سحرگاهی که باد صبحگاهی
ببرد از چهرهٔ گردون سیاهی
شفق شنگرف بر مینا پراکند
فلک دردانه بر دریا پراکند
ز مشرق شاه خاور تیغ برداشت
سپاه زنگبار اقلیم بگذاشت
کلاه از فرق فرقد در ربودند
نطاق از برج جوزا برگشودند
دم جانبخش باد نوبهاری
جهان میکرد پر مشگ تتاری
سمن گوئی گریبان باز میکرد
صبا بر غنچه هردم ناز میکرد
عذار گل به آب ژاله میشست
به اشک ابر روی لاله میشست
بنفشه جعد مشکین شانه میزد
چکاوک نعرهٔ مستانه میزد
نسیم از جیب و دامان مشکریزان
چو مستان هردمی افتان و خیزان
گهی همراز مرزنگوش میشد
گهی با لاله همآغوش میشد
شکوفه خنده ناک از باد گل بوی
گشاده سنبل سیراب گیسوی
خرامان در چمن سرو سرافراز
ز مستی چشم نرگس گشته پرناز
چمن چون طوطیان پر باز کرده
غزال از نافه مشگ انداز کرده
درفشان از کنار کوه و صحرا
چراغ لاله چون قندیل ترسا
صبا جعد بنفشه تاب میداد
ز شبنم سبزه خنجر آب میداد
عروس گل عماری ساز کرده
ز خوبی بر ریاحین ناز کرده
سمن چون شکل پروین خنده میزد
شکوفه بر ریاحین خنده میزد
نسیم صبحدم جان تازه میکرد
خرد میدید و ایمان تازه میکرد
ریاحین از شراب حسن سرمست
سحاب سیمگون رشاشه در دست
ز بس درها که برگلزار میریخت
گلاب از چهرهٔ گلناز میریخت
صنوبر چون عروسان پرنیان پوش
چمن را شاهدی چون گل در آغوش
گرفته سر بلندی پایهٔ سرو
خنک آب روان و سایهٔ سرو
در این موسم که گل دل میرباید
صبا در باغ معجز مینماید
من اندر کنج باغی باده در سر
گرفته ساغری بر یاد دلبر
نهان در گوشهای تنها نشسته
ز صد جا خار غم در پا شکسته
خیالی در دلم ماوا گرفته
وز آن سودا دلم صحرا گرفته
نه همدردی که دردی باز گویم
نه همرازی که با او راز گویم
سر اندر پیش چون مستان فکنده
چو بلبل ناله در بستان فکنده
رخم چون لاله از بس اشگ گلگون
چو گل خونین جگر چون غنچه پرخون
به یاد روی آن سرو گلندام
گرفته با گل و با سرو آرام
گهی بر یاد آن گل میشدم مست
گهی چون سرو بر سر میزدم دست
خیالم آنکه گوئی ناگهانی
بود کز وصل او یابم نشانی
در این حسرت ز حد بگذشت سوزم
در این سودا به پایان رفت روزم
شب آمد باز دل بر غم نهادم
زمام دل به دست غصه دادم
همیگفتم در آن شب زنده داری
در آن بییاری و بیغمگساری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر «وصف بهار» در توصیف زیباییهای فصل بهار و سرور آن بیان شده است. در این فصل، طبیعت زنده و شاداب است و گلها و گیاهان به زیبایی جلوه میدهند. نسیم ملایم و خوشبو شکوفهها را نوازش میکند و حال و هوای خوشی را در فضا پراکنده میسازد. شاعر از تنهایی و افسردگی خود در کنار زیباییهای بهار سخن میگوید و به عواطف عاشقانهای که در دلش جاری است، اشاره میکند. او به یاد محبوب خود دلتنگ است و در میان شادیهای طبیعت، غم و حسرت را تجربه میکند. در نهایت، با فرو افتادن شب، غم دوباره بر دلش سنگینی میکند و این تنهایی و بیهمراهی بار دیگر او را به فکر و اندوه میبرد.
هوش مصنوعی: در سحرگاه، زمانی که باد صبحگاهی، تیرگیهای آسمان را از بین ببرد.
هوش مصنوعی: در آسمان، رنگ سرخ شفق مانند شنگرف (رنگ قرمز) بر مینا (چراگاه آبی) پخش شده و فلک (آسمان) این رنگ زیبا را مانند گوهری گرانبها بر دریا منتشر کرده است.
هوش مصنوعی: از سوی مشرق، شاه خاور (که نماد خورشید است) شمشیری به دست گرفت و سپاه زنگبار (یکی از نامهای سرزمینهای دور) را ترک کرد.
هوش مصنوعی: کلاه (نماد سلطنت یا رهبری) را از سر ستارهی «فرقد» برداشتند و فانوس (نطاق) را از برج «جوزا» باز کردند.
هوش مصنوعی: باد بهاری با نوازش خود به جهان حیات و روح تازهای میبخشد و به عطر خوش مشکی که شبیه به رنگ تتاری (نوعی پارچه متمول و زیبا) است، میافزاید.
هوش مصنوعی: نسیم بهاری بهگونهای صحبت میکرد که عنوان سمن (گل معطر) را به میان میآورد و با هر بادی که میوزید، به غنچهها ناز میکرد و آنها را به خود جلب میکرد.
هوش مصنوعی: صورت زیبای گل را شبنم (آب ژاله) میشست و اشک باران، روی لاله را میشست.
هوش مصنوعی: بنفشه با موهای سیاه و تابدارش خود را آرایش میکرد و چکاوک با صدای شاد و پرانرژیاش موسیقی خوشی را میسرود.
هوش مصنوعی: نسیم همانند مستان که مدام در حال بالا و پایین رفتن هستند، از جیب و دامان مشکریزان (یعنی کسانی که مشک پر از عطر دارند) میوزد و فضای بهار را معطر میکند.
هوش مصنوعی: گاه به حالتی پنهانی با مرزنگوش (گیاه معطر) همراه میشد و گاه در کنار لاله (گل زیبا) قرار میگرفت.
هوش مصنوعی: در این بیت، به زیبایی بهار اشاره شده است. شکوفهها با خنده از باد میرقصند و بوی گل به مشام میرسد، درحالیکه سنبل، که نماد زیبایی و طراوت است، گیسوانش را در حالت سیراب و پرپشتی نمایان کرده است.
هوش مصنوعی: سرو بلند و با افتخار در چمن به آرامی راه میرود، و در نتیجهٔ مستی چشمان نرگس، خود را بسیار زیبا و پرنرم میبیند.
هوش مصنوعی: چمن مانند طوطیها که بالهای خود را باز کردهاند، غزال (معشوق) از رایحه مشک که از کمرش میآید، معطر شده است.
هوش مصنوعی: نور لالهها از کنار کوه و دشت میتابد و مانند چراغهایی به شکل قندیل که برای ترساها (مؤمنان یا درویشان) روشن شدهاند، روشنایی میبخشد.
هوش مصنوعی: باد صبحگاهی به موهای بنفشه نرمی میبخشید و شبنم بر روی سبزه مانند خنجر، ریزش آب را به ارمغان میآورد.
هوش مصنوعی: عروس گل که نماد زیبایی است، به زیبایی و خوشحالی در میان گلها (ریاحین) جلوهگری کرده و با ناز و دلربایی خود، همه چیز را زیباتر کرده است.
هوش مصنوعی: سمن (گلی به نام یاس) مانند صورت پُر از خندۀ ستارههای پروین (یک خوشهٔ ستارهای در آسمان) میخندید و شکوفهها هم بر روی گلها میخندیدند.
هوش مصنوعی: نسیم صبحگاهی جان تازهای به انسان میبخشد و خرد را روشنتر میکند و به او ایمانی نوین میدهد.
هوش مصنوعی: گلها از شراب زیبایی سرمست شده و ابرهای نقرهای، باران را در دست دارند.
هوش مصنوعی: بهقدری گلها در باغ و زمین مشغول بهپراکندن بویی خوش و دلپذیر هستند که گویی از چهرهٔ گل نازک و زیبا، گلاب جاری است.
هوش مصنوعی: صنوبرها همچون عروسانی که لباسهای نازک و زیبایی به تن دارند، در چمن قرار دارند و چمن نیز مانند گل، آنها را در آغوش گرفته و به تماشا نشسته است.
هوش مصنوعی: سرو بلند و زیبا در کنار آب خنک روان و سایهاش، فضایی دلانگیز و خنک ایجاد کرده است.
هوش مصنوعی: در این فصل که گل قلب را جلب میکند، وزش نسیم در باغ، جلوههای شگفتانگیزی را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: من در گوشهای از باغ نشستهام و شرابی در سر دارم، و در این حال پیالهای به یاد معشوقم در دست گرفتهام.
هوش مصنوعی: شاعر در این بیت از حالتی حکایت میکند که او در گوشهای دور و تنها نشسته و غم و ناامیدی او را آزرده کرده است، بهطوری که گویی درد و رنج او مانند خاری در پا، او را آزار میدهد.
هوش مصنوعی: تصویری در دل من جا گرفته و از آن خیال، دل من پر از آشفتگی و هراس شده است.
هوش مصنوعی: دیگر نه کسی هست که بتوانم دردی را با او درمیان بگذارم و نه کسی هست که با او رازی را افشا کنم.
هوش مصنوعی: سرم را مثل مستان پایین انداختهام و مانند بلبل در باغ ناله میکنم.
هوش مصنوعی: چهرهام مانند گل لاله است که به خاطر اشکهای قرمز رنگی که ریختهام، رنگش به خون شبیه شده و قلبم همچون غنچهای پر از درد و رنج است.
هوش مصنوعی: به یاد چهرهٔ زیبا و باریککمر آن دختر، که آرامشاش مانند گل و سرو است، دلم پر از احساسات پیچیده و غم و شادی شده است.
هوش مصنوعی: گاهی به یاد آن گل خاص مست میشوم و گاهی مثل سرو، با شجاعت و طراوت بر سر میزنم و خود را نشان میدهم.
هوش مصنوعی: خیال میکنم که ناگهان به سراغم میآید، گویی از وصال او نشانهای دریافت میکنم.
هوش مصنوعی: در این حسرت به شدت سوزناک هستم و نمیتوانم تحمل کنم؛ در این آرزو و عشق، روزهایم به پایان رسیده است.
هوش مصنوعی: شب دوباره رسید و من دل خود را به غم سپردم و کنترل احساساتم را به دست اندوه دادم.
هوش مصنوعی: در آن شب زندهداری، برایم سخن میگفتم و در زمانی که یار و همدم نداشتم و بدون کسی که غمم را تسکین دهد، احساس تنهایی میکردم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.