باد، نقاب از طرفی برگرفت
خواجه سبک عاشقی از سر گرفت
گل نفسی دید شِکَر خندهای
بر گل و شِکَّر نفس افکندهای
فتنه آن ماهِ قصبدوخته
خرمنِ مه را چو قصب سوخته
تا کمر از زلف زره بافته
تا قدم از فرق نمک یافته
دیدن او چون نمکانگیز شد
هر که در او دید نمکریز شد
تا نمکش با شکر آمیخته
شِکَّر شیریننمکان ریخته
طوطی باغ از شکرش شرمسار
چون سرِ طوطی زنخش طوقدار
زان زنخِ گِردِ چو نارنج خوش
غبغب سیمین چو ترنجی به کش
مستنوازی چو گلِ بوستان
توبهفریبی چو مُلِ دوستان
لب طبریوار طبرخون به دست
مغز طبرزد به طبر خون شکست
سرخ گلی سبزتر از نیشکر
خشک نباتی همه جلابتر
خال چو عودش که جگرسوز بود
غالیهسای صدف روز بود
از غم آن دانهٔ خال سیاه
جمله تن خال شده روی ماه
جزع ز خورشید جگر سوزتر
لعل ز مهتاب شب افروزتر
از بنه دل که به فرسنگ داشت
راه چو میدان دهن تنگ داشت
زان دل سختش که جگرخواره گشت
بر جگر من دل من پاره گشت
لب به سخن، خنده به شِکَّر خوری
رخ به دعا، غمزه به افسونگری
بسته چو حقه دهن مهرهدار
راهگذر مانده یکی مهرهوار
عشق چو آن حقه و آن مهره دید
بوالعجبی کرد و بساطی کشید
کیسه صورت ز میانم گشاد
طوق تن از گردن جانم گشاد
کار من از طاقت من درگذشت
کآب حیاتم ز دهن برگذشت
عقلِ عزیمتگرِ ما دیو دید
نقره آن کار به آهن کشید
دل که به شادی غم دل میگرفت
چشمه خورشید به گل میگرفت
مونس غمخواره غم وی بُوَد
چارهگرِ می زده هم می بُوَد
ای به تبش ناصیت از داغ من
بیخبر از سبزه و از باغ من
سبزه فلک بود و نظر تاب او
باغ سحر بود و سرشک آب او
وانکه رخش پردگی خاص بود
آینهٔ صورت اخلاص بود
بسکه سرم بر سر زانو نشست
تا سر این رشته بیامد به دست
این سفر از راه یقین رفتهام
راه چنین رو که چنین رفتهام
محرم این ره تو نهای زینهار
کار نظامی به نظامی گذار


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از شعر، شاعر به توصیف زیباییها و جذابیتهای معشوق خود میپردازد. او از چهره و اندام معشوق میگوید و به تشبیههایی مانند زلف و لبهای او اشاره میکند که با شیرینی و شکر توصیف شدهاند. شاعر در ابیاتی به عمق احساسات خود اشاره میکند و از تأثیر عاطفی معشوق بر دل خود سخن به میان میآورد. در نهایت، او از جملهٔ عشق و جنون و تلاطمهای روحی خود میگوید و بیان میکند که این راه را با یقین و ایمان طی کرده و تنها خداوند و عشق را شناسایی میکند.
هوش مصنوعی: باد به آرامی پردهای را کنار میزند و خواجه، که عاشق است، با سبک خاص خود، احساس عاشقانهاش را دوباره میپذیرد.
هوش مصنوعی: گل، نفسی را دیده که شکر خندیده است و بر گل، شکر نفس افکنده است. منظور این است که زیبایی گل باعث ایجاد حالت شادابی و شادی در خود آن گل شده است.
هوش مصنوعی: فتنه آن معشوقی که مانند ماه است و در لباس نازک و زیبایی از ساقههای نازک (قصب) پوشیده شده، چون در اینجا رفتارهایی دارد که به زرد شدن و سوختن خرمن (محصول) شبیه است.
هوش مصنوعی: موهای او مانند زرهای است که به کمرش رسیده و پاهایش با لطافت و زیبایی مانند نمک درخشنده شده است.
هوش مصنوعی: دیدن او باعث میشود که هر کسی که او را ببیند به شدت تحت تأثیر قرار گیرد و مانند نمک، شیرینی و طراوت بیشتری را حس کند.
هوش مصنوعی: نمک او با شکر در هم آمیخته و به این ترتیب شیری که در مکان شیرین وجود دارد، به حالت ریخته درآمده است.
هوش مصنوعی: طوطی باغ به خاطر شیرینی شکر شرمگین است، چون سر طوطی را به خاطر زیبایی و زینتهایش در نظر میآورد که چون نخی که در گردن دارد، خوشنما و فریبنده است.
یعنی چانهی گرد و زیبایش و غبغب سپیدش مانند نارنجی خوشریخت بود که ترنجی را در آغوش گرفته باشد. (کش (به فتح ک): آغوش)
هوش مصنوعی: مستنوازی مانند گل باغ است و توبهفریبی مانند رفتارهای دوستان است. به عبارت دیگر، حالاتی که در عشق و دوستداشتن به وجود میآید، هم زیبا و دلنشین است و هم ممکن است فریبنده باشد.
یعنی لبش بیرحمانه طبرخونی سرخ به دست گرفته و مغز نبات سرخ را خُرد کرده است (در وصف سرخی و شیرینی لب)
هوش مصنوعی: گلی سرخرنگ که از نیشکر سبزتر است و زیباییاش از همه گیاهان دیگر بیشتر است.
هوش مصنوعی: خال مثل عودی است که جگرسوز است و در اصل، غالیهساز صدف روز به شمار میرود. در اینجا خال به زیبایی و جذابیت اشاره دارد که مانند عود، عطر و بوی دلپذیری را منتقل میکند و در دل روز، زیباییاش مشخص میشود.
هوش مصنوعی: از غم دانهٔ سیاه (خال) روی ماه، تمام بدنش به رنگ خال درآمده است.
هوش مصنوعی: جزع و زاری و نالهای که در برابر خورشید انجام میشود، سوزش بیشتری دارد و لعل (یعنی سنگ قیمتی سرخرنگ) در مقایسه با زیبایی و روشنایی مهتاب، جذابتر و درخشانتر است.
هوش مصنوعی: دل من راهی بسیار دور دارد و چون به آن میرسد، خیلی تنگ و محدود است مثل دهن یک میدان.
هوش مصنوعی: دل او که بسیار سفت و سخت است، باعث شده که من زجر بکشم و دل خودم نیز به شدت آزار ببیند.
هوش مصنوعی: تو در گفتار، سخن را شیرین و دلنشین میکنی و با خندهات مانند شکر از آن لذت میبرم، و در عین حال با چهرهات به دعا میپردازی و با چشمان افسونگرانهات من را مجذوب میکنی.
هوش مصنوعی: مانند یک حقهباز که دهن خود را بسته و نگهداشته، کسی در راه مانده است و به او مانند مهرهها توجه شده است.
هوش مصنوعی: عشق مانند آن حقه و مهرهای که در دست است، جلوهای شگفتانگیز ظاهر کرد و به یکباره مراسمی برپا ساخت.
هوش مصنوعی: روح من از قید جسم و ظاهر رها شد و بار سنگین بدن از گردن جانم گسسته شد.
هوش مصنوعی: کار من از حد توانم فراتر رفت، زیرا احساس میکنم که آب حیات از دهانم خارج شد.
هوش مصنوعی: عقل ما که در تصمیمگیری فعال و جدی است، مانند دیویی نقرهای آن کار را به کار سخت و دشوار تبدیل کرد و به آهن کشاند.
هوش مصنوعی: وقتی دل به شادمانی مشغول میشود، همانند چشمهای که نور خورشید را به گل خود میتاباند، میتواند غم را فراموش کند.
هوش مصنوعی: دلباخته و محرم غم او، تنها کسی است که تسلیدهندهٔ غمهای او میباشد و همزمان، خود نیز در حال نوشیدن شراب است.
هوش مصنوعی: ای تو که در سرما (تب) و درد من را نمیدانی، بیخبر از سرسبزی و باغی هستی که مال من است.
هوش مصنوعی: سبزه، نماد زیبایی و طراوت آسمان است و چشمانداز دلنشین او به مثابه باغی جادویی و اشکهایش مانند آب حیات است.
هوش مصنوعی: آنکه چهرهاش از ویژگیهای خاص و زیبایی برخوردار بود، آینهای از صداقت و اخلاص بود.
هوش مصنوعی: به خاطر فکر و اندیشهام به شدت غمگین و افسردهام و در جای خود نشستهام تا به راه حلی برای این مشکلات برسم.
هوش مصنوعی: من در این سفر با اطمینان کامل و از روی یقین آمدهام و راهی را که پیمودهام، به همین خاطر است که در این وضعیت قرار دارم.
هوش مصنوعی: تو نباید به اینگونه راه که در آنم، نزدیک شوی؛ زیرا کار نیکوکاران همیشه باید به شخص خودشان مربوط باشد و نه به دیگران.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.