عشق شمس حق و دین کان گوهر کانی است آن
در دو عالم جان و دل را دولت معنی است آن
گر به ظاهر لشکر و اقبال و مخزن نیستش
رو به چشم جان نگر کان دولت جانی است آن
کله سر را تهی کن از هوا بهر میش
کله سر جام سازش کان می جامی است آن
پختگان عشق را باشد ز خام خمر جان
پخته نی و خام جستن مایه خامی است آن
تا کتاب جان او اندر غلاف تن بود
گرچه خاص خاص باشد در هنر عامی است آن
آنک بالایی گزیند پست باشد عشق در
آنک پستی را گزید او مجلس سامی است آن
هرک جان پاک او زان می درآشامد ابد
گرچه هندو باشد آن و مکی و شامی است آن
مر تن معمور را ویران کند هجران می
هرک کرد این تن خراب می میش بانی است آن
آن می باقی بود اول که جان زاید از او
پس دروغ است آنک می جان است کان ثانی است آن
جان فانی را همیشه مست دار از جام او
رنگ باقی گیرد از می روح کان فانی است آن
در می باقی نشان پیوسته جان مردنی
کز جوار کیمیا آن مس زر کانی است آن
چون میان عقل و تن افتاد از می سه طلاق
هر تنی کو با خرد جفت است آن زانی است آن
در دل تنگ هوس باده بقا ساکن نگشت
هر دلی کاین می در او بنشست میدانی است آن
آنک جام او بگیرد یک نشانش این بود
در بیان سر حکمت جان او منشی است آن
در شعاع می بقا بیند ابد پس بعد از آن
مال چه بود کو ز عین جان خود معطی است آن
آنک وصف می بگوید باخود است و هوشیار
اهل قرآن نبود آن کس لیک او مقری است آن
حق و صاحب حق را از عاشقان مست پرس
زانک جام مست اندر عاشقان قاضی است آن
زانک حکم مست فعل می بود پس روشن است
حق و صاحب حق هم با حکم او راضی است آن
مطرب مستور بیپرده یکی چنگی بزن
وارهان از نام و ننگم گرچه بدنامی است آن
وانما رخسار را تا بشکنی بازار بت
زان رخی کو حسرت صد آزر و مانی است آن
ای صبا تبریز رو سجده ببر کان خاک پاک
خاک درگاه حیات انگیز ربانی است آن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مولانا حول محور عشق و معنویت میچرخد و به ارتباط عشق الهی با جان و دل انسان میپردازد. شاعر بیان میکند که عشق شمس حق، وابسته به دنیای مادی نیست و با دیدن باطن میتوان به حقیقت آن پی برد. او به پختگی در عشق و از میان برداشتن تعلقات دنیوی اشاره میکند و میگوید که در درون هر انسانی، میای از بقا و حقیقت وجود دارد. همچنین مولانا تأکید میکند که عشق راستین، انسان را به مقام والایی میبرد و بین عقل و تن جدایی میاندازد. در پایان، او به خاک پاک تبریز اشاره میکند که نماد حیات روحانی و الهی است.
هوش مصنوعی: عشق به شمس، حقیقت و دین، همچون جواهر گرانبهایی است که در این دو جهان، جان و دل را به معنای واقعی غنی میکند.
هوش مصنوعی: اگرچه به ظاهر لشکر و بخت و ثروت ندارد، باید با چشم دل به او نگاه کنی، زیرا آن انرژی و موهبت واقعی در جان توست.
هوش مصنوعی: خودت را از فکر و وسواسهای بیهوده خالی کن تا بتوانی کاسه سر خود را برای پذیرش شراب آماده کنی، چرا که آن شراب از الکلی که در جامهای دیگر است، بهتر و معنادارتر است.
هوش مصنوعی: عاشقهای واقعی باید از عشق پخته شده باشند، زیرا دنبال کردن عشق در حالت ناپختگی و ناپختگی خود، تنها به خامی و بیهودگی میانجامد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که روح انسان در بدن قرار دارد، هرچند که آن روح در خود از ویژگیهای خاص و برتری برخوردار باشد، اما به خاطر وجود بدن، آن روح نیز وابسته به اوضاع عمومی و عادی میشود.
