فَاصْبِرْ عَلیٰ مٰا یَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ قَبْلَ طُلُوعِ اَلشَّمْسِ وَ قَبْلَ غُرُوبِهٰا وَ مِنْ آنٰاءِ اَللَّیْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرٰافَ اَلنَّهٰارِ لَعَلَّکَ تَرْضیٰ (۱۳۰) وَ لاٰ تَمُدَّنَّ عَیْنَیْکَ إِلیٰ مٰا مَتَّعْنٰا بِهِ أَزْوٰاجاً مِنْهُمْ زَهْرَةَ اَلْحَیٰاةِ اَلدُّنْیٰا لِنَفْتِنَهُمْ فِیهِ وَ رِزْقُ رَبِّکَ خَیْرٌ وَ أَبْقیٰ (۱۳۱) وَ أْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلاٰةِ وَ اِصْطَبِرْ عَلَیْهٰا لاٰ نَسْئَلُکَ رِزْقاً نَحْنُ نَرْزُقُکَ وَ اَلْعٰاقِبَةُ لِلتَّقْویٰ (۱۳۲) وَ قٰالُوا لَوْ لاٰ یَأْتِینٰا بِآیَةٍ مِنْ رَبِّهِ أَ وَ لَمْ تَأْتِهِمْ بَیِّنَةُ مٰا فِی اَلصُّحُفِ اَلْأُولیٰ (۱۳۳) وَ لَوْ أَنّٰا أَهْلَکْنٰاهُمْ بِعَذٰابٍ مِنْ قَبْلِهِ لَقٰالُوا رَبَّنٰا لَوْ لاٰ أَرْسَلْتَ إِلَیْنٰا رَسُولاً فَنَتَّبِعَ آیٰاتِکَ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَذِلَّ وَ نَخْزیٰ (۱۳۴) قُلْ کُلٌّ مُتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحٰابُ اَلصِّرٰاطِ اَلسَّوِیِّ وَ مَنِ اِهْتَدیٰ (۱۳۵)
پس صبر کن بر آنچه میگویند و تسبیح کن بستایش پروردگارت پیش از برآمدن آفتاب و پیش از فرو شدنش و از ساعتهای شب پس تسبیح کن و اطراف روز باشد که تو خوشنود شوی (۱۳۰) و نهگشای بخواهش البته دو چشمت را بسوی آنچه کامیاب کردیم بآن اصنافی را خوشی زندگانی دنیا تا مفتون سازیمشان از آن و روزی پروردگار تو بهتر و پایندهتر است (۱۳۱) و امر کن کسانت را بنماز و صبر کن بر آن نمیخواهیم از تو روزی ما روزی میدهیم ترا و انجام نیک مر پرهیزگاران راست (۱۳۲) و گفتند چرا نمیآورد ما را آیتی از پروردگارش آیا نیامد ایشان را حجّت آنچه بود در کتابهای نخستین (۱۳۳) و اگر آنکه هلاک میکردیم ایشان را بعذاب از پیش آن هر آینه میگفتند پروردگار ما چرا نفرستادی بما رسولی پس پیروی میکردیم آیتهای ترا پیش از آنکه خوار شویم و رسوا گردیم (۱۳۴) بگو هر منتظریم پس انتظار کشید پس بزودی خواهید دانست که کیست اصحاب راه راست و کیست که هدایت یافت (۱۳۵)
پس تو کن بر هر چه می گویند صبر
تا درآید شمسِ نصرت ها ز ابر
نک شنو از سرّ أوفِی حُبِّک
معنی سَبِّح بِحَمدِ رَبِّک
سَبِّح اعنی از صفات غیر او
کن منزه ذات خود را مو به مو
در فنای ذات حق حمد حق
ظاهر آید بی نشان از ماخَلَق
صورت آن در شریعت دان نماز
کآن بود مقرون به حمد بی نیاز
صبح گه قبل از طلوع آفتاب
شام پیش از آنکه یابد احتجاب
هم به ساعات شب اندر افتقار
پس تو کن تسبیح و اطراف النهار
از تو مر خوشنود گردد ذوالجلال
هم کند راضی تو را در کل حال
بنده گر راضی شد از حق در امور
او بود از بنده راضی بی قصور
« آمدن مهمان به خانۀ پیغمبر(ص) »
کرد مهمانی به پیغمبر ورود
خوردنی در خانه اش چیزی نبود
بر یهودی او فرستاد از مقام
خواست از وی قرض چیزی از طعام
گفت او ندهم ز گندم نیم جو
جز که بگذاری متاعی بر گرو
دِرع خود بگذاشت پیش آن یهود
پس گرفت از بهر مهمان آرد زود
در تسلّی آمد این آیت بر او
