محجوب را ز صحبت جانان چه فایده؟
پوشیده چشم را ز گلستان چه فایده؟
حیرت بجاست حسنی اگر در نظر بود
آیینه را ز دیده حیران چه فایده؟
پیکان بود ز خنده سوفار بی نصیب
دلتنگ را ز چاک گریبان چه فایده؟
آب حیات را نبود نشأه شراب
مخمور را ز چشمه حیوان چه فایده؟
از خنده دل ز خون نتوان ساخت چون تهی
ما را چو پسته از لب خندان چه فایده؟
هر برگ گل بر آتش سوداست دامنی
پروانه را ز سیر گلستان چه فایده؟
خورشید بی نیاز ز سیر ستاره است
خاک شهید را ز چراغان چه فایده؟
با چشم شرمگین نتوان گل ز حسن چید
لب بسته را ز نعمت الوان چه فایده؟
برق فناست حاصل باران بی محل
در عهد شیب دیده گریان چه فایده؟
نشتر سبک عنان نکند خون مرده را
افسرده را ز سلسله جنبان چه فایده؟
چون نیست هیچ کس که به داد سخن رسد
صائب ز جمع کردن دیوان چه فایده؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیفِ «چه فایده» نمونههایی پشتِ سرِ هم میآورد از نعمتها و فرصتهایی که برای کسی که توانِ بهره بردن ندارد، بیثمر میمانند. نمونهها چنیناند: آدمِ شرمگین در برابرِ معشوق، دلِ تنگ و چاکِ گریبان، آدمِ خمار و آب حیات، گریه در پیری، و دلِ افسرده و شورانگیزی. در بیتِ پایانی، شاعر همین داوری را به کارِ خودش برمیگرداند. او میپرسد وقتی سخنشناسی در کار نیست، گردآوردنِ دیوان چه سودی دارد.
هوش مصنوعی: آدمِ کمرو و شرمگین از همنشینی با معشوق بهرهای نمیبرد؛ همانطور که چشمِ بسته از تماشای گلستان سودی نمیبرد.
هوش مصنوعی: حیرت وقتی بجاست که زیباییای در برابر چشم باشد. آینه که همیشه چشمش خیره و حیران است، اگر زیبارویی در برابرش نباشد، از این حیرانی سودی نمیبرد.
هوش مصنوعی: پیکانِ تیر از گشادگیِ سوفار، که به خنده میمانَد، بهرهای ندارد؛ هرچند هر دو بر یک تیرند. دلِ تنگ و گرفته هم از چاک دادنِ گریبان گشایشی نمییابد.
هوش مصنوعی: آب حیات سرمستیِ شراب را ندارد؛ پس آدمِ خمار از چشمهٔ آب حیات سودی نمیبرد و فقط شراب دردش را درمان میکند.
هوش مصنوعی: با خندیدن نمیتوان دل را از خون خالی کرد؛ پس لبِ خندان برای ما مانند پسته بیفایده است. پسته پوستش باز است و گویی میخندد، اما مغزش همچنان سرخ و خونین میماند.
هوش مصنوعی: هر برگِ گل مانند دامنی است که آتشِ شوق و سودا را بادمیزند و تیزتر میکند. پس گردش در گلستان برای پروانهٔ عاشق جز سوختنِ بیشتر سودی ندارد.
هوش مصنوعی: خورشید به نورِ ستارگان نیازی ندارد. خاکِ شهید هم که خود روشن و تابناک است، از چراغانی کردن بینیاز است و چراغان سودی به آن نمیرساند.
هوش مصنوعی: با چشمِ شرمگین نمیتوان از باغِ زیبایی گلی چید؛ همانطور که کسی که لبش بسته است از غذاهای رنگارنگ بهرهای نمیبرد.
هوش مصنوعی: بارانِ بیموقع حاصلی جز برقِ نابودی ندارد. گریه و پشیمانی در روزگارِ پیری هم دیر است و سودی ندارد.
هوش مصنوعی: نیشتر نمیتواند خونِ مرده و بسته را دوباره روان کند. کسی هم که دلش افسرده و سرد است، از کسی که زنجیرِ دیوانگی را میجنباند و شور برمیانگیزد سودی نمیبرد.
هوش مصنوعی: صائب به خودش میگوید: وقتی هیچکس قدرِ سخن را نمیشناسد و حقِ آن را ادا نمیکند، گردآوردنِ دیوانِ شعر چه فایدهای دارد؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.