بی کسی را کعبه مقصود می دانیم ما
خضر را شمشیر زهرآلود می دانیم ما
هستی مطلق بود از خودنمایی بی نیاز
هر چه آید در نظر نابود می دانیم ما
نیست ما را وحشتی از برگریزان حواس
این زیان ها را سراسر سود می دانیم ما
بار منت برنمی تابد دل آزادگان
ترک احسان را ز مردم جو می دانیم ما
آفتاب و ماه را با آن ضیا و روشنی
دیده های شیر خشم آلود می دانیم ما
حق به دست ماست گر چشم از جهان پوشیده ایم
آسمان را خانه پردود می دانیم ما
شورش محمود، عالم را اگر بر هم زند
از ایاز عاقبت محمود می دانیم ما
با دل بی آرزوی خویش می بازیم عشق
رتبه این آتش بی دود می دانیم ما
برنمی دارد رعونت خاطر آزادگان
سرو را شمشیر زهرآلود می دانیم ما
حلقه در از درون خانه باشد بی خبر
دیده های باز را مسدود می دانیم ما
دعوی هستی درین میدان دلیل نیستی است
هر که فانی می شود موجود می دانیم ما
در شبستان رضا تیغ زبان شکوه نیست
شمع ناحق کشته را خشنود می دانیم ما
در دل هر کس که صائب آه دردآلود نیست
بی تکلف، مجمر بی عود می دانیم ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «میدانیم ما» داوریهای عارفانهٔ شاعر را دربارهٔ جهان و خود برمیشمارد. او تنهایی را مقصود خود، جلوههای ظاهر را نابود، و زیانهای پیری را سود میداند. فنا را عین هستی، رضا را بیشکایت، و عشق بیآرزو را آتشی بیدود میشمارد. در پایان، دلِ بیآه و بیدرد را مجمری بیعود میخواند.
هوش مصنوعی: ما تنهایی و بییار و یاوری را کعبهٔ آرزوی خود میدانیم و حتی همراهی خضر، راهنمای راه، را برای خود شمشیری زهرآلود میشماریم. یعنی تکیه بر هر همراهی، حتی بهترینِ آنان، برای ما زیانبار است.
هوش مصنوعی: هستیِ مطلق، یعنی خداوند، نیازی به جلوهگری و نمایاندن خود ندارد. پس هر چه به چشم میآید و خودنمایی میکند، در نظر ما نیست و نابود است.
هوش مصنوعی: از فروریختن حواس، مانند برگریزان پاییز، در پیری هراسی نداریم. این زیانها را یکسره سود میدانیم، زیرا ما را از دنیای محسوس رها میکنند.
هوش مصنوعی: دلِ آزادگان تاب کشیدن بار منت را ندارد. از این رو اگر مردم به ما نیکی نکنند، این را بخشش و جوانمردی آنان میدانیم.
هوش مصنوعی: خورشید و ماه را با همهٔ فروغ و روشنیشان، چشمان شیری خشمگین میبینیم. یعنی روشنیهای این جهان در نظر ما تهدیدآمیز و هراسانگیزند.
هوش مصنوعی: اگر از جهان چشم پوشیدهایم، حق با ماست. ما آسمان را خانهای پر از دود میدانیم که چشم را میآزارد و ماندن در آن روا نیست.
هوش مصنوعی: اگر شور و آشوب عشق محمود، جهان را هم به هم بریزد، ما سرانجامِ نیکو و ستودهشدنِ محمود را از ایاز میدانیم. «محمود» در اینجا به معنای «ستوده» نیز ایهام دارد؛ یعنی عاشق، آبرو و فرجام نیک خود را از معشوق مییابد.
هوش مصنوعی: ما با دلی که هیچ خواهشی ندارد عشق میورزیم. قدر و پایگاه این آتشِ بیدود، یعنی عشق پاک و بیغرض، را میشناسیم.
هوش مصنوعی: دل آزادگان خودپسندی و گردنفرازی را برنمیتابد. از این رو حتی قامت راست و سرافراز سرو را برای خود شمشیری زهرآلود میدانیم.
هوش مصنوعی: حلقهٔ در، با آنکه بر در خانه است، از درون خانه خبر ندارد. ما نیز چشمان ظاهربین را که تنها بیرون را میبینند، بسته و نابینا میدانیم.
هوش مصنوعی: در این میدان، ادعای هستی نشانهٔ نیستی است. ما کسی را به راستی موجود میدانیم که از خود فانی شود.
هوش مصنوعی: در خلوتگاه رضا و تسلیم، زبان به شکایت گشوده نمیشود. ما شمعی را که به ناحق خاموش و کشته شده است، خشنود میدانیم، چون زبانهاش بیشکوه خاموش شد.
هوش مصنوعی: ای صائب، در دل هر کس که آهی آمیخته به درد نباشد، او را بیتعارف مجمری بیعود میدانیم؛ یعنی دلی بیسوز و بیبوی خوش و بیارزش است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.