چاره سودای ما پند نصیحتگر نکرد
تلخی دریا علاج خامی عنبر نکرد
حیرت رویش به مژگان فرصت جنبش نداد
موج دست و پا درین بحر گران لنگر نکرد
تا نزد مهر خموشی بر دهن با صد زبان
بوستان پیرا دهان غنچه را پر زد نکرد
گرچه چشم انتظار ما ید بیضا نمود
بوی پیراهن سر از جیب مروت بر نکرد
گرچه عمری خویش را هموار کرد از پیچ و تاب
رشته ما را کسی شیرازه گوهر نکرد
همت ما پست ماند از پستی سقف فلک
شعله ما راست قد خود درین محمر نکرد
ریخت اشک آتشین در ماتم پروانه شمع
عالمی را سوخت آن بیرحم و چشمی تر نکرد
عالم پرشور گلزاری است بر روشندلان
تلخی دریا اثر در طینت گوهر نکرد
دل فراموش کرد در زلف سیاه او مرا
خضر در روز سیه پروای اسکندر نکرد
تا غبارم سرمه چشم تماشایی نشد
درد سنگین مرا آن سنگدل باور نکرد
تنگی گردون پر و بال مرا درهم شکست
بیضه فولاد این بیداد بر جوهر نکرد
صائب از تعجیل ایام بهاران غافل است
هر که صاف و درد را چون لاله یک ساغر نکرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از بیاثری پند بر عاشق، حیرت در برابر روی یار و ناقدری روزگار نسبت به اهل همت و صفا سخن میگوید. شاعر با تمثیلهایی چون عنبر و دریا، غنچهٔ خاموش، چشم یعقوب، شمع و پروانه و خضر و اسکندر، رنج انتظار و تنگی آسمان را نشان میدهد. در پایان نتیجه میگیرد که چون روزگار خوش زودگذر است، باید مانند لاله خوشی و ناخوشی را با هم پذیرفت و فرصت را غنیمت شمرد.
هوش مصنوعی: پند و اندرز نصیحتگر شیدایی و سودای ما را درمان نکرد؛ همانگونه که تلخی دریا خامی عنبر را از میان نبرد.
هوش مصنوعی: حیرت از دیدن روی او به مژگانم فرصت تکان خوردن نداد؛ چنانکه در این دریای سنگینلنگر، موج هم دست و پایی نزد و بیحرکت ماند.
هوش مصنوعی: تا غنچه با آنهمه زبان (گلبرگ) مهر خاموشی بر دهان نزد، باغبان دهانش را پر از زر نکرد؛ یعنی پاداش در خاموشی است. («پر زد» به احتمال زیاد «پر زر» است.)
هوش مصنوعی: هرچند چشم انتظار ما از گریه سپید شد، چون دست سپید موسی، باز بوی پیراهن یوسف از گریبان جوانمردی سر برنیاورد و خبری از یار نرسید.
هوش مصنوعی: هرچند رشتهٔ وجود ما عمری خود را از پیچ و تاب صاف و هموار کرد، کسی آن را رشتهٔ پیوند مرواریدها نکرد و قدرش را ندانست.
هوش مصنوعی: بلندهمتی ما به سبب کوتاهی سقف آسمان پست ماند؛ شعلهٔ ما در این آتشدان تنگ نتوانست قامت خود را راست کند.
هوش مصنوعی: شمع در سوگ پروانه اشک آتشین ریخت، اما آن بیرحم با این اشک جهانی را سوزاند و هیچ چشمی را تر نکرد؛ اشکش از سر دلسوزی نبود.
هوش مصنوعی: جهان پرآشوب برای روشندلان مانند گلزار است؛ همانطور که تلخی دریا در سرشت مروارید اثری نمیگذارد.
هوش مصنوعی: دلم در زلف سیاه او مرا از یاد برد؛ چنانکه خضر در تاریکی، چون به آب حیات رسید، به اسکندر اعتنایی نکرد.
هوش مصنوعی: تا وقتی گرد و خاک من سرمهٔ چشم تماشاگران نشد، یعنی تا نابود نشدم، آن سنگدل درد سنگین مرا باور نکرد.
هوش مصنوعی: تنگی آسمان بال و پر مرا درهم شکست؛ حال آنکه پوستهٔ پولاد چنین ستمی بر جوهرِ درون خود روا نداشت.
هوش مصنوعی: صائب، هر کس مانند لاله صاف و دُرد، یعنی خوشی و ناخوشی، را در یک جام نپذیرفت، از شتاب گذر روزهای بهار غافل است و فرصت را از دست میدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.