ما نور چشم مادر این خاک تیرهایم
آبای انجم فلکی را نبیرهایم
هر نقد را که از ازل آمد به کام گیر
هر فیض را که تا ابد آمد پذیرهایم
در پنج رکن متفقالاصل چارهگر
بر چار سکن متفقالفرع چیرهایم
مستوفیان مال بقا را خزینهدار
قانونیان طب بقا را ذخیرهایم
ای مدعی، مکن تو ندانسته طرح ما
که اکسیر و اصلان قدم را خمیرهایم
گر کردهای تجارت هندوستان عشق
دانی که: ما متاع کدامین جزیرهایم؟
از اتفاق غیبت ده روزه باک نیست
کانجا ز حاضران بزرگ حظیرهایم
آنجا مکرمیم چو سقلاب و زنجبیل
هر چند در دیار تو کرمان و زیرهایم
لاف « بلی» زدیم وز روز الست باز
بر یک نهاد و یک صفت و یک و تیرهایم
ما را ز شهر تا که برون بردهاند رخت
گه خواجهایم در ده و گاهی امیرهایم
دوری ز کوی دوست گناهی کبیره بود
اکنون به شست و شوی گناه کبیرهایم
روزی به چرخ جوش برآرد فقاع جان
زین خم سر گرفته، که در وی چو شیرهایم
با اوحدی معاشرت روح قدسیان
نشگفت ازان، که ما همه از یک عشیرهایم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از زبان «ما» دربارهٔ اصل والا و آسمانی انسان یا عارف سخن میگوید: او زادهٔ خاک و افلاک است و از روز الست با پیمان «بلی» به عالم قدس پیوسته است. شاعر به مدعی هشدار میدهد که خواری ظاهری در این دنیا، مانند زیره در کرمان، از ارزش واقعی او نمیکاهد. دوری از کوی دوست را گناهی بزرگ میشمارد که اکنون در کار شستن آن است، و امید دارد جان روزی از خمِ تن بجوشد و به آسمان برسد. در پایان، همنشینی اوحدی با قدسیان را طبیعی میداند، زیرا همه از یک تبارند.
هوش مصنوعی: ما انسانها نور چشم مادرِ خاکِ تیره (عناصر زمینی) هستیم و نوادهٔ پدرانِ آسمانی، یعنی ستارگان و افلاک. اشاره به این باور است که آدمی زادهٔ «آبای علوی» و «امهات سفلی» است.
هوش مصنوعی: هر بهرهای که از روز ازل رسیده، ما آن را به کام میگیریم. هر فیضی را هم که تا ابد برسد پذیرا هستیم.
هوش مصنوعی: در پنج رکنی که اصلشان یکی است چارهگر و کارسازیم، و بر چهار جایگاهی که فرعشان یکی است چیره و مسلطیم. احتمالاً مقصود حواس و عناصر و ارکان وجود آدمی است.
هوش مصنوعی: برای حسابداران ثروتِ جاودانگی، خزانهدار هستیم و برای طبیبانِ درمانِ بقا، اندوخته و ذخیره به شمار میرویم. در این بیت با نامهای «قانون» و «ذخیره» که کتابهای پزشکیاند، بازی لفظی شده است.
هوش مصنوعی: ای مدعی، از روی نادانی ما را کنار مگذار و خوار مشمار. ما مایه و خمیرهٔ کیمیای کسانی هستیم که به عالم قدم و ازلی پیوستهاند.
هوش مصنوعی: اگر در سرزمین پرگنجِ عشق، که به هندوستان مانند شده، بازرگانی کرده باشی، میدانی که ما کالای کدام جزیره هستیم و چه گوهر گرانبهایی داریم.
هوش مصنوعی: اگر چند روزی، یعنی در عمر کوتاه دنیا، از آنجا دور و غایب افتادهایم، باکی نیست. ما در آن عالم از حاضرانِ بزرگِ حریم قدس هستیم.
هوش مصنوعی: ما در آن عالم مانند پارچهٔ گرانبهای سقلاطون و زنجبیل ارجمند و گرامی هستیم. هرچند در دیار تو مانند زیره در کرمان، فراوان و بیارزش به نظر میآییم.
هوش مصنوعی: در روز الست به پیمان خدا «بلی» گفتیم، و از همان روز تا کنون همه یک سرشت و یک صفت و یک تبار هستیم.
هوش مصنوعی: از وقتی که بار و بنهٔ ما را از شهر بیرون بردهاند، گاهی در روستا خواجه و بزرگیم و گاهی امیر. یعنی دور از آن جایگاه اصلی، بهناچار در جاهای کوچکتر سروری میکنیم.
هوش مصنوعی: دور شدن از کوی دوست گناهی بزرگ بود، و اکنون سرگرمِ شستن و پاک کردنِ آن گناه بزرگ هستیم.
هوش مصنوعی: روزی فقاعِ جان از این خمِ سربسته، یعنی تن، جوش میزند و تا آسمان بالا میرود. ما اکنون در این خم مانند شیرهٔ انگوریم که هنوز در حال جوشیدن و رسیدن است.
هوش مصنوعی: اگر اوحدی با روح فرشتگان و قدسیان همنشینی دارد، شگفت نیست؛ زیرا ما همه از یک قبیله و یک اصل هستیم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.