قلبزنی چند که برخاستند
قالبی از قلب نو آراستند
چون شکم از روی بکن پشتشان
حرف نگهدار ز انگشتشان
پیش تو از نور موافقترند
وز پَسَت از سایه منافقترند
سادهتر از شمع و گرهتر ز عود
ساده به دیدار و گره در وجود
جور پذیران عنایت گذار
عیب نویسان شکایت شمار
مِهر، دهن در دهن آموخته
کینه، گره بر گره اندوخته
گرم ولیک از جگر افسردهتر
زنده ولی از دل خود مردهتر
صحبتشان بر محکِ دل مزن
مست نهای، پای درین گل مزن
خازن کوهند مگو رازشان
غمز نخواهی؟ مده آوازشان
لافزنان کز تو عزیزی شوند
جهدکنان کز تو به چیزی شوند
چون بود آن صلح ز ناداشتی
خشم خدا باد بر آن آشتی
هر نفسی کان غرضآمیز شد
دوستیی دشمنیانگیز شد
دوستیی کان ز تویی و منیست
نسبت آن دوستی از دشمنیست
زهر ترا دوست چه خواند؟ شکر
عیب ترا دوست چه داند؟ هنر
دوست بود مرهم راحترسان
گرنه رها کن سخن ناکسان
گربه بود کز سر همپوستی
بچه خود را خورد از دوستی
دوست کدام؟ آنکه بود پردهدار
پردهدرند این همه چون روزگار
جمله بر آن کز تو سبق چون برند
سکهٔ کارت به چه افسون برند
با تو عنانبسته صورت شوند
وقت ضرورت به ضرورت شوند
دوستی هر که ترا روشن است
چون دلت انکار کند دشمن است
تن چه شناسد که ترا یار کیست؟
دل بود آگه که وفادار کیست
یک دل داری و غم دل هزار
یک گل پژمرده و صد نیش خار
مُلک هزارست و فریدون یکی
غالیه بسیار و دماغ اندکی
پرده درد هر چه درین عالم است
راز ترا هم دل تو محرم است
چون دل تو بند ندارد بر آن
قفل چه خواهی ز دل دیگران؟
گرنه تنکدل شدهای وین خطاست
راز تو چون روز به صحرا چراست؟
گر دل تو نز تنکی راز گفت
شیشه که می خورد چرا باز گفت؟
چون بود از همنفسی ناگزیر
همنفسی را ز نَفَس وام گیر
پای نهادی چو درین داوری
کوش که همدست به دست آوری
تا نشناسی گهر یار خویش
یاوه مکن گوهر اسرار خویش


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به نکوهش دورویان و نفاق پرداخته و از سختیهای رابطهها و دوستیهایی که ظاهرشان فریبنده است، سخن میگوید. وی تأکید میکند که قلب انسانها و نیتهایشان متفاوت از آنچه که نشان میدهند، است و بسیاری از افراد به خاطر منافع شخصی خود به دوستی میپردازند. همچنین، شاعر هشدار میدهد که دوستیهایی که بر اساس غرض و منافع شکل میگیرند، در واقع دوستی واقعی نیستند و ممکن است به دشمنی بیانجامند. در نهایت، او به اهمیت شناخت واقعی دوستان و توجه به نیتهای آنها اشاره میکند و میگوید که دل انسان باید آگاه باشد تا از دوستیهای نفاقآلود دوری کند.
هوش مصنوعی: چند نفر از قلبزنان (زنان عاشق) که به پا خواستند، ظاهری نو و زیبا از عشق ایجاد کردند.
شکم از روی: سکه تقلبی، سکهای که شکم و باطنش ناخالص و از فلز روی باشد. (از حاشیه نسخه وحید دستگردی)
هوش مصنوعی: در برابر تو افرادی هستند که نور و صفا دارند و به نفع تو رفتار میکنند، اما پشت سر تو، کسانی هستند که به خاطر منافع خود، دو رو و نفاق دارند.
هوش مصنوعی: انسانی که باصداقت و بیپیرایه است، مانند شمع است که نورش آشکار و واضح است. اما افرادی که دروغ میگویند و دو رو هستند، مانند عود هستند که به ظاهر خوشبو و جذاباند اما در باطن، فریبکار هستند.
هوش مصنوعی: کسانی که به نیکی و رحمت روی میآورند، ملاحظهٔ عیبهای دیگران را برای خود نداشته و به وجود آنها شکایت نمیکنند.
در زبان، پر مهر و محبت هستند اما در دل، پر از کینه و دشمنیاند.
هوش مصنوعی: هرچند او گرم و پرانرژی به نظر میرسد، اما در دلش احساس ناامیدی و افسردگی دارد و از نظر روحی به مرگ نزدیکتر است.
هوش مصنوعی: صحبت کردن دربارهٔ احساسات و درونمایهٔ دیگران را بر دل خود نزن؛ تو مست نیستی و در میان این دنیا نباید به این بهانه بیملاحظه قدم بگذاری.
خازن کوه: صدا و آواز انعکاس شونده در کوه. غَمْز: سخنچینی. مده آوازشان: بانگشان مزن یا با آنها همصحبت مشو.
هوش مصنوعی: افرادی که به خاطر تو ادعای بزرگی میکنند، در واقع در تلاشاند که به چیزهای بیارزش تبدیل شوند.
هوش مصنوعی: اگر صلحی به وجود بیاید که بر پایهٔ کینه یا فریب باشد و از روی نیت خالص نباشد، پس این صلح واقعی نیست و بر آن آشتی، خشم خدا نازل خواهد شد.
هوش مصنوعی: هر نفس و لحظهای که با نیت و هدف خاصی باشد، دوستی به وجود میآورد که در واقع پایهگذار دشمنی است.
هوش مصنوعی: دوستی که وابسته به تو و من است، در حقیقت همان دشمنی است.
هوش مصنوعی: دوستی که به جای آرامش، برای تو زهر میآورد و به جای شناخت عیوبت، هنرهای تو را نمیداند، چه نوع دوستی است؟
هوش مصنوعی: اگر دوستی برای تو آرامش و راحتی به ارمغان میآورد، او را نگهدار و در غیر این صورت، به حرفهای بیارزش و نادرست دیگران توجه نکن.
هوش مصنوعی: گربهای که به خاطر دوستی از یکدیگر، فرزند خود را خورد، نشاندهندهٔ خوی بزدلی و خیانت است. این تصویر به نوعی به بیوفایی و دورویی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: دوست کدام است؟ آیا کسی که در پنهان از آدمها حمایت میکند و در زمانهای سخت دوستیاش را نشان میدهد، یا فقط کسانی که با ظاهر زیبایشان خود را دوست نشان میدهند و در باطن خیانتی بزرگ میکنند؟
هوش مصنوعی: سخن بر این است که دیگران به چه ترفندی سکهٔ وجود تو را به دست آورند، در حالی که تو پیشی گرفتهای و آنان از تو عقب ماندهاند.
هوش مصنوعی: در مواقعی که به تو نیاز باشد، حتی کسانی که در برابر تو تعهد داشتهاند و ارتباط خود را با تو قطع کردهاند، به تو باز میگردند و همراه میشوند.
هوش مصنوعی: اگر کسی در ظاهر دوست تو به نظر میرسد اما در دل نسبت به تو احساس بدی دارد و این حقیقت را انکار میکند، او در واقع دشمن توست.
هوش مصنوعی: تن (بدن) نمیتواند بفهمد که دوست و یاور تو کیست، بلکه دل است که میتواند بفهمد چه کسی وفادار به توست.
هوش مصنوعی: تو فقط یک دل داری، اما غم دلهایت بسیار است؛ مانند یک گلی که پژمرده شده و صد خار به آن آسیب زدهاند.
مُلک بسیار است آنچه یکی است و گرانبها، فریدونِ دل است.
هوش مصنوعی: هر نوع دردی که در این دنیا وجود دارد، رازی است که دل تو نسبت به آن آگاه است و در این زمینه با تو محرم است.
هوش مصنوعی: اگر دل تو آزاد و بیقید نیست و به راحتی نمیتواند احساسات را حفظ کند، چگونه میخواهی از دل دیگران درخواست کنی یا انتظار صمیمیت داشته باشی؟
هوش مصنوعی: اگر دل تو تنگ و کوچک شده است، این اشتباه است؛ زیرا راز تو مانند روز روشن در صحرا واضح و آشکار است.
هوش مصنوعی: اگر دل تو به خاطر تنکی و کمبود احساسات راز گفت، پس چرا شیشهای که مینوشد (شراب) را بازگو میکند؟
وام گیر: یاد بگیر، بیاموز.
هوش مصنوعی: وقتی در این قضاوت و داوری قرار میگیری، پای خود را محکم بگذار و تلاش کن که یار و همدستی پیدا کنی که در کارها با تو همراهی کند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که ویژگیهای ارزشمند یار خود را نشناسی، دربارهٔ رازهای خود به کسی سخن نگو.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.