به حق روی تو که من چنین رویی ندیدستم
چه مانی تو بدان صورت که از مردم شنیدستم
چنین باغی در این عالم نرستهست و نروید هم
نه در خواب و نه بیداری چنین میوه نچیدستم
دعای یک پدر نبود دعای صد نبی باشد
کز این سان دولتی گشتم بدین دولت رسیدستم
شنیدم ز آسمان روزی که دارم از غمت سوزی
ز رفعتهای سوز او در این گردش خمیدستم
مرا می گوید اندیشه ز عشق آموختم پیشه
ز عدل دوست قفلستم ز لطف او کلیدستم
گرفته هر یکی ذره یکی آیینه پیش رو
کز آن آیینه گر این را به نرخ جان خریدستم
کدام است او یکی اویی همه اوها از او بویی
که از بعدش یزیدستم ز قربش بایزیدستم
بگفتم نیشکر را من که از کی پرشکر گشتی
اشارت کرد سوی تو کز انفاسش چشیدستم
به جان گفتم که چون غنچه چرا چهره نهان کردی
بگفت از شرم روی او به جسم اندر خزیدستم
جهان پیر را گفتم که هم بندی و هم پندی
بگفتا گرچه پیرم من ولیک او را مریدستم
چو سوسن صد زبان دارد جهان در شکر و آزادی
کز آن جان و جهان خوش من مزید اندر مزیدستم
بهار آمد چو طاووسی هزاران رنگ بر پرش
که من از باغ حسن او بدین جانب پریدستم
ز بهر عشرت جانها کشیدم راح و ریحانها
برای رنج رنجوران عقاقیری کشیدستم
شبی عشق فریبنده بیامد جانب بنده
که بسم الله که تتماجی برای تو پزیدستم
یکی تتماج آورد او که گم کردم سر رشته
شکستم سوزن آن ساعت گریبانها دریدستم
چو نوشیدم ز تتماجش فروکوبید چون سیرم
چو طزلق رو ترش کردم کز آن شیرین بریدستم
به دست من به جز سیخی از آن تتماج او نامد
ولی چون سیخ سرتیزم در آنچ مستفیدستم
به هر برگی از آن تتماج بشکفتهست نوعی گل
شکوفه کرد هر باغی که چون من بشکفیدستم
شکوفه چون همیریزد عقیبش میوه می خیزد
بقا در نفی دان که من بدید از نابدیدستم
همه بالیدن عاشق پی پالودنی آید
پی قربان همیدان تو هر آنچ پروریدستم
ندارد فایده چیزی به جز هنگام کاهیدن
گزافه نیست این که من ز غم کاهش گزیدستم
بنال ای یار چون سرنا که سرنا بهر ما نالد
از آن دمهای پرآتش که در سرنا دمیدستم
مجو از من سخن دیگر برو در روضه اخضر
از آن حسن و از آن منظر بچر که من چریدستم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف عشق و زیباییهای معشوق پرداخته است و بیانگر حالاتی چون شگفتی و شکرگزاری شاعر در برابر جمال الهی است. او به این باور رسیده که در عالم وجود، چنین زیبایی وجود ندارد و هرچه بدست آورده، نتیجهٔ محبت و لطف معشوق است. شاعر به تأمل در عشق و ملامت خود در غفلت از جمال الهی میپردازد و تأکید میکند که وجود معشوق در تمام جوانب زندگیاش اثرگذار است. در پایان، او دعوت به یادآوری و بینظیر بودن معشوق میکند و از توان عشق برای رهایی و بالندگی صحبت میکند.
هوش مصنوعی: به خاطر جمال تو سوگند، که من اینگونه چهرهای را ندیدهام. تو آنقدر زیبا هستی که هیچکس نمیتواند به آن صورت زیبایی که دربارهات شنیدهام، شمایل واقعیات را توصیف کند.
هوش مصنوعی: هیچ باغی در این دنیا وجود ندارد که مانند این باغ باشد و میوهای به این زیبایی نداشته باشد. حتی در خواب و بیداری نیز چنین میوهای نچیدهام.
هوش مصنوعی: دعای یک پدر به تنهایی کافی نیست؛ حتی اگر دعاهای صد پیامبر نیز باشد، نمیتوان به اینگونه نعمتی که نصیب من شده، دست یافت.
هوش مصنوعی: یک روز از آسمان شنیدم که به خاطر غم تو دلم میسوزد و به خاطر شدت این درد و سوز، از مرتبتهای بالا و شوکت خود خمیده و فرو افتادهام.
هوش مصنوعی: اندیشه به من میگوید که از عشق کار و شغف را آموختهام. به خاطر عدالت دوست (خدا) به زنجیر افتادهام، اما به لطف او، کلید رهایی را دارم.
