمان تو قرار گیرد، نعمتی بزرگ خواهد رسید.
هوش مصنوعی: قبل از آن که به شهر تکیه (دارالعباده) بروم و مسئولیتهای خود را بر عهده بگیرم، مدتی منتظر بودم.
هوش مصنوعی: از این خاندان سخن گفتم، زیرا به طور طبیعی تمایل به این کار داشتم و انتخاب من همین بود.
هوش مصنوعی: این تمایل و کشش درونی است و هر چیزی که دچار این تمایل است، تا وقتی که وجود دارد، آثار و نشانههای ذات خود را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: در باور من و دیگران تفاوت زیادی وجود دارد، ای شاه.
هوش مصنوعی: من از تو چیزی جز خودت نمیخواهم، اما او تنها پول تو را میخواهد.
هوش مصنوعی: هرکس از تو چیزی غیر از دینار بخواهد، کوشش او بیفایده است و ما تنها دیدار تو را میخواهیم.
هوش مصنوعی: من اگر خادم این در و سلیمان بدونم، پس خودم را در حد یک سگ آن در میدانم.
هوش مصنوعی: به خدا قسم این نیست که من به خاطر درخواست یا فقر، پشت سر تو تعریف میکنم.
هوش مصنوعی: در ستایش و زیبایی نام تو، شعرهایم را زینت میبخشم و به آنها زیبایی میدهم.
هوش مصنوعی: اگر بگویم که من گدا نیستم، باید بدانید که شاعران معمولاً به گدایی از خیال و احساسات خود میپردازند.
هوش مصنوعی: من فقط گدایی کردن را بلد هستم و از این که به چنین شغلی مشغولم، خجالت زده نمیشوم.
هوش مصنوعی: خصوصاً در میان این نوع گداییها، گدایی که از آن نانش دهد، صاحب زمین و املاک میشود.
هوش مصنوعی: از چه کسی میتوان انتظار داشت که بگوید آسمان (چرخ) که من هم گدای او هستم؟
هوش مصنوعی: چنان به ستایش تو میپردازم که تو به عنوان کسی که بخشندهای و دارای دلی بزرگ، مانند مایهای از معادن و دریاها هستی.
هوش مصنوعی: من تنها گدای تو هستم و همه این را میدانند، چه کوچک و چه بزرگ.
هوش مصنوعی: هیچ کس فرقه و گروه خود را برتر از دیگران نمیداند و همه در آرزوها و تصورات خود گرفتارند.
هوش مصنوعی: همه افراد به دلیل دعوا و درگیری که دارند، مانند درختان بید و چنار به هم متصل و در هم پیچیده شدهاند، به طوری که تمام وجودشان تحت تأثیر این کشمکش است.
هوش مصنوعی: این گروه آنقدر طماع و زیادهخواه هستند که چیزی بیشتر از آنچه باید میطلبند، بهطوری که از چهار به پنج دست مییابند.
هوش مصنوعی: عجب ندارد که شخصی که به خاطر طمع و خواستههای خود دچار بیم و ترس شده، عصا و عمامهاش را بر زمین بگذارد. این اشاره به ناتوانی و وضعیتی دارد که طمع آنها باعث شده تا احترام و ابزار قدرت خود را کنار بگذارند.
هوش مصنوعی: اگر کسی از شدت فشار و قدرت آنها شکایت کند، روح انسان در برابر آنان به شدت تحت فشار قرار میگیرد مانند کسی که در حال مرگ است.
هوش مصنوعی: خوش است که خستگان راحت بمیرند، اما هیچکس از درد جانفرسا و سختی زندگی نمیتواند به راحتی بگذرد.
هوش مصنوعی: خدا را شکر که من از این گروه نیستم و شکر میکنم و زبانم هم شکرگزار است.
هوش مصنوعی: شکر و سپاس به خاطر اینکه ثروت و مادیات فانی (دنیا) توانسته است همت و ارادهام را بالا ببرد و دلم را پر کند، این ثروت، جیب و زندگیام را پر از نعمت کرده است.
هوش مصنوعی: وحشی میپرسد چرا باید به این شکر و شکایت ادامه داد و از چه زمانی و تا چه زمانی چنین توماری را بگذرانی و به این مسائل بپردازی.
هوش مصنوعی: به دعا میخواهم که سلطنت شاه همیشه برقرار باشد و در این درخواست، با دستهایی خالی و ناتوانی به درگاه خداوند تضرع میکنم.
هوش مصنوعی: تا زمانی که بهار و عید در دنیا وجود دارد، ای شخصیت باوقار، تو هم باید در این جهان باشی.
هوش مصنوعی: خوشی و شادابی جهان به خاطر چهرهی زیبای توست، مانند عید و فصل بهار که سرشار از خوشحالی و سرزندگی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بر رُخَش زلف عاشق است چو من
لاجرم همچو منش نیست قرار
من و زلفین او نگونساریم
او چرا بر گل است و من بر خار؟
همچو چشمم توانگر است لبم
[...]
زان مرکّب که کالبد از نور
لیکن او را روان و جان ازنار
زان ستاره که مغربش دهنست
مشرق او را همیشه بر رخسار
بارگی خواست شاد بهر شکار
بر نشست و بشد بدیدن شار
ای دل نا شکیب مژده بیار
کامد آن شمسه بتان تتار
آمد آن سرو جلوه کرده به ناز
آمد آن گلبن خمیده ز بار
آمد آن بلبل چمیده به باغ
[...]
هست ایام عید و فصل بهار
جشن جمشید و گردش گلزار
ای نگار بدیع وقت صبوح
زود برخیز و راح روح بیار
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.