چو خسرو نامهٔ شیرین فروخواند
از آن شیرینسخن عاجز فروماند
به خود گفتا جواب است این، نه جنگ است
کلوخانداز را پاداش سنگ است
جوابِ آنچه بایستش دریدن
شنیدم آنچه میباید شنیدن
دگر باره شد از شیرین شکرخواه
که غوغای مگس برخاست از راه
ز کارآشوبی مریم برآسود
رطب بیاستخوان شد، شمع بیدود
چو مریم کرد دست از جشن کوتاه
جهان چون جشن مریم گشت بر شاه
چو دشمن شد، همه کاری به کام است
یکی آب از پس دشمن تمام است
به شیرین چند چربیها فرستاد
به روغن نرم کرد آهن ز پولاد
بت فرمانبرش فرمان پذیرفت
که دردی داشت کان درمان پذیرفت
به خسرو پیش از آنش بود پندار
کزان نیکوترش باشد طلبکار
فرستد مهد و در کاوینش آرد
به مهد خود عروسآیینش آرد
به دفترها عتاب آغاز میکرد
عتابش بیش میشد ناز میکرد
متاع نیکویی بر کار میدید
بها میکرد، چون بازار میدید
متاع از مشتری یابد روایی
به دیده قدر گیرد روشنایی
ز بهر سود خود این پند بنیوش
متاعی کآن بنخرند از تو، مفروش
در آن دیده است دولت سودمندی
که چون یابی روایی، در نبندی
ملک دم داد و شیرین دم نمیخورد
ز ناز خویش مویی کم نمیکرد
چو عاجز گشت از آن ناز به خروار
نهاد اندیشه را بر چارهٔ کار
که یاری مهربان آرد فرا چنگ
به رهواری همیرانَد خرِ لنگ
سر و کاری ز بهر خویش گیرد
سر از کاری دگر در پیش گیرد
ز هر قومی حکایت باز میجُست
نگیرد مرد زیرک کار خود سست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
شیرین مریم
هوش مصنوعی: خسرو نامهٔ شیرین را میخواند و از زیبایی و عمق کلام او حیرتزده میشود. او بین جواب دادن و جنگیدن تردید میکند و میفهمد این موضوع نیاز به تفکر و تدبیر دارد. شیرین در جشن مریم به او فکر میکند و در حین ارسال هدایا، مشکلات را حل میکند. خسرو نیز به خاطر ناز و طنازی شیرین به فکر چارهجویی میافتد تا راهی برای جلب محبت و توجه او پیدا کند. در این میان، او میداند که باید بر تدبیر و زیرکی خود تکیه کند و از دیگران یاری بخواهد.
هوش مصنوعی: خسرو وقتی نامهٔ شیرین را خواند، از صحبتهای زیبا و شیرین او شگفتزده و ناتوان شد و نتوانست پاسخی درخور بدهد.
به خود گفت که این پاسخ است نه جنگ، زیرا کلوخ نینداخته که پاداشش سنگ باشد. (مصرع دوم را باید به گونهای خواند که تایید کنندهٔ مصرع نخست باشد.)
جواب آن نامهای که شایسته دریدن و پارهکردن بود، را شنیدم (و پاسخی درخور آن گرفتم)
هوش مصنوعی: شیرین دوباره به دنبال خواستهای محبوبش است، و به همین دلیل از جایی خبر یا هیاهو به گوش رسیده که مثل طوفانی در فضا پیچیده شده است.
هوش مصنوعی: از اضطراب و بیقراری مریم، خرماهایی رسیده و نرم شدند و شمعی روشن است که هیچ دودی ندارد.
هوش مصنوعی: وقتی مریم از جشن و خوشی دست برداشت، جهان نیز مانند جشن مریم به خواستهٔ شاه تبدیل شد.
هوش مصنوعی: وقتی دشمن ظاهر میشود، همه چیز به نفع اوست و هیچ چیزی از پشت سر دشمن نجات نمییابد.
هوش مصنوعی: خسرو برای شیرین چندین چربی (چربیهای تازه و خوشمزه) فرستاده و آنها را با روغن نرم کرده تا آهنی که از پولاد (فولاد) ساخته شده، نرم و قابل استفاده شود.
هوش مصنوعی: شیرین که محبوب خسرو است، از او فرمان میبرد و به درخواست او پاسخ مثبت میدهد، زیرا در دلش درد و اندوهی دارد که تنها با اطاعت از خسرو درمان میشود.
هوش مصنوعی: شیرین پیش از آنکه به خسرو نامه بفرستد، فکر کرده بود که او از او درخواست خواهد کرد و برایش چیز بهتری طلب میکند.
هوش مصنوعی: شیرین نامهای برای خسرو میفرستد و در آن از او میخواهد که به مهد خود، عروس زیبای خود را بیاورد.
هوش مصنوعی: شیرین در دفترهایش شروع به انتقاد میکرد و انتقاداتش بیشتر و بیشتر میشد در حالی که با ناز و عشوه از خودش دفاع میکرد.
بها میکرد: قیمت را افزون میکرد.
هوش مصنوعی: کالا وقتی از خریدار ارزشی پیدا کند، به چشم او محترم میشود و نورانی به نظر میآید.
هوش مصنوعی: به خاطر نفع خود به این اندرز گوش کن که کالایی را که از تو میخرند، نفروش.
هوش مصنوعی: در آن چشم شیرین، خوشبختی و نفعی دیده میشود که اگر تو را به دست آوردی، نباید آن را از دست بدهی و باید از آن بهرهبرداری کنی.
دَم دادن یعنی دمیدن. گویا در اینجا به معنی دمیدن برای افروختن آتش باشد؛ (مثال:دمم کم ده، که دم آتش فروزد. سلمان ساوجی). مصرع اول یعنی دم و نفَس و سخن خسرو در شیرین اثر نمیکرد و شیرین به او بیتوجهی میکرد.
هوش مصنوعی: زمانی که شیرین از ناز و خودخواهی خود درمانده شد، به فکر چارهای برای حل مشکل افتاد و ذهنش را مشغول کرد.
هوش مصنوعی: کسی که به یاری و مهربانی بیاید، همچون کسی است که بر اسبی لنگ سوار شده و آن را با ملاطفت و آرامش هدایت میکند.
هوش مصنوعی: انسانی که برای خود کاری انجام میدهد، به کار دیگری مشغول نمیشود و به آن نمیپردازد.
هوش مصنوعی: مرد زیرک و باهوش هرگز نمیگذارد که از هر قومی داستانها و شایعات گوناگون او را مشغول کند و کار خود را نابسامان کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.