که مکش عینین خویش ای نیک خو
سوی آن چیزی که برخوردارشان
کرده ایم از زندگی در امتحان
صنف ها از کافران و اهل کتاب
زینت دنیاستشان گر بی حساب
آزماییم آنچه ایشان را در آن
بهره فانیستشان اندر جهان
روزیِ پروردگارت در اثر
هست بهرت بهتر و پاینده تر
اهل خود را امر فرما در نماز
صبر کن بر وی شد ار رنجت دراز
از تو ما نکنیم در رزقت سؤال
رزق تو بر ماست بی رنج و ملال
هست مانا زآن خدای بی شریک
بهر پرهیزندگان انجام نیک
مشرکان گفتند نارد مصطفی
معجز از پروردگارش چون به ما
یعنی آن معجز که ما خواهیم از او
گر بود در دعوت خود راستگو
نامد آیا بهر ایشان این کتاب
که بود روشن دلیلی در خطاب
در صُحف بود آنچه از پیشینیان
ز انبیاء و قومشان در امتحان
یعنی آیا شرح حال آن قرون
نیست در قرآن به تفصیل از نمون
که ز بعد از معجزات آمد عذاب
از حق ایشان را که خوانند از کتاب
گر که می کردیم ایشان را هلاک
پیشتر زو بر عذابی دردناک
پیشتر یعنی ز قرآن یا رسول
می بگفتند این گروه ناقبول
از چه نفرستادی ای پروردگار
سوی ما پیغمبری کامل عیار
پیروی کردیم تا ز آیات دین
پیش از آنکه خوار گردیم این چنین
گو به ایشان هر یک از ما و شما
منتظر باشیم اندر کارها
نکبت ما را شما خواهید و هم
قوّت و اقبال خود را دم به دم
ما به نصرت نیز داریم انتظار
تا چه خواهد زین دو خواهش کردگار
منتظر باشید پس در جهر و سرّ
آنچه را هستیم هر دو منتظر
زود پس باشید که تا دانید کیست
اهل راه راست و آنکه مهتدی است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش تفسیر منظوم آیات ۱۳۰ تا ۱۳۵ سورهٔ طه است. شاعر نخست فرمان صبر و تسبیح را به زبان عرفانی معنا میکند: تسبیح یعنی پاک کردن خود از صفات غیر خدا و فنا در حق، و صورت شرعی آن نماز است. سپس حکایت گرو گذاشتن زره پیامبر نزد یهودی برای پذیرایی از مهمان را شأن نزول نهی از چشم دوختن به ثروت دنیاداران میآورد. در پایان بهانهجویی مشرکان در طلب معجزه و انتظار هر دو گروه برای سرانجام کار را شرح میدهد که روشن خواهد کرد راهیافته کیست.
هوش مصنوعی: متن عربی آیات ۱۳۰ تا ۱۳۵ سورهٔ طه: فرمان به صبر و تسبیح در اوقات روز و شب، نهی از چشم دوختن به بهرههای دنیایی کافران، فرمان به نماز خانواده، بهانهجویی مشرکان در طلب معجزه، و اینکه همه منتظرند و بهزودی معلوم میشود راهیافته کیست.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی همان آیات: بر گفتهٔ آنان صبر کن و پیش از طلوع و غروب خورشید و در ساعات شب و اطراف روز خدا را تسبیح گو تا خشنود شوی؛ به زینت دنیای دیگران چشم مدوز که روزی خدا بهتر و ماندگارتر است؛ خانوادهات را به نماز فرمان ده؛ اگر پیش از پیامبر هلاکشان میکردیم میگفتند چرا رسولی نفرستادی؛ بگو همه منتظریم و خواهید دانست راهیافته کیست.
هوش مصنوعی: ای پیامبر، بر هر چه مخالفان میگویند صبر کن تا خورشید پیروزی از پشت ابر بیرون آید.
هوش مصنوعی: اکنون از راز وفای به محبت (عهد دوستی با خدا) معنای «به ستایش پروردگارت تسبیح گو» را بشنو.
هوش مصنوعی: تسبیح یعنی ذات خود را ذرهذره از صفات هر چه غیر خداست پاک و منزه کنی.
هوش مصنوعی: حمد حقیقی خدا هنگامی آشکار میشود که بنده در ذات حق فانی شود و از آفریدهها نشانی باقی نماند.
هوش مصنوعی: صورت ظاهری این تسبیح و حمد در شریعت همان نماز است که با ستایش خدای بینیاز همراه است.
هوش مصنوعی: این نماز در صبح پیش از برآمدن آفتاب و در شام پیش از پنهان شدن آن است.
هوش مصنوعی: و نیز در ساعتهای شب با حال نیاز و در اطراف روز خدا را تسبیح کن.
هوش مصنوعی: تا خدای بزرگ از تو خشنود شود و تو را نیز در همه حال راضی و خشنود سازد.
هوش مصنوعی: اگر بنده در همه کارها از خدا راضی باشد، خدا نیز بیکموکاست از او راضی خواهد بود.
هوش مصنوعی: عنوان حکایت: آمدن مهمانی به خانهٔ پیامبر.
هوش مصنوعی: مهمانی بر پیامبر وارد شد و در خانهٔ او چیزی برای خوردن نبود.
هوش مصنوعی: پیامبر کسی را نزد یک یهودی فرستاد و از او مقداری خوراک به قرض خواست.
هوش مصنوعی: یهودی گفت حتی نیم جو گندم نمیدهم مگر آنکه کالایی گرو بگذاری.
هوش مصنوعی: پیامبر زره خود را نزد آن یهودی گرو گذاشت و بیدرنگ برای مهمان آرد گرفت.
هوش مصنوعی: برای دلداری پیامبر این آیه نازل شد که ای نیکخو، چشمان خود را مدوز.
هوش مصنوعی: به آنچه ما برای آزمایش، آنان را از زندگی دنیا بهرهمند ساختهایم.
هوش مصنوعی: گروههایی از کافران و اهل کتاب که زینت دنیا بیحساب نصیبشان شده است.
هوش مصنوعی: آنان را در همان بهرهٔ فانی که در این جهان دارند میآزماییم.
هوش مصنوعی: روزیای که پروردگارت به تو میدهد در نتیجه برایت بهتر و ماندگارتر است.
هوش مصنوعی: خانوادهٔ خود را به نماز فرمان ده و بر آن پایداری کن، هرچند رنجت طولانی شود.
هوش مصنوعی: ما از تو روزی نمیخواهیم؛ روزی تو بیرنج و ملال بر عهدهٔ ماست.
هوش مصنوعی: بیگمان از سوی خدای بیشریک، سرانجام نیک از آنِ پرهیزگاران است.
هوش مصنوعی: مشرکان گفتند چرا محمد معجزهای از پروردگارش برای ما نمیآورد؟
هوش مصنوعی: مقصودشان معجزهای بود که خودشان میخواستند، اگر او در دعوتش راستگوست.
هوش مصنوعی: آیا این کتاب (قرآن) برایشان نیامده که در سخنش دلیلی روشن است؟
هوش مصنوعی: در کتابهای پیشین آنچه بر پیامبران و قومشان در آزمایش گذشت ثبت بود.
هوش مصنوعی: یعنی آیا شرح حال آن قومهای گذشته به تفصیل و برای عبرت در قرآن نیامده است؟
هوش مصنوعی: که پس از دیدن معجزات و انکار، عذاب خدا بر آنان آمد؛ همان که در کتاب میخوانند.
هوش مصنوعی: اگر ما این مشرکان را پیش از آن با عذابی دردناک هلاک میکردیم،
هوش مصنوعی: یعنی پیش از آمدن قرآن یا پیامبر، این گروه نپذیرنده میگفتند:
هوش مصنوعی: ای پروردگار، چرا پیامبری کامل به سوی ما نفرستادی؟
هوش مصنوعی: تا پیش از آنکه چنین خوار شویم از آیات دین تو پیروی کنیم.
هوش مصنوعی: به آنان بگو هر یک از ما و شما در کارها منتظر سرانجامیم.
هوش مصنوعی: شما پیوسته بدبختی ما و قدرت و اقبال خودتان را آرزو میکنید.
هوش مصنوعی: ما نیز منتظر یاری خداییم تا ببینیم خدا کدامیک از این دو خواسته را محقق میکند.
هوش مصنوعی: پس در آشکار و نهان منتظر باشید، همان چیزی که هر دو گروه در انتظارش هستیم.
هوش مصنوعی: بهزودی خواهید دانست که اهل راه راست و هدایتیافته کیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.