هوش مصنوعی: هر ذرهای در این جهان به مانند یک آیینه است که جلوهای از حقیقت را نشان میدهد. اگر از این آیینه، زیبایی و حقیقت را با جان خود بخرم و درک کنم، برایم ارزشمند است.
هوش مصنوعی: این بیت از مولانا به توصیف وجود یک حقیقت واحد و یگانه اشاره دارد که تمامی جنبهها و اشیاء دنیایی در درون آن قرار دارند. «او» به خداوند اشاره دارد و بر این نکته تأکید میشود که قریب بودن به این حقیقت، موجب نزدیکی به مقام «بایزید» (بایزید بسطامی، عارف بزرگ) میشود. در واقع، این بیت به جستوجوی یکتایی و نزدیکی به روح پاک الهی پرداخته است.
هوش مصنوعی: گفتم که نیشکر (مکمل شیرینی و خوشبو کردن) از چه زمان شیرین و خوشمزه شد، او به من اشاره کرد که این نظر به تو (یا به لطف تو) دارد و من از نفسهای تو (یا بواسطه استشمام بوی تو) آن را چشیدهام.
هوش مصنوعی: به جانم گفتم چرا مثل یک غنچه خود را پنهان کردهای، او پاسخ داد که من از شرم چهرهاش به درون جسم پناه بردهام.
هوش مصنوعی: به دنیا گفتم که هم بند و هم دوست هستم، و او گفت هرچند که من پیر هستم، اما من مرید آن یار هستم.
هوش مصنوعی: جهان مانند سوسن است که هزاران زبان دارد و در شکر و آزادی سخن میگوید، و من از آن جان و جهانی که خوشایند من است، همیشه به خوشی و لذت بیشتری دست یافتهام.
هوش مصنوعی: بهار با زیبایی و رنگهای گوناگون مانند طاووس درآمده است و من از باغ زیبایی او به سوی اینجا آمدم.
هوش مصنوعی: برای خوشحالی و شادابی جانها، درختان را از گل و خوشبو پر کردم و برای تسکین دردها و رنجهای رنجوران، داروهای مقوی و درمانگر تهیه کردم.
هوش مصنوعی: شبی عشق جذاب و فریبنده به سمت من آمد و من با گفتن «بسمالله» آن را پذیرفتم و برای تو چیزی را آماده کردم.
هوش مصنوعی: او (عشق) یکی نوشیدنی معطر و خوشبو (تتماج) آورد که هنگام نوشیدن آن، رشتهٔ ارتباطم (با خودم یا واقعیت) را گم کردم و به شدت تحت تأثیر قرار گرفتم، بهطوری که در آن لحظه، خود را از تمام بندها و محدودیتها رها کردم و گریبانام را پاره کردم.
هوش مصنوعی: وقتی از آن تتماج (نوشیدنی خاصی که اشاره به عشق یا عرفان دارد) نوشیدم، حالت خاصی به من دست داد و به قدری سیر شدم که مانند طزلق (ابزاری برای تمایز در طعام که گاهی به معنای خود را از دیگران جدا کردن نیز استفاده میشود) رفتار کردم و از شیرینی آن (عشق یا حال خوب) دور شدم.
هوش مصنوعی: من به جز چند سیخ از آن گیاه (تتماج) چیزی به دست نیاوردم، اما چون تیر، برنده و تیز هستم از آنچه به دست آوردهام، بهرهبرداری کردهام.
هوش مصنوعی: هر برگی از آن درخت (تتماج) نشاندهنده نوعی گل است که شکوفه کرده، همانطور که هر باغی که مانند من شکوفا شده است.
هوش مصنوعی: وقتی شکوفهها میریزند، میوهها به بار میآیند و استمرار وجود در چیزهای ناپیدا و نامحسوس نهفته است؛ من این را از چیزهایی که ندیدم، درک کردم.
هوش مصنوعی: عاشق برای رشد و به کمال رسیدن خود، به فداکاری و قربانی کردن نیاز دارد، و تو هم باید بدانی که هر چیزی را که پرورش دادهام، به همین منظور انجام دادهام.
هوش مصنوعی: هیچ چیزی جز کاهش درد و رنج، فایدهای ندارد و این بیهودگی است که من به خاطر غم، خود را میکاهیم و رنج میزنم.
هوش مصنوعی: ای یار، مثل سرنای موسیقی بگریه و ناغواری کن که سرنا به خاطر آن دمهای پرشور و آتشینی که در آن دمیدهام، ناله میکند.
هوش مصنوعی: اگر از من خواستهای سخن دیگری بگویی، دیگر نمیتوانم. برو در باغ سبز و به زیبایی و مناظر آن نگاه کن که من در آنجا در حال گذر بودهام.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.