دگر ره لعبت طاووسپیکر
گشاد از دُرج لؤلؤ تَنگ شکر
روان کرد از عقیق آن نقش زیبا
سخنهایی نگارینتر ز دیبا
کز آن افزون که دوران جهان است
شب و روز و زمین و آسمان است
جهانداور، جهاندارِ جهان باد
زمانه حکمکِش، او حکمران باد
به فراشی کواکب در جنابش
به سرهنگی سعادت در رکابش
مرا در دل ز خسرو صد غبار است
ز شاهی بگذر آن دیگر شمار است
هنوزم ناز دولت مینمایی
هنوز از راه جباری درآیی
هنوزت در سر از شاهی غرور است
دریغا کاین غرور از عشق دور است
تو از عشق من و من بینیازی
تو را شاهی رسد یا عشقبازی
درین گرمی که باد سرد باید
دل آسان است با دل درد باید
نیاز آرد کسی کو عشق باز است
که عشق از بینیازان بینیاز است
نسازد عاشقی با سرفرازی
که بازی برنتابد عشقبازی
من آن مرغم که بر گلها پریدم
هوای گرم تابستان ندیدم
چو گل بودم، ملکبانویِ سَقلاب
کنون دژبانوی شیشهام چو گلاب
چو سبزه لب به شیر برف شستم
چو گل بر چشمههای سرد رستم
درین گور گلین و قصر سنگین
به امید تو کردم صبر چندین
چو زر پالودم از گرمی کشیدن
فسردم چون یخ از سردی چشیدن
نه دستی کاین جرس بر هم توان زد
نه غمخواری که با او دم توان زد
همه وقتی تو را پنداشتم یار
همه جایی تو را خواندم وفادار
تو هرگز در دلم جایی نکردی
چو دلداران مدارایی نکردی
مرا دیگر ز کشتن کی بود بیم
که جان کردم به شمشیر تو تسلیم
ترازو بر زمین چون یابد آهنگ
حسابش خاک بهتر داند از سنگ
گرم عقلی بود جایی نشینم
وگرنه بینم از خود آن چه بینم
گر از من خود نیاید هیچ کاری
که بر شاید گرفت از وی شماری
زنم چندان تظلم در زمانه
که هم تیری نشانم بر نشانه
چرا باید که چون من سرو آزاد
بود در بند محنت مانده ناشاد
هنوزم در دل از خوبی طربهاست
هنوزم در سر از شوخی شغبهاست
هنوزم هندوان آتش پرستند
هنوزم چشم چون ترکان مستند
هنوزم غنچهٔ گل ناشکفتهست
هنوزم دُر دریایی نسفتهست
هنوزم لب پر آب زندگانی است
هنوزم آب در جوی جوانی است
رخم سر خیل خوبان طراز است
کمینه خیلتاشم کبر و ناز است
ولینعمت ریاحین را نسیمم
ولیعهد شکر دُر یتیمم
چراغ از نور من پروانه گردد
مه نو بیندم دیوانه گردد
عقیق از لعل من بر سر خورد سنگ
گل رویم ز روی گل برد رنگ
ترنج غبغبم را گر کنی یاد
زنخ بر خود زند نارنج بغداد
چو سیب رخ نهم بر دست شاهان
سبد واپس برد سیب سپاهان
به هر دُر کز لب و دندان ببخشم
دلی بستانم و صد جان ببخشم
من آرم در پلنگان سرفرازی
غزالان از من آموزند بازی
گوزن از حسرت این چشم چالاک
ز مژگان زهر پالاید نه تریاک
گر آهو یک نظر سوی من آرد
خراج گردنم بر گردن آرد
به نازی روم را در جستوجویم
به بویی با خُتن در گفتوگویم
بهار انگشتکش شد در نکویی
هر انگشتم دو صد چون اوست گویی
بدین تری که دارد طبع مهتاب
نیآرد ریختن بر دست من آب
چو یاقوتم نَبیذ خام گیرد
به رشوت با طبرزد جام گیرد
بهشت از قصر من دارد بسی نور
عیار از نار پستانم برد حور
به غمزه گرچه ترکی دلستانم
به بوسه دلنوازی نیز دانم
ز بس کآوردهام در چشمها نور
ز ترکان تنگچشمی کردهام دور
ز تنگی کس به چشمم در نیآید
کسی با تنگچشمان بر نیآید
چو بر مه مشگ را زنجیر سازم
بسا شیرا کزو نخجیر سازم
چو لعلم با شکر ناورد گیرد
تو مرد آر آنگَهی تا مرد گیرد
شکر همشیرهٔ دندان من شد
وفا همشهری پیمان من شد
جهانی ناز دارم، صد جهان شرم
دری در خشم دارم، صد در آزرم
لب لعلم همان شکرفشان است
