چو خسرو دید کآن خواری بر او رفت
به کار خویشتن لَختی فرو رفت
درستش شد که هرچ او کرد، بد کرد
پدر پاداش او بر جای خود کرد
به سر بر زد ز دست خویشتن دست
و زآن غم ساعتی از پای ننشست
شفیع انگیخت پیران کهُن را
که نزد شه برند آن سروبُن را
مگر شاه آن شفاعت در پذیرد
گناه رفته را بر وی نگیرد
کفن پوشید و تیغ تیز برداشت
جهان فریاد رستاخیز برداشت
به پوزش پیش میرفتند پیران
پس اندر شاهزاده چون اسیران
چو پیش تخت شد نالید غمناک
به رسمِ مجرمان غلتید بر خاک
که شاها! بیش ازینم رنج منمای
بزرگی کن، به خردان بر ببخشای
بدین یوسف مبین کآلوده گرگ است
که بس خُردست، اگر جرمش بزرگ است
هنوزم بوی شیر آید ز دندان
مشو در خون من چون شیر خندان
عنایت کن که این سرگشته فرزند
ندارد طاقت خشم خداوند
اگر جرمی است، اینک تیغ و گردن
ز تو کشتن، ز من تسلیم کردن
که برگ هر غمی دارم درین راه
ندارم برگِ ناخشنودیِ شاه
بگفت این و دگر ره بر سر خاک
چو سایه سر نهاد آن گوهرِ پاک
چو دیدند آن گروه، آن بردباری
همه بگریستند الحق به زاری
وزآن گریه که زاری بر مه افتاد
ز گریه، هایهایی بر شه افتاد
که طفلی خرد با آن نازنینی
کند در کار از اینسان خردهبینی
به فرزندی که دولت، بَد نخواهد
جز اقبال پدر با خود نخواهد
چه سازد با تو فرزندت؟ بیندیش
همان بیند ز فرزندان پس خویش
به نیک و بد مشو در بندِ فرزند
نیابت خود کند فرزند فرزند
چو هرمز دید کآن فرزند مقبل
مداوای روان و میوهٔ دل
بدان فرزانگی و آهستهرایی است
بدانست او که آن فرّ خدایی است
سرش بوسید و شفقت بیش کردش
ولیعهد سپاه خویش کردش
از آن حضرت چو بیرون رفت خسرو
جهان در ملک داد آوازهٔ نو
رُخش سیمای عدل از دور میداد
جهانداری ز رویش نور میداد


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هرمزد
هوش مصنوعی: خسرو که از خواری خود ناراحت شده بود، به فکر چاره افتاد و تصمیم گرفت تا با شفاعت پیران، نزد پدرش برود. پیران که از غم خسرو متاثر بودند، به دربار آمدند و برای او شفاعت کردند و او درخواست بخشش کرد. خسرو با ناله و زاری گفت که اگر گناهی دارد، آماده است تا مجازات شود و از پدر خواست تا نسبت به او رحم کند. هرمز، پدر خسرو، پس از دیدن وضعیت فرزندش و با توجه به فطرت نیک او، از او گذشت کرد و او را ولیعهد خود قرار داد. با این تصمیم، کشور به آرامش و عدل بازگشت و نام خسرو در دل مردم زنده شد.
هوش مصنوعی: وقتی خسرو دید که این بیاحترامی به او برخاسته است، لحظهای در کار خود اندیشه کرد و به فکر فرو رفت.
هوش مصنوعی: خسرو متوجه شد که هر چیزی که در حق پدرش انجام داده، کار نادرست و بدی بوده است و در نتیجه، پدرش نیز بر اساس رفتار او، عکسالعمل مناسبی نشان میدهد.
هوش مصنوعی: خسرو از شدت غم خود را به سر زد و از دست خودش آسیب دید و به خاطر آن اندوه، حتی برای مدتی هم از جایش بلند نشد.
هوش مصنوعی: پیران کهن را به عنوان شفاعتکننده به خدمت خسرو فرستاد تا او را نزد شاه ببرند.
هوش مصنوعی: آیا ممکن است که شاه از شفاعت پذیرش کند و گناهانی را که فردی مرتکب شده، بر او نگیرد؟
جهان: همه مردم
هوش مصنوعی: پیران (سربازان) به خاطر خطای خود به درگاه خسرو (شاهزاده) میرفتند و مانند اسیران فرمانبردار از او عذرخواهی میکردند.
هوش مصنوعی: وقتی به پیشگاه شاه رسید، با حالتی غمزده و ناراحت از خود ناله کرد و طبق رسم مجرمان، بر زمین افتاد.
هوش مصنوعی: خسرو از پدرش میخواهد که بیش از این عذابش نکند و به بزرگی خود بخشش را نشان دهد و به کسانی که کوچک و کماهمیت هستند، رحم کند.
هوش مصنوعی: این بیت به خسرو اشاره دارد و میگوید که به یوسف (احتمالاً اشاره به زیبایی و معصومیت) نگاه نکن که در حال حاضر آلوده به گناه (گرگ) است. هرچند که او کوچک به نظر میرسد، اما اگر جرمش بزرگ باشد، نباید او را نادیده گرفت.
هوش مصنوعی: من هنوز هم بوی شیر را از دندانهایم حس میکنم، پس مشو که من در خونم مثل شیری خندان هستم.
هوش مصنوعی: به من توجه کن، زیرا این فرد گمشده نمیتواند خشم خداوند را تحمل کند و از آن نابود خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر گناهی از من سر زده، حالا میخواهی با شمشیر تو مرا بکش، اما من آمادهام که تسلیم تو شوم.
هوش مصنوعی: من در این مسیر هر نوع غمی را پذیرفتهام، اما هیچگونه نارضایتی از شاه ندارم.
هوش مصنوعی: خسرو این را گفت و سپس مسیر را به سمت خاک (سرزمین) تغییر داد. وقتی به آنجا رسید، گوهر (شیرین) مانند سایهای بر سر او فرود آمد.
هوش مصنوعی: وقتی آن گروه بردباری و شکیبایی او را دیدند، به راستی به گریه افتادند و بسیار زاری کردند.
هوش مصنوعی: از آن گریه که به خاطر زیبایی ماهرو (شیرین) به راه افتاد، صدای زاری و نالهای نیز به گوش شاه (خسرو) رسید.
هوش مصنوعی: پسری کوچک و نازکنرم با اینهمه ضعف و ناتوانی نمیتواند به این شیوه، به کارها و مشکلات بزرگ اعتراض کند و ایراد بگیرد.
هوش مصنوعی: فرزندانی که مقدر نیستند به سعادت برسند، فقط از خوشبختی و نیکبختی پدر بهرهای نخواهند برد.
هوش مصنوعی: فرزند تو چه تأثیری میتواند بر تو بگذارد؟ همانطور که تو به فرزندانت فکر میکنی، او نیز باید به فرزندان خود بیندیشد.
هوش مصنوعی: به خوبی و بدی فرزندان خود وابسته نباش، زیرا فرزند، نماینده و نیابتکنندهی پدر خود را به فرزندانش منتقل میکند.
هوش مصنوعی: هرمز (پدر خسرو) وقتی دید که این فرزندش (خسرو) به پیشواز آمده، به درمان روح و دل شادمانی است.
هوش مصنوعی: هرمز با درک خردمندی و صبوری، فهمید که آن فرزند، ویژگیهای خدایی و بزرگی دارد.
هوش مصنوعی: خسرو سر پیران (پدر شیرین) را بوسید و به او محبت بیشتری نشان داد و او را در سپاه خود ولیعهد قرار داد.
هوش مصنوعی: خسرو از آن مقام خارج شد و خبر خوشی در سرزمینها پخش گردید که تحولی تازه در راه است.
هوش مصنوعی: اسب رخش که نماد اقتدار و قدرت خسرو است، از دور به زیبایی و عدالت او اشاره میکند، و روشنی و نورانی بودن چهرهاش نشاندهندهی شکوه و عظمت سلطنت اوست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.