باده بده باد مده وز خودمان یاد مده
روز نشاط است و طرب برمنشین داد مده
آمدهام مست لقا کشته شمشیر فنا
گر نه چنینم تو مرا هیچ دل شاد مده
خواجه تو عارف بدهای نوبت دولت زدهای
کامل جان آمدهای دست به استاد مده
در ده ویرانه تو گنج نهان است ز هو
هین ده ویران تو را نیز به بغداد مده
والله تیره شب تو به ز دو صد روز نکو
شب مده و روز مجو عاج به شمشاد مده
غیر خدا نیست کسی در دو جهان همنفسی
هر چه وجود است تو را جز که به ایجاد مده
گرچه در این خیمه دری دانک تو با خیمه گری
لیک طناب دل خود جز که به اوتاد مده
ساقی جان صرفه مکن روز ببردی به سخن
مال یتیمان بمخور دست به فریاد مده
ای صنم خفته ستان در چمن و لاله ستان
باده ز مستان مستان در کف آحاد مده
دانه به صحرا مکشان بر سر زاغان مفشان
جوهر فردیت خود هرزه به افراد مده
چون بود ای دلشده چون نقد بر از کن فیکون
نقد تو نقد است کنون گوش به میعاد مده
هم تو تویی هم تو منم هیچ مرو از وطنم
مرغ تویی چوژه منم چوژه به هر خاد مده
آنکه به خویش است گرو علم و فریبش مشنو
هست تو را دانش نو هوش به اسناد مده
خسرو جانی و جهان وز جهت کوهکنان
با تو کلندی است گران جز که به فرهاد مده
بس کن کاین نطق خرد جنبش طفلانه بود
عارف کامل شده را سبحه عباد مده



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل به حال و هوای شور و مستی اشاره دارد و شاعر از ساقی میخواهد که باده بدهد و یاد خود را از او دور کند چون روز خوشی و طرب است. او به فنا و عدم وابستگی به دنیای مادی اشاره میکند و میگوید تنها منبع شادی و نشاط، خداوند است. شاعر بر لزوم دوری از دلبستگیهای دنیا تأکید میکند و تصریح میکند که انسانها باید از خود و خواستههای زودگذر فاصله بگیرند تا به واقعیت وجودی خود دست یابند. او در نهایت به همتنی بودن انسان و خدا اشاره میکند و میگوید که هیچچیز نباید او را از این حقیقت دور کند.
هوش مصنوعی: برای من باده بیاور و مرا از یاد خود و دلتنگیهای زندگی دور کن. این روز، روز شادی و خوشحالی است و اجازه نده که غم و اندوه مرا درگیر کند.
هوش مصنوعی: من به ملاقات تو آمدهام و به خاطر عشق شدیدم، به شیرینی این دیدار مست و شوریدهام. اگر چنین احساسی نداشته باشم، از هیچ چیز دیگر مرا شاد نکن.
هوش مصنوعی: خواجه یعنی آن عارف، تو که در مورد او صحبت میکنی، عوض نوبتی که برای رسیدن به مقام و دولت در نظر داری، به یک دانش کامل و دلی زنده اعتبار بده و به استاد (معلم) تو اعتماد کن.
هوش مصنوعی: در این ویرانه، که ممکن است به وضعیت نابسامان زندگی اشاره داشته باشد، گنجی پنهان وجود دارد. همچنین به فرد هشدار داده میشود که به دنبال دنیا و ثروتهای ظاهری، مانند زندگی در بغداد، نرود، چرا که آنجا نیز نشانی از ارزش واقعی نیست.
هوش مصنوعی: قسمت تاریک و سخت شب تو بهتر از دو صد روز خوب است. روز را از دست مده و نگذار به این راحتی به بیحالی و ضعف درخت شمشاد (که نماد سرسبزی و نشاط است) تبدیل شوی.
هوش مصنوعی: غیر از خدا هیچکس در جهان نیست که با تو همنفس باشد؛ هر چه که وجود دارد، به جز خدا، آن را به وجود آوردن (ایجاد) نده.
هوش مصنوعی: هرچند میدانی این خیمه (دنیا) چه ویژگیهایی دارد و تو در آن زندگی میکنی، اما دل خود را فقط به محبت و تعلق به خدا بسپار و به چیز دیگری وابسته نکن.
هوش مصنوعی: ای ساقی جان، مبادا که در مصرف جان خود صرفهجویی کنی و این روزهایی را که با سخن گفتن میگذرانی، بیهوده بگذران. مسکنت و نیاز یتیمان را فراموش نکن و از دست نیازمندان دریغ نکن.
هوش مصنوعی: ای معشوقه، خوابیده در باغ و گلزار، و از گلها و لالهها بادهای مگیر و در اختیار دیگران نگذار. باده را فقط به افراد مستان خودت بده و آن را به همهی مردم نده.
هوش مصنوعی: دانه را در صحرا نکار و بر سر زاغان نپاش، زیرا شخصیت و جوهر وجودیات را به افراد بیارزش تفویض نکن.
هوش مصنوعی: ای دل، وقتی که تو به حقیقت پی بردهای، چه نیازی به تمسک به ظواهر و شگفتیهای فانی هست؟ ارزش واقعی تو در درون خودت است؛ بنابراین، به وعده و قرارهای دنیا توجه نکن.
هوش مصنوعی: هر دو ما یکدیگر هستیم و هیچگاه از خاک و سرزمین خود دور نرو. تو همچون مرغی آزاد هستی و من مانند جوجهای در خدمت تو هستم؛ به هیچ چیز دیگر وابسته نباش.
هوش مصنوعی: کسی که به خود وابسته است، علم و دانش او را گمراه نکنید. تو را دانش نوینی است، از توهین به این علم خودداری کن.
هوش مصنوعی: خسرو، جان و عشق و زندگی تو با تو به گونهای عمیق و باارزش است که زحمت کوهکنان (فرهاد) برای رسیدن به تو، بیفایده و سنگین است. فقط به فرهاد (که عاشق توست) این محبت را نده، زیرا او را در تلاشش به زحمت میاندازی.
هوش مصنوعی: ببس کن، زیرا این سخن خرد مثل گفتار یک کودک است. به عارف کامل شده (که به حد کمال رسیده) نباید در ذکر و عبادت (ادعیه و اذکار) چیزی اضافه کنی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.