سر زلفم همان دامنکشان است
ز خوش نقلی که می در جام ریزم
شکر در دامن بادام ریزم
اگرچه نار سیمین گشت سیبم
همان عاشقکُشِ عاقلفریبم
رخم روزی که بفروزد جهان را
به زرنیخی فروشد ارغوان را
ز رعنایی که هست این نرگس مست
نیآلاید به خون هر کسی دست
چه شورشها که من دارم درین سر
چه مسکینان که من کُشتم بر این در
برو تا بر تو نگشایم به خون دست
که در گردن چنین خونم بسی هست
نخورده زخم دستِ راست بردار
به دستِ چپ کند عشقم چنین کار
تو سنگیندل شدی من آهنینجان
چنان دل را نشاید جز چنین جان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شیرین به خسرو پاسخ میدهد و از احساساتش نسبت به او سخن میگوید. او از عشق و وفاداریاش صحبت کرده و ناز و غرور خسرو را به چالش میکشد. شیرین بیان میکند که عشق واقعی نیاز به تسلیم و عدم خودخواهی دارد و در دنیای عشق، زیبایی و شرافت مهمتر از قدرت و مقام است. او از خود میگوید که در این عشق و جستجوی معشوق به سختیها و دردیها تحمل کرده و همواره امید به وصال دارد. در نهایت، او به عدم دریافت محبت واقعی از خسرو اشاره میکند و بر این باور است که احساسات و تعهد در عشق باید پاک و صادقانه باشد.
هوش مصنوعی: شیرین (دختران طاووسپیکر) دوباره راه را برای بیان عشق و محبت باز کرد، گویی از جعبهٔ مرمرین که مملو از مروارید است، شیرینی و نرمی سخنان عشق را بیرون میآورد.
هوش مصنوعی: شیرین از عقیق، که سنگی قیمتی است، تصویر زیبایی را به تصویر میکشد و سخنانی زیبا و رنگینتر از پارچهی ابریشمی عرضه میکند.
هوش مصنوعی: این بیت به این نکته اشاره دارد که آنچه موجب پیشرفت و تغییرات در زندگی و جهان میشود، فراتر از زمان و مکان، یعنی شب و روز و زمین و آسمان است. به عبارتی دیگر، این عوامل طبیعی در کنار هم، تأثیر بسیاری بر سرنوشت انسان دارند.
هوش مصنوعی: خدای بزرگ و داور جهان، که مالک و سرپرست دنیا است، به مانند زمانهای که همواره حکم میکند و با قدرتش بر جهان سلطه دارد، او نیز پادشاه است.
هوش مصنوعی: شیرین اشاره میکند که در دربار خسرو، ستارهها به عنوان خدمتگزار، در کنار او هستند و نعمتها و سعادت به مانند یک سردار در خدمت او قرار دارد. این نشاندهندهٔ عظمت و برتری خسرو در چشمان اوست.
هوش مصنوعی: در دل من از عشق خسرو غم و اندوه زیادی است، تو ای شیرین، از مقام پادشاهی بگذر و به احساسات من توجه کن.
هوش مصنوعی: شیرین به خسرو میگوید که هنوز هم خود را در مقام و قدرت نشان میدهی و همچنان با طرز برخوردی سلطهگرانه به موضوعات نزدیک میشوی.
هوش مصنوعی: هنوز در دل تو از مقام و سلطنت مغروری، اما افسوس که این غرور هیچ ارتباطی با عشق ندارد.
هوش مصنوعی: شما از عشق من بینیازی، اما من به عشق تو نیاز دارم؛ برای تو فرقی نمیکند که شاه باشی یا عاشق.
هوش مصنوعی: در این هوای گرم، وقتی که باد سرد میوزد، دل باید آرام باشد و با درد دل تاب آورد.
هوش مصنوعی: کسی که عاشق است و در عشق ورزیدن مشغول است، نیازمند به محبت و عشق است؛ زیرا عشق، خود را به کسانی میدهد که بینیاز از دیگران هستند.
هوش مصنوعی: عاشق واقعی نمیتواند با اعتماد به نفس و سرفرازی زندگی کند، زیرا عشق بر کسانی که با جدیت و رقابت در عشق بازی میکنند، جایی ندارد.
هوش مصنوعی: من همان پرندهای هستم که بر روی گلها نشستم و هرگز هوای گرم تابستان را تجربه نکردهام.
