روزها آن آهوی خوشناف نر
در شکنجه بود در اصطبل خر
مضطرب در نزع چون ماهی ز خشک
در یکی حقه معذب پشک و مشک
یک خرش گفتی که ها این بوالوحوش
طبع شاهان دارد و میران خموش
وآن دگر تسخر زدی کز جزر و مد
گوهر آوردست کی ارزان دهد
وآن خری گفتی که با این نازکی
بر سریر شاه شو گو متکی
آن خری شد تخمه وز خوردن بماند
پس برسم دعوت آهو را بخواند
سر چنین کرد او که نه رو ای فلان
اشتهاام نیست هستم ناتوان
گفت میدانم که نازی میکنی
یا ز ناموس احترازی میکنی
گفت او با خود که آن طعمهٔ توست
که از آن اجزای تو زنده و نوست
من الیف مرغزاری بودهام
در زلال و روضهها آسودهام
گر قضا انداخت ما را در عذاب
کی رود آن خو و طبع مستطاب
گر گدا گشتم گدارو کی شوم
ور لباسم کهنه گردد من نوم
سنبل و لاله و سپرغم نیز هم
با هزاران ناز و نفرت خوردهام
گفت آری لاف میزن لافلاف
در غریبی بس توان گفتن گزاف
گفت نافم خود گواهی میدهد
منتی بر عود و عنبر مینهد
لیک آن را کی شنود صاحبمشام
بر خر سرگینپرست آن شد حرام
خر کمیز خر ببوید بر طریق
مشک چون عرضه کنم با این فریق
بهر این گفت آن نبی مستجیب
رمز الاسلام فیالدنیا غریب
زانک خویشانش هم از وی میرمند
گرچه با ذاتش ملایک همدمند
صورتش را جنس میبینند انام
لیک از وی مینیابند آن مشام
همچو شیری در میان نقش گاو
دور میبینش ولی او را مکاو
ور بکاوی ترک گاو تن بگو
که بدرد گاو را آن شیرخو
طبع گاوی از سرت بیرون کند
خوی حیوانی ز حیوان بر کند
گاو باشی شیر گردی نزد او
گر تو با گاوی خوشی شیری مجو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در داستان آخرین قسمت از قصه آهو و خر، آهوی نازپرورده در یک اصطبل احساس عذاب و ناتوانی میکند. او از زندگی لذتبخش خود در مرغزار یاد میکند و اکنون در رنج و سختی گرفتار شده است. خرها، او را به باد سخره میگیرند و خیال میکنند که با طبع شاهانهاش میتواند بر تخت سلطنت نشیند، اما او حقیقت خود را یادآور میشود و به بیخبری دیگران از زیباترین جنبههای وجودش اشاره میکند. او میفهمد که خوی و طبع واقعی او در تقابل با ظواهر است و حتی اگر زیباییهایش نادیده گرفته شود، ذات او همچنان باارزش و فراتر از آن چیزی است که دیگران میبینند. در نهایت، این گفتگو به نوعی به مساله غریبی و جدایی حقیقی در وجود افراد اشاره میکند.
هوش مصنوعی: آهوی نر زیبا روزها در اصطبل خر تحت فشار و عذاب بود.
هوش مصنوعی: آهو همچون ماهی که از خشکی به تنگ آمده و در اضطراب است، در حال زجر و عذاب به سر میبرد و همزمان بوی خوش مشک و پشک (نوعی خوشبویی) را پخش میکند.
هوش مصنوعی: یکی از خرهای حاضران گفت که این شخص خارجازنظم، عادت و روحی چون شاهان دارد و ساکنان آرام و خموش را میترساند.
هوش مصنوعی: دیگری به تو میخندد و میگوید که او (خر) از جزر و مد (تغییرات دائمی) دریا جوهر (گوهر) میآورد، پس آیا او این چیز را ارزان میفروشد؟
هوش مصنوعی: خر به او میگوید که با این نازکی و ظرافت نمیتوانی بر تخت شاهی تکیه کنی.
