اگر شود زنی بوریا شکر حاصل
شود ز خامه بی مغز هم ثمر حاصل
اگر چه بر سر خوان محیط مهمان است
صدف به کد یمین می کند گهر حاصل
به سالها نشود آنچه حاصل از خلوت
ز پیر میکده گردد به یک نظر حاصل
سفید ساز نظر تابه مدعا برسی
که بی شکوفه نمی گردد این ثمر حاصل
کند جلای وطن عالمی اگر گویم
مرا چه تجربه ها گشت از سفر حاصل
توان ز سختی ایام سرخ رویی یافت
که لعل می شود از کوه واز کمر حاصل
ببند لب ز طمع تا ترا دهند از غیب
گشایشی که نگردد ز هیچ در حاصل
بپوش دیده ز خورشید طلعتان که مرا
نشد ز دیدنشان غیر چشم تر حاصل
بجز ندامت و افسوس و حسرت بسیار
نگشت صائب ازین عمر مختصر حاصل



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیفِ «حاصل» از این سخن میگوید که هر چیز ارزشمند از چه راهی به دست میآید: کوشش (صدف و گوهر)، نظرِ پیر، صبر و انتظار، سفر، تحمل سختیها (لعل در دل کوه) و بستنِ لب از طمع. در برابر، دیدنِ زیبارویان جز اشک حاصلی ندارد. شاعر در پایان با حسرت میگوید که خود از عمر کوتاهش جز پشیمانی و افسوس بهرهای نبرده است.
هوش مصنوعی: اگر از نیِ حصیر، که نی بیارزش است، شکر به دست میآمد، از قلمِ تهی و بیمغز هم میوه و ثمری حاصل میشد. یعنی از نویسنده و سخنورِ بیمایه و میانتهی، اثرِ پرثمر پدید نمیآید، همانگونه که از نیِ حصیر شکر به دست نمیآید.
هوش مصنوعی: صدف با آنکه بر سر سفرهٔ دریا مهمان است و روزیاش آماده است، باز مروارید را با رنج و کوشش خود به دست میآورد. پس حتی کسی که روزیاش فراهم است، باید برای گوهرِ ارزشمند کار و تلاش کند.
هوش مصنوعی: آنچه با سالها خلوتنشینی و ریاضت به دست نمیآید، با یک نگاهِ پیرِ میکده، یعنی مرشدِ کامل، حاصل میشود.
هوش مصنوعی: چشمت را در انتظار سفید کن تا به مقصود برسی، زیرا این میوه بیشکوفه به دست نمیآید. سفیدیِ چشمِ منتظر مانند شکوفهٔ سفیدی است که پیش از میوه پدید میآید؛ یعنی رسیدن به مراد، صبر و انتظارِ طولانی میخواهد.
هوش مصنوعی: اگر بگویم چه تجربههایی از سفر به دست آوردهام، همهٔ مردم جهان وطن را ترک میکنند و به سفر میروند.
هوش مصنوعی: از سختیهای روزگار میتوان سربلندی و آبرو (سرخرویی) به دست آورد، همانگونه که لعلِ سرخ از دلِ کوه و دامنهٔ سنگیِ آن پدید میآید.
هوش مصنوعی: لب از طمع و خواهش ببند تا از عالم غیب گشایشی به تو بدهند که از هیچ دری به دست نمیآید.
هوش مصنوعی: چشم از زیبارویانِ خورشیدچهره بپوشان، زیرا من از دیدنِ آنان جز چشمِ گریان چیزی به دست نیاوردم؛ همانگونه که نگاه کردن به خورشید چشم را پراشک میکند.
هوش مصنوعی: صائب از این عمرِ کوتاه جز پشیمانی و افسوس و حسرتِ بسیار چیزی به دست نیاورد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.