هوش مصنوعی: در گذشته، مانند گل بودم و در آرامش و زیبایی زندگی میکردم، ولی اکنون به عنوان کسی که بر آن دژبانها که سختیهای زندگی را تجربه کرده، مانند گلاب معطر و دلفریب شدم.
هوش مصنوعی: همچون سبزه، لبهایم را به شیر شستم و مانند گل، در چشمههای سرد رستم قرار گرفتم.
هوش مصنوعی: در این خاک نرم و در این کاخ محکم، به خاطر تو مدت زیادی انتظار کشیدم.
هوش مصنوعی: وقتی از شادی و عشق تو پر شدم، احساس گرما کردم و مانند طلا درخشیدم، اما با جدایی و سردی، مثل یخ سرد شدم.
هوش مصنوعی: نه دستی هست که این زنگ صدایش را بلند کند و نه کسی وجود دارد که بتواند با او در غم شریکی کند.
هوش مصنوعی: من همیشه فکر میکردم تو یار من هستی؛ در هر جای ممکن تو را وفادار و همراه خود میدیدم.
هوش مصنوعی: شیرین میگوید که تو هرگز در دل من جای نداری، چون همچون دیگر عاشقان با من مدارا نکردهای.
هوش مصنوعی: شیرین میگوید دیگر از کشته شدن به دست تو نگران نیستم، چون جانم را به خاطر تو با شمشیر تو تحویل دادهام و حالا دیگر ترسی ندارم.
هوش مصنوعی: وقتی که ترازو روی زمین قرار بگیرد، بهتر میتواند وزن را محاسبه کند و این را از روی اختلاف خاک و سنگ درک میکند، یعنی زمانی که در موقعیت مناسب باشد، میتواند کارکرد بهتری داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگر عقل و خردی داشته باشم، در جایی مینشینم و اگر نه، آنچه که از خودم میبینم چیزهای درستی نخواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر از من کار مفیدی برنمیآید، پس این وظیفه بر عهدهٔ من نیست که از او انتظار داشته باشم.
هوش مصنوعی: من بهقدری در این زمان از ظلم و ستم رنج میبرم که مانند تیر، نشانهام مشخص است و همه میتوانند به راحتی انتقام یا آزار مرا ببینند.
هوش مصنوعی: شیرین میگوید چرا باید من که مانند سرو آزاد و زیبا هستم، در بند رنج و غم بمانم و شاداب نباشم؟
هوش مصنوعی: هنوز در دلم یاد زیباییها و لذتها هست و هنوز در ذهنم یاد شوخیها و حرکتهای شاداب وجود دارد.
هوش مصنوعی: هنوز هم افرادی هستند که آتش را میپرستند و هنوز هم چشمهایشان مانند چشمهای ترکها مست و غرق در عشق و شوق است.
هوش مصنوعی: هنوز هم غنچهٔ گلی وجود دارد که باز نشده است و هنوز هم در دریا دُری خوابیده و پنهان است.
هوش مصنوعی: هنوز هم زندگیام پر از طراوت و شادابی است و هنوز هم آب جوانی در جوی زندگیام در جریان است.
هوش مصنوعی: چهره من زیباتر از همه زیباییهاست و من به دلیل این Beauty خودم، از بزرگی و خودخواهی دور هستم.
هوش مصنوعی: من نسیم هستم که به گلها، یعنی ریاحین، لطافت میبخشم و در واقع ولیعهد شیرینی هستم که به مانند دُر، یتیمها را نوازش میکنم.
هوش مصنوعی: اگر پروانهای در نور من باشد، از زیباییام دیوانه میشود و مانند ماه نو به تماشا میآید.
هوش مصنوعی: اگر عقیقی از لعل من بر سر بیفتد، مانند این است که رنگ گل از روی صورت من زائل شود و محو گردد.
هوش مصنوعی: اگر تو به یاد زنخ (فرورفتگی یا یقه) من برسی، ترنج (میوهای معطر و خوشبو) گلویم را به خود جلب میکنی و در این صورت، نارنج (میوهای دیگر) به بوی خوشی شبیه به بویی که در بغداد است، در میآید.
هوش مصنوعی: اگر صورتی زیبا مانند سیب داشته باشم، میتوانم آن را به دست شاهان بدهم و زیباییام را به آنها پیشکش کنم، همانطور که سبدی از سیب به اهالی سپاهان تقدیم میشود.
هوش مصنوعی: اگر به هر دری که از لب و دندانم خارج میشود، دلی ببخشم، صد جان هم برای به دست آوردن آن دل میدهم.
بازی: در اینجا یعنی رقص. نظامی در شعری دیگر میفرماید: چو هندوی بازیگر گرمخیز.