هوش مصنوعی: آن خر دچار خواب آلودگی و سنگینی ناشی از پرخوری شد و دیگر نتوانست به دعوت آهو پاسخ دهد و او را بخواند.
هوش مصنوعی: آن خر به آهو میگوید که من بهخاطر ضعف و ناتوانیام، تمایلی به خوردن ندارم و به همین دلیل از تو دعوت نمیکنم.
هوش مصنوعی: گفت: میدانم که تو به خاطر زیبا و دلنشین بودن خود ناز میکنی یا به خاطر حفظ آبرو و ناموس خود این کار را میکنی.
هوش مصنوعی: او با خود میگوید که آنچه تو به عنوان طعمه میخوانی، از اجزای وجود توست و باعث زندهبودن و تازگی تو میشود.
هوش مصنوعی: به یاد پرندگان زنگی و خوشیها و آسایشهایی که در باغها و چمنزارها داشتهام، فکر میکنم. من در جای آرام و دلپذیری زندگی کردهام که با زیباییها و آرامش احاطه شده است.
هوش مصنوعی: اگر مقدر شده باشد که ما در عذاب بیفتیم، هیچکس نمیتواند از آن خواسته و طبیعت نیکوی خود خارج شود.
هوش مصنوعی: اگر من گدای دنیا شدم، چه زمانی میتوانم به مقام و عظمت برسم؟ و اگر لباس من کهنه شود، برای من زشت و ننگین است که دچار نومیدی بشوم.
هوش مصنوعی: من عشق و زیبایی را به همراه زهر و نفرت تحمل کردهام، حتی با گلها و گیاهان زیبا مانند سنبل و لاله نیز به همین شکل رفتار کردهام.
هوش مصنوعی: گفت: بله، تو فقط دروغ میزنی و ادعا میکنی، چرا که در این دنیای بیگانه، هر کسی میتواند چیزهای بزرگ و اغراقآمیز بگوید.
هوش مصنوعی: گفت ناف من (دستگاه تناسلی) خود دلیلی بر این است که بر عطر و خوشبوئی (عود و عنبر) افتخار میکند.
هوش مصنوعی: اما کسی که بوی خوش را میشنود، نمیتواند از آن خر رنجبر که خودش در فضولات است، به خاطر بوی کمیاب و خوب بهرهمند شود؛ در حقیقت چنین چیزی برای او حرام است.
هوش مصنوعی: خر کمیز (خر دنبهدار) بوی خوبی دارد و در راه خوشبو (راهی که بوی مشک دارد)، چون من آن را به این گروه (آدمیان) نشان دهم.
هوش مصنوعی: این پیام را آن پیامبر (محمد) برای پاسخگویی به دعاها به عنوان رمز اسلام در دنیا گفته است، که به نوعی در زندگی این دنیا غریب و ناپیداست.
هوش مصنوعی: زیرا خویشاوندانش نیز از او دوری میکنند، هرچند که فرشتگان با ذات او همنشین هستند.
هوش مصنوعی: مردم او را فقط به شکل و ظاهرش میشناسند و او را جنس و مخلوقی از همین دنیا میدانند، اما نتوانستهاند بویی از حقیقت و معنای واقعی او ببرند و درک کنند که او چه ویژگیهای عمیقتری دارد.
هوش مصنوعی: چنانکه شیر در بین تصویر گاو دیده میشود، مردم او را تنها به شکل ظاهریاش میبینند، اما به عمق ماهیت او پی نمیبرند.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال حقیقت گاو باشی و آن را بررسی کنی، باید بدانی که آن شیر، به درد گاو میخورد و تنها در ظاهر به شکل گاو است.
هوش مصنوعی: طبع گاوی (یعنی ویژگیهای رفتار و شخصیت گاو) از سرت خارج میشود و خوی حیوانی (خصوصیات جانوری) را از وجودت دور میکند.
هوش مصنوعی: اگر در میان افراد نادان و بیخود به سر ببری، هرگز به مقام و ارزش معنوی واقعی نخواهی رسید، حتی اگر ظاهراً در آن جمع به محبوبیت یا هیبت برسید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.