چه روز دگر شد جهان عطربار
رسیدند در دامن کوهسار
همه کوه یکسر پر از بیشه بود
که کم اندران بیشه اندیشه بود
ز جمهور پرسید کهای گرد نیو
چه باشد در این بیشه پر غریو؟
بگفتا در این بیشه یک اژدهاست
ره بیشه را بسته، ابر بلاست
دمان اژدهاییست چون کوه ژرف
چو بینی بمانی از او در شگرف
صد اندر صد اینجای مأوای اوست
دراندازد از زهر او، مار پوست
بترسم کاز این ریمن هولناک
درآید سر بخت ما زیر خاک
سپهبد بدو گفت مشکن دلم
ز گفتن در آتش میفکن دلم
چو بینی کنون روی آرم بدوی
ز خونش روان سازم از کوه جوی
شنیدم که رستم گو پهلوان
چو از هفت خو(ا)ن شد به مازندران
برآویخت با شیر و با اژدها
کنون گر از آن تخمه خو(ا)نی مرا
نه زو شیر و نه اژدها شد رها
گه کین چرا سست خو(ا)نی مرا؟
بگفت این و سر سوی بالا نهاد
ابا گرد جمهور والانژاد
چه آمد بر افراز آن کوهسار
یکی اژدها دید چون کوه نار
دَمَش کرده این بیشه را جمله خشک
سیه از دَم او زمین همچو مشک
ز جنبیدنش بیشه پرداخته
به غار اندرون جایگه ساخته
چه دیدش سپهدار در پیش غار
یکی نعره زد همچو ابر بهار
برآورد سر اژدهای دمان
زمی آتشافشان شد اندر زمان
بیامد چو سیل از بر کوه شیب
چو جمهور دیدش بشد در نهیب
سپهبد بنالید بر دادگر
کای دادفرمای فیروزگر
یکی آنکه پیش نیاکان خویش
ز پس شرم و سر اندر آرم به پیش
بگفت و کمان بر زه آورد تفت
بر اژدهای دمان تیز رفت
یکی تیر زد بر گلوگاه او
شدش از گلو خون رو(ا)ن همچو جو
فرو دوخت راه دم و دود او
زیان شد سراسر همه سود او
بیفکند دُم بر یل آن اژدها
سپهبد بدو گفت از بادپا
چنان پیکر باره در هم فشرد
به نیروی دُم استخوان گشت خرد
سپه دار گرز گران در ربود
بر اژدها رفت مانند دود
زدش بر سر از کینه گرز کشن
که خوابید بر خاک آن اهرمن
همه مغزش از سر فرو ریخت پاک
بخوابید چون مار مرده به خاک
سپهبد ز بویش برآمد بههم
دلش بر هم آمد از آن بوی سم
بیفتاد بر پای، زو رفت هوش
دل جان جمهور آمد بجوش
همی گفت زار ای یل نامدار
دریغ از تو ای گرد خنجرگزار
مکن گفتمت جنگ با اژدها
که از اژدها کس نگشته رها
بهخود بر ستم کردی ای تیز چنگ
که کردی بدین زشت پتیاره جنگ
کنون با که گوییم درد تو را
دلیری و رزم و نبرد تو را
زمانه چو زین گونه بودی به خشم
که بگشاد آن شیر آشفته چشم
به جمهور گفت ای یل تیزچنگ
مرا نیست رنجی به تن از شرنگ
ز بویش مر دل برآمد بههم
بدینسان میالای از دیده نم
بگفتا و برخاست شیر ژیان
به توفیق دارنده جسم و جان
ببوسید جمهور مر خاک را
ثنا گفت مر ایزد پاک را
که بادا هزار آفرین ای دلیر
به جان تو از داور ماه و تیر
که کردی تو کاری که هرگز نکرد
جهانجوی گرشاسب اندر نبرد
وز آن جای رفتند تا پیش آب
جهانجوی تن شست اندر شتاب
دگر باره کرد او سپاس از خدای
خداوند روزیده رهنمای
کزآن زشت پتیاره پرداخت راه
تهی ساخت بیشه از آن کینهخواه
وزآنجا دگر سر سوی راه کرد
همی رای آهنