روزی که چشم بر رخ او باز می کنم
برخود زیاده از همه کس ناز می کنم
منظور من سبک ز سرخود گذشتن است
چون پسته لب به خنده اگر باز می کنم
آن حسن بی مثال ندارد مثال و من
از ساده لوحی آینه پرداز می کنم
سنگین کند ز گوش گران بار درد من
در پیش هر که درد دل آغاز می کنم
از پیچ و تاب رشته جان می شود گره
تا یک گره ز زلف سخن باز می کنم
در منزل نخست فنا می شود تمام
چندان که بیش برگ سفرساز می کنم
سنگ ره است دل نگرانی به ماندگان
با آشیان تهیه پرواز می کنم
ابرام در شکستن من اینقدر چرا؟
آخر نه من به بال تو پرواز می کنم؟
از بس رمیده است ز همصحبتان دلم
از بال خویش وحشت شهباز می کنم
از بس نشان دوری این ره شنیده ام
انجام را تصور آغاز می کنم
از سوختن سپند مرا نیست شکوه ای
احباب را به سوی خود آواز می کنم
با سینه ای که نیست در او آه را قرار
صائب تلاش محرمی راز می کنم
آن بلبلم که خرده گلهای باغ را
صائب سپند شعله آواز می کنم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل حال عاشقی را بیان میکند که دیدار معشوق مایهٔ نازش اوست. با این حال سراسر وجودش رنج، فنا و تنهایی است: درد دلش گوش شنونده را سنگین میکند، سخنپردازی جانش را گره میزند و توشهٔ سفرش در نخستین منزل از میان میرود. شاعر از همنشینان گریزان است، از سوختن مانند اسپند شکایتی ندارد و در پایان، سوز آواز خود را شعلهای میداند که گلهای باغ را چون اسپند میسوزاند.
هوش مصنوعی: روزی که چشمم به دیدار چهرهٔ معشوق روشن میشود، بیش از هر کس دیگری به خودم مینازم و بر خود میبالم.
هوش مصنوعی: اگر مانند پسته لب به خنده باز میکنم، قصدم شادی نیست. پسته با شکافتن پوستش خندان میشود؛ خندهٔ من هم نشانهٔ آن است که آسان و سبک از جان و هستی خود میگذرم.
هوش مصنوعی: آن زیبایی بیهمتا مانند و نظیری ندارد، و من از سادهدلی آینه صیقل میدهم تا تصویر و همانندی از او بیابم.
هوش مصنوعی: نزد هر کس که درد دلم را آغاز میکنم، سنگینی بار دردم گوش او را سنگین و ناشنوا میکند.
هوش مصنوعی: تا گرهی از زلف پیچیدهٔ سخن باز کنم و نکتهای دشوار را بگشایم، رشتهٔ جانم از رنج و پیچوتاب گره میخورد. یعنی هر مضمون باریک به بهای رنج جان به دست میآید.
هوش مصنوعی: هرچه بیشتر توشه و ساز سفر فراهم میکنم، همه در نخستین منزل از میان میرود. در این راه، تدبیر و توشه به کار نمیآید و همه چیز فانی است.
هوش مصنوعی: نگرانی برای کسانی که پشت سر میمانند مانع راه است. برای همین آشیانه را هم با خود برمیدارم و آمادهٔ پرواز میشوم تا هیچ دلبستگیای پشت سرم نماند.
هوش مصنوعی: خطاب به معشوق میگوید: چرا اینهمه بر شکستن من اصرار داری؟ مگر نه این است که من با بال تو پرواز میکنم و همهٔ توانم از توست؟
هوش مصنوعی: دلم چنان از همنشینان رمیده و گریزان شده است که مانند شهباز از بال خودم هم وحشت دارم.
هوش مصنوعی: آنقدر از دوری و درازی این راه شنیدهام که حتی وقتی به پایان میرسم، گمان میکنم تازه در آغاز راهم.
هوش مصنوعی: مانند اسپند از سوختن شکایتی ندارم. بانگ و ترقتروق سوختنم در واقع دوستان را به سوی من فرامیخواند.
هوش مصنوعی: صائب با سینهای که آه در آن آرام نمیگیرد و راز را بیرون میریزد، در جستوجوی همدمی رازدار است. این خواستهای ناهمخوان و طنزآمیز است.
هوش مصنوعی: صائب بلبلی است که ریزههای گلهای باغ را چون اسپند بر شعلهٔ آواز خود میریزد. یعنی گرمی و سوز نغمهاش گلها را به سوختن و بیقراری وامیدارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
پیچم چو نامهٔ غم دل باز میکنم
بالم چو در هوای تو پرواز میکنم
حیرت چو از حضور تو باز آورد مرا
خود را ز جستوجوی تو آواز میکنم
راز غم تو فاش به صد آب و تاب کرد
[...]
بر بیت ابرویش چو نظر باز میکنم
بر انتخاب خود چقدر ناز میکنم
در آسمان عشق، چو پرواز میکنم
ناچار یاد خطهٔ شیراز میکنم
بوی نسیم تربت سعدی و خواجه را
الهامبخش طبع غزلساز میکنم
بال و پری اگر زنم اندر فضای قدس
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.