خدایا تا از این فیروزه ایوان
فروزد ماه و مهر و تیر و کیوان
شه خاور جهان آرای باشد
زمان باقی زمین بر جای باشد
بر این نیلوفری کاخ کیانی
کند خورشید تابان قهرمانی
جهانرا چار عنصر مایه باشد
مکانرا از جهت شش پایه باشد
ز جوهر تا عرض راهست تاری
هیولا تا کند صورت نگاری
همیشه تا فراز فرش غبرا
معلق باشد این نه سقف مینا
جهان محکوم سلطان جهان باد
فلک مامور شاه کامران باد
نخستین دم که خاطر خامه دربست
بر این دیبای ششتر نقش بربست
چو استاد طبیعت داد سازش
نوشتم نام خسرو بر طرازش
شهنشاه جهان دارای عالم
چراغ دودمان نسل آدم
همایون گوهر دریای شاهی
وجودش آیت لطف الهی
ضمیرش نقطهٔ پرگار معنی
درونش مهبط انوار معنی
جم ثانی جمال دنیی و دین
ابواسحاق سلطان السلاطین
خجسته پادشاه دادگستر
جهانگیر آفتاب هفت کشور
غلام بارگاهش تاجداران
جنابش سجدهگاه شهریاران
زخیلش هر سوی صاحب کلاهی
سپاهش هریکی میری و شاهی
بروز بزم چون برگاه جمشید
بگاه رزم چون تابنده خورشید
سریرش پایه بر گردون کشیده
قدم بر جای افریدون کشیده
سرافکنده برش هر سر فرازی
ز باغش هر تذوری شاهبازی
بدو بادا فلک را سربلندی
مبادا دشمنش را زورمندی
در او قبلهٔ اقبال بادا
حریمش کعبهٔ آمال بادا
گرم اقبال روزی یار گردد
غنوده بخت من بیدار گردد
بر آن درگاه خواهم داد از این دل
مسلمانان مرا فریاد از این دل
دلی دارم دل از جان برگرفته
امید از کفر و ایمان برگرفته
دل ریشی غم اندوزی بلائی
به دام عشق خوبان مبتلائی
دلی شوریده شکلی بیقراری
دلی دیوانهای آشفته کاری
دلی دارم غم دوری کشیده
ز چشم یار رنجوری کشیده
دلی کو از خدا شرمی ندارد
ز روی خلق آزرمی ندارد
مشقت خانهٔ عشق آشیانی
محلت دیدهٔ بی دودمانی
بخون آغشته ای سودا مزاجی
کهن بیمار عشق بی علاجی
چو چشم شاهدان پیوسته مستی
مغی کافر نهادی بت پرستی
چو زلف کافران آشفته کاری
سیه روئی پریشان روزگاری
همیشه بر بلای عشق مفتون
سراپای وجودش قطرهٔ خون
نباشد در پی مالی و جاهی
نباشد هرگزش روئی به راهی
ز غم هردم به صد دستان برآید
ز بهر خط و خالش جان برآید
ز شیدائی و خود رائی نترسد
چو نادانان ز رسوائی نترسد
شود حیران هر شوخی و شنگی
نباشد هرگزش نامی و ننگی
هرانکو داردش چون دیده در تاب
نهانش را به خون دل دهد آب
درون خویش دائم ریش خواهد
بلا چندانکه بیند بیش خواهد
همیشه سوگواری پیشه دارد
همیشه عاشقی اندیشه دارد
ز دور ار سرو بالائی ببیند
به پایش در فتد دردش بچیند
چو دست نار پستانی بگیرد
به پیش نار بستانش بمیرد
ز بهر خوبرویان جان ببازد
به کفر زلفشان ایمان ببازد
تو گوئی عادت پروانه دارد
به جان خویشتن پروا ندارد
من از افکار او پیوسته افگار
من از تیمار او پیوسته بیمار
به نور چشم بیند هر کسی راه
دل مسکین ز چشم افتاده در چاه
مرا دل کشت فریاد از که خواهم
اسیر دل شدم داد از که خواهم؟
ز دست این دل دیوانه مستم
درون سینه دشمن میپرستم
ندیده دانهای از وصف دلدار
به دام دل گرفتارم گرفتار
بدینسان خسته کسرا دل مبادا
کسی را کار دل مشکل مبادا
ز دست دل شدم با غصه دمساز
خدایا این دلم را چارهای ساز
مرا دل در غم دلداری افکند
به دام عشق گل رخساری افکند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر «عشاقنامه» با ستایش از خدا و جهان آغاز میشود و بر اوضاع و احوال سلطانی به نام ابواسحاق، شاهی دادگستر و آفتابتابان تأکید میکند. شاعر از فضائل و ویژگیهای این پادشاه میگوید و او را چراغ نسل آدم و آیت لطف خدا معرفی میکند. در ادامه، شاعر از غم و عشق خود مینویسد و از دل بیقراری که به خاطر دوری یار و شدت عشق رنج میکشد، سخن میگوید. او درباره دیوانگی عاشقانه و تحولی که عشق بر دل او میگذارد، بیان میکند و اظهار میدارد که عشق و غم او را به حالت بیتابی رسانده است. در نهایت، شاعر از خداوند میخواهد تا به دلش آرامش بخشد و او را از این اسارت به عشق رها کند.
هوش مصنوعی: خدایا، تا وقتی که در این آسمان فیروزهرنگ ماه و خورشید و تیر (عطارد) و کیوان (زحل) میدرخشند...
هوش مصنوعی: و تا وقتی که خورشید، پادشاه مشرق، جهان را میآراید و زمان پایدار و زمین برقرار است...
هوش مصنوعی: و تا وقتی که بر این کاخ شاهانهٔ نیلگون آسمان، خورشید درخشان فرمانروایی میکند...
هوش مصنوعی: و تا وقتی که مایهٔ جهان چهار عنصر (آب و باد و خاک و آتش) است و مکان بر شش جهت استوار است...
هوش مصنوعی: و تا وقتی که از جوهر تا عرض راهی باریک و پیوسته هست و مادهٔ نخستین (هیولا) صورتها را نقش میپذیرد...
هوش مصنوعی: و تا همیشه که این نُه آسمان مینایی بر فراز زمین تیرهرنگ آویخته است...
هوش مصنوعی: جهان فرمانبر سلطان جهان باشد و آسمان در خدمت پادشاه کامروا باشد.
هوش مصنوعی: نخستین لحظهای که اندیشهام قلم به دست گرفت و بر این صفحه که چون دیبای شوشتری است نقش زد...
هوش مصنوعی: وقتی استاد طبیعت این کار را سامان داد، نام پادشاه را چون نقش حاشیهٔ این دیبا بر سر آن نوشتم.
هوش مصنوعی: پادشاه پادشاهان و فرمانروای جهان که چراغ خاندان فرزندان آدم است.
هوش مصنوعی: گوهر فرخندهٔ دریای پادشاهی است و وجودش نشانهٔ لطف خداوند است.
هوش مصنوعی: اندیشهاش مرکز دایرهٔ معانی است و دلش جای فرود آمدن روشنیهای حقیقت است.
هوش مصنوعی: جمشید دوم و زینت دنیا و دین، ابواسحاق، سلطان سلطانان.
هوش مصنوعی: پادشاهی خجسته و دادگر که چون خورشید، هفت اقلیم جهان را گرفته است.
هوش مصنوعی: پادشاهان تاجدار غلام درگاه اویند و آستانش سجدهگاه شاهان است.
هوش مصنوعی: در هر سوی سپاهش صاحبمنصبی تاجدار است و هر یک از سپاهیانش امیر یا شاهی است.
هوش مصنوعی: روز جشن چون جمشید بر تخت است و هنگام جنگ چون خورشید تابان میدرخشد.
هوش مصنوعی: پایهٔ تختش تا آسمان رسیده و جای فریدون را گرفته و جانشین او شده است.
هوش مصنوعی: هر سرفرازی در برابرش سر به زیر است و در باغ او هر قرقاولی (ناتوانی) شاهبازی نیرومند میشود.
هوش مصنوعی: آسمان به سبب او سربلند باشد و دشمنش هرگز نیرومند نشود.
هوش مصنوعی: درگاه او قبلهٔ بخت و اقبال و حریمش کعبهٔ آرزوها باشد.
هوش مصنوعی: اگر روزی اقبال یارم شود، بخت خفتهٔ من بیدار خواهد شد.
هوش مصنوعی: در آن درگاه از دست دل خود دادخواهی خواهم کرد؛ ای مسلمانان، به فریادم برسید که از این دل به ستوه آمدهام.
هوش مصنوعی: دلی دارم که از جان دست شسته و از کفر و ایمان هر دو امید بریده است.
هوش مصنوعی: دلی زخمی، غماندوز و مایهٔ بلا که گرفتار دام عشق زیبارویان است.
هوش مصنوعی: دلی پریشانحال و بیقرار، دلی دیوانه و آشفتهکار.
هوش مصنوعی: دلی دارم که رنج دوری از یار را تحمل کرده و از چشم یار، که خود بیمارگون و ناتوان است، رنج و بیماری دیده است.
هوش مصنوعی: دلی است که از خدا شرم نمیکند و از مردم هم پروا و حیایی ندارد.
هوش مصنوعی: این دل خانهٔ رنج است و آشیانهاش عشق است؛ مانند آدمی بیخانمان و بیخاندان است که سختی و آوارگی بسیار دیده است.
هوش مصنوعی: دلی خونآلود و گرفتار سودا و مالیخولیاست؛ بیمار دیرینهٔ عشقی است که درمانی ندارد.
هوش مصنوعی: مانند چشم زیبارویان همیشه مست است؛ همچون مغی کافرسرشت و بتپرست است، یعنی دل به زیبارویان سپرده است.
هوش مصنوعی: مانند زلف سیاه و آشفتهٔ خوبان کارش پریشان است؛ روسیاه و روزگارش آشفته است.
هوش مصنوعی: همیشه شیفتهٔ بلای عشق است و سراسر وجودش قطرهای خون شده است.
هوش مصنوعی: به دنبال مال و مقام نیست و هرگز به راه و رسم درستی رو نمیکند.
هوش مصنوعی: از غم هر لحظه به صد نیرنگ و ناله درمیآید و برای خط و خال معشوق جان میدهد.
هوش مصنوعی: از دیوانگی و خودسری نمیترسد و مانند نادانان از رسوایی هم باکی ندارد.
هوش مصنوعی: شیفته و سرگشتهٔ هر زیباروی شوخ و طنازی میشود و هرگز به نام و ننگ اهمیت نمیدهد.
هوش مصنوعی: هر کس این دل را مانند چشم در رنج و پیچوتاب نگه دارد، درونش را با خون دل آب میدهد؛ یعنی صاحب چنین دلی پیوسته خون دل میخورد.
هوش مصنوعی: این دل همیشه میخواهد درونش زخمی باشد و هرچه بلا ببیند، بیشتر از آن را میخواهد.
هوش مصنوعی: همیشه کارش سوگواری است و همیشه در اندیشهٔ عاشقی است.
هوش مصنوعی: اگر از دور بلندقامتی سروقد ببیند، به پایش میافتد و درد و بلایش را به جان میخرد.
هوش مصنوعی: وقتی دست زیبارویی را بگیرد که پستانش چون انار است، در برابر سینهٔ انارمانندش جان میدهد. در مصراع دوم میان «نار پستان» و «نار بستان» بازی لفظی هست.
هوش مصنوعی: برای زیبارویان جان میبازد و در برابر زلف سیاه و کفرآمیزشان ایمانش را از دست میدهد.
هوش مصنوعی: گویی خوی پروانه را دارد که به شمع میزند و به جان خود هیچ اعتنایی ندارد.
هوش مصنوعی: من از اندیشهها و هوسهای این دل همیشه آزرده و زخمیام و از غم و رنجی که برایش میکشم همیشه بیمارم.
هوش مصنوعی: هر کسی با روشنی چشم راه را میبیند، اما دل بیچارهٔ من به سبب چشم در چاه افتاد؛ یعنی چشم زیبایی را دید و دل را گرفتار کرد.
هوش مصنوعی: دل مرا کشت؛ از دست چه کسی فریاد کنم؟ اسیر دل خود شدهام؛ از چه کسی دادخواهی کنم؟
هوش مصنوعی: از دست این دل دیوانه مست و بیخودم و در درون سینه دشمنی را میپرستم که همین دل است.
هوش مصنوعی: بیآنکه دانهای از وصل یا نشانی از دلدار دیده باشم، مانند پرندهای در دام دل گرفتار شدهام.
هوش مصنوعی: آرزو میکنم که دل هیچکس اینگونه خسته نباشد و کار دل برای هیچکس دشوار نشود.
هوش مصنوعی: از دست دل همدم غصه شدهام؛ خدایا برای این دل من چارهای بساز.
هوش مصنوعی: دل مرا به غم دلداری گرفتار کرد و در دام عشق زیبارویی گلچهره انداخت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.