هوش مصنوعی: گوزن از غبطه به این چشم سالخورده و چالاک، بیدار و حواسجمع میشود؛ اشکهایی که از پلکهایش میریزد، مانند زهر تلخ است نه مانند تریاک.
اگر آهو یک بار و یک لحظه مرا و زیبایی مرا ببیند خراجگزار و مالیاتدهِ زیبایی گردنم خواهد شد. (آهو خود در بلندی و زیبایی گردن معروف است)
هوش مصنوعی: به خاطر ناز و زیبایی میروم و در جستوجوی اوهویی که با لطافت کلام، با عطر و بوی خوش ختن (شهری در چین، معروف به عطر گلها) صحبت میکند.
هوش مصنوعی: شیرین میگوید بهار در زیبایی و نیکویی بسیار عالی و لطیف شده است، به گونهای که هر انگشت او مانند صد بهار است.
نیارد از مصدر یارِستن به معنی توانستن
رشوت: رشوه
هوش مصنوعی: بهشت از قصر من نور بسیار دارد، زیرا حوریها با سینههای آتشین خود، نوری بینظیر به آنجا میبخشند.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه با حرکات چشم و ناز و عشوه ترکی توانستهام دل او را ببرم، اما میدانم که با بوسه نیز میتوانم با او مهربانی و نوازش کنم.
هوش مصنوعی: بهقدری نور و زیبایی را در چشمانم جذب کردهام که دیگر از تنگچشمان و حسودان فاصله گرفتهام.
هوش مصنوعی: به دلیل تنگچشمی و کمظرفیتی دیگران، هیچ فردی به چشم من نمیآید و نمیتواند در نظر من جا بگیرد.
هوش مصنوعی: اگر من مانند زنجیر، مویش را به دور مه ببندم، به طوری که بساط شکار را از او بگسترانم، آنگاه او شیرین را به تصویر میآورم که زیبایی و جذابیتش همگان را اسیر کند.
هوش مصنوعی: اگر علم و دانش با شکر و شیرینی پیوند پیدا کند، تو نیز در آن زمان باید انتظار داشته باشی که مردانگی و شجاعت پیدا شود.
هوش مصنوعی: شکر به مانند شیرهٔ دندانهای من است و وفا نیز به عنوان همشهری پیمان من قرار گرفته است. یعنی احساسات شیرین و وفاداری در زندگی من به هم پیوستهاند.
هوش مصنوعی: من در این دنیا زیبا و دلنواز هستم و از صد دلی که شرم و حیایی دارد، برخوردارم. در عین حال، در خشم و غضب هم به اندازهی صد دری که برای عذرخواهی دارم، حس آزرم و شرم دارم.
هوش مصنوعی: لبِ من همانند علم (علمی که بر سر نیزه میزنند و نشانهٔ پیروزی است) شیرین و خوشعطر است و سر زلف من همچون دامن (که زلفها به آن شبیهاند) به آرامی بر دوش میآویزد.
هوش مصنوعی: از خوشی نقل و داستانی که میکنم، از شراب در جام میریزم و شکر را هم در دامن بادام میریزم.
هوش مصنوعی: اگرچه سیب من به رنگ نقرهای درآمده، ولی همچنان عاشقکشی است که مرا فریب میدهد.
هوش مصنوعی: اگر روزی زیبایی من باعث شود که جهان را فدای من کند، او به جای طلا، رنگ ارغوانی را به قیمت بسیار بالایی خواهد فروخت.
هوش مصنوعی: این نرگس زیبا و جذاب (شیرین) به خاطر زیبایی و نیروی خاصی که دارد، هرگز به خون هیچکس دست نخواهد زد و به کسی آسیب نمیزند.
هوش مصنوعی: شور و هیجان زیادی در وجود من است و در این در که من ایستادهام، افراد بیگناه بسیاری را به قتل رساندهام.
هوش مصنوعی: شیرین به خسرو میگوید به جایی برو که دیگر به تو اجازه نخواهم داد و در نتیجه، به خاطر این عشق، دست به خون خودم نمیزنم؛ زیرا در زندگیام خون زیادی بر گردن دارم.
هوش مصنوعی: شیرین میگوید که دست راستش جراحتی نخورده، اما با دست چپ به عشقش میزند و این کار را اینگونه انجام میدهد. او به نوعی بیدردی یا بیاحساسی خود اشاره میکند که گویی برای عشقش از هر دو دست استفاده میکند.
هوش مصنوعی: شما دل سنگینی دارید و من جانم پر از قوت و استقامت است، بنابراین دل را نمیتوان بهسادگی به دست آورد و چنین جانهایی سزاوار عشق نیستند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.