گر یار شوی با من، در عهد تو یار آیم
ور زانکه نگه داری، روزیت به کار آیم
ای پردهٔ عار خود و ندر دم مار خود
تا غرهٔ خود باشی، مشنو که به کار آیم
من دولت بیدارم، کز بهر سحر خیزان
در ظلمت شب پویم، با نور نهار آیم
روزم نتوان دیدن، زیرا که به گردیدن
با چتر و علم باشم؛ با گرد و غبار آیم
سلطان جمالم من، فرخنده هلالم من
آگاه به بالم من، ناگاه به بار آیم
گر جامه دراندازی وز جسم برون تازی
در جسم تو جان گردم، در پود تو تار آیم
در منظر خوبان تو آن روز تماشا کن
کز منظرهٔ ایشان بر برج حصار آیم
سر جملهٔ اعدادم، نه زایم و نه زادم
هر جا که کنی یادم، در صدر شمار آیم
گه نام و لقب جویم، تا در بن چاه افتم
گه کنیت خود گویم، تا بر سر دار آیم
رازم بندانی تو، ضبطم نتوانی تو
روزیم یکی بینی، یک روز هزار آیم
نی چونم و نی چندم، هم زهرم و هم قندم
گاه از لب گل خندم، گه بر سر خار آیم
گاه از پی یک رنگی، با مطرب و با چنگی
اسلام بر افگنده، در شهر تتار آیم
اینست قرار من: کز غیر نماند کس
چون غیر فنا گردد، آنگه به قرار آیم
با جمله درین آبم، خفتند و نه در خوابم
تا غرقه شوند اینها، پس من به کنار آیم
ز آهاد بپرهیزم، در اوحدی آویزم
خود مشغله انگیزم، خود مشعلهدار آیم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل عرفانی گوینده از زبان حقیقت یگانه یا عشق الهی سخن میگوید که هم پنهان است و هم در همهچیز جلوه دارد. او خود را بخت بیدار، سلطان جمال و یگانهای میخواند که نه زاده و نه زاینده است، و جلوههایش را در یوسف و حلاج و گل و خار و زهر و قند نشان میدهد. سرانجام آرامش او در فنای غیر است و در بیت پایانی با بازی بر نام اوحدی از پیوستن به یگانگی سخن میگوید.
هوش مصنوعی: اگر با من دوست شوی، من نیز در پیمان تو دوستی وفادار خواهم بود؛ و اگر مرا نگاه داری، روزی به کارت خواهم آمد.
هوش مصنوعی: ای کسی که خودت پردهٔ ننگ خویش شدهای و در دهان مار نفس خود گرفتاری؛ تا وقتی به خودت مغروری، گمان مبر که به کارت بیایم.
هوش مصنوعی: من بخت بیدارم که برای سحرخیزان در تاریکی شب راه میپیمایم و با روشنی روز فرا میرسم.
هوش مصنوعی: روز مرا نمیتوان دید، زیرا هنگام گردش با چتر و پرچم شاهانه و در میان گرد و غبار میآیم؛ یعنی شکوهم مرا از دیدهها پنهان میکند.
هوش مصنوعی: من سلطان زیبایی و هلال فرخندهام؛ آرام و آگاهانه میبالم و ناگهان به بار مینشینم و آشکار میشوم.
هوش مصنوعی: اگر جامهٔ تن را بیفکنی و از جسم بیرون بروی، من در تن تو جان میشوم و چون تار در پود وجودت درمیآمیزم.
هوش مصنوعی: آن روز در چهرهٔ زیبارویان تماشا کن که من از جلوهگاه آنان بر برج قلعه آشکار میشوم؛ یعنی جمال من در چهرهٔ خوبان پیداست.
هوش مصنوعی: من سرآغاز همهٔ شمارها یعنی یگانهام؛ نه میزایم و نه زاده شدهام، و هرجا یادم کنی در صدر شمار جای دارم. اشاره به سورهٔ اخلاص و یگانگی حق است.
هوش مصنوعی: گاهی نام و لقب میجویم و چون یوسف به بن چاه میافتم، و گاهی نام راستین خود را میگویم و چون حلاج بر سر دار میروم.
هوش مصنوعی: راز مرا نمیدانی و نمیتوانی مرا در بند آوری؛ روزی مرا یکی میبینی و روز دیگر هزار جلوه مییابم؛ یعنی وحدت در کثرت.
هوش مصنوعی: من از چگونگی و چندی بیرونم؛ هم زهرم و هم شکر؛ گاهی از لب گل میخندم و گاهی بر سر خار پدیدار میشوم.
هوش مصنوعی: گاهی برای یکرنگی و بیرنگی، همراه مطرب و چنگ، ظاهر اسلام را کنار گذاشته به شهر تاتار میآیم؛ تعبیری قلندرانه از گذشتن از رسوم ظاهری.
هوش مصنوعی: آرامش من در این است که جز من کسی نماند؛ هرگاه غیر نابود شود، آنگاه من آرام میگیرم.
هوش مصنوعی: با همه در این آب هستم؛ آنان به خواب رفتند اما من بیدارم؛ تا اینان غرق شوند و آنگاه من به ساحل میآیم.
هوش مصنوعی: از کثرت و یکانهای پراکنده دوری میکنم و به یگانگی میآویزم، که با تخلص اوحدی هم بازی شده است؛ خودم آشوب برمیانگیزم و خودم مشعلدار و راهنما میشوم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.