هوش مصنوعی: هر کسی که برتری را انتخاب کند، نشانهٔ پستی اوست، و عشق واقعی در کسی هست که پستی را برمیگزیند؛ او در مجالس اهل سام است، به معنای اهل صفا و پاکی.
هوش مصنوعی: هر کس که جان پاکش را از آن شراب ناب بنوشد، جاودانه خواهد بود، هر چند که او هندو یا مکی (اهل مکه) یا شامی (اهل شام) باشد.
هوش مصنوعی: هجران و دوری از معشوق، تن را که معمور و آباد است ویران میکند. هر کس این تن خراب را ویران کرده، بهخاطر می است و این می موجب بانی شدن جان است.
هوش مصنوعی: آن می که پایدار و دائمی است، نخستین چیزی است که جان از آن به وجود میآید. بنابراین، اگر کسی بگوید میای وجود دارد که جان را زنده میکند، دروغ گفته است، چون آن می که جان را زنده میکند، در واقع می دوم و زودگذر است.
هوش مصنوعی: هرچند جان انسان فانی است و روزی از بین میرود، اما باید بهوسیلهٔ می عشق و حقیقت، همواره حالتی مست و شاداب داشته باشد، چرا که این می باعث میشود رنگ و بویی از جاودانگی بگیرد و با روحی دائمی پیوند بخورد.
هوش مصنوعی: در شراب جاودانی نشانهای وجود دارد که جان فناپذیر را زنده نگه میدارد و این همان مس زری است که از نزد کیمیاگر به دست آمده است.
هوش مصنوعی: وقتی که در بین عقل و بدن، می (شراب) بوجود میآید، هر کسی که با خرد (عقل) زناشویی کند، همانند کسی است که سه بار از همسرش طلاق گرفته است.
هوش مصنوعی: در دل تنگ و پرخواهش، هیچ کس از نوشیدن شراب جاودان نمیتواند آرام بگیرد. هر دلی که این می (شراب) در آن جا خوش کرده باشد، در حقیقت میداند چه میکند.
هوش مصنوعی: کسی که جام بادهٔ بقا را بگیرد، نشان این است که در حقیقت، روح او نمایانگر حکمت و زندگی است.
هوش مصنوعی: انسان در اثر درخشش نوشیدن شراب جاودانی، به بقا و ابدیت پی میبرد و پس از آن متوجه میشود که مال و ثروت چه ارزشی دارد، چون آنچه که همواره وجود دارد و از جان او سرچشمه میگیرد، خداوند است.
هوش مصنوعی: کسی که وصف می شراب را با خود در میان دارد، و هوشیار نیست، اهل قرآن به شمار نمیرود، اما او همچنان مفسر و آگاه است.
هوش مصنوعی: از عاشقان مست بپرس دربارهٔ حق و صاحب حق، زیرا شراب مستی، در دل عاشقان قاضی و داور است.
هوش مصنوعی: چون مستان در حال مستی حکمفرمایی میکنند، بنابراین روشن است که حق و صاحب حق نیز از آنچه مستان میگویند راضی هستند.
هوش مصنوعی: یک نوازندهٔ پنهانی و بیحجاب وجود دارد که با نواختن چنگ (نوعی ساز) مرا از شهرت و رسوایی آزاد کند، هرچند که این شهرت بدی برای من به همراه دارد.
هوش مصنوعی: اگر بخواهی چهرهات را زیبا جلوه دهی، باید بتها را بشکنی، زیرا آن چهرهای که حسرت صد آزر و مانی (دو مجسمهساز معروف که به زیبایی و ظرافت شهرت دارند) را دارد، ارزشش بیش از همه نیکوییهاست.
هوش مصنوعی: ای باد صبا، به تبریز برو و سجدهای بر آن خاک پاک کن، زیرا آن خاک، خاک درگاه پرطراوت و زندهکنندهای از خداوند است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
عشق شمس الدین است یا نور کف موسی است آن
این خیال شمس دین یا خود دو صد عیسی است آن
گر همه معنی است پس این چهره چون ماه چیست
صورتش چون گویم آخر چون همه معنی است آن
خواه این و خواه آن باری از آن فتنه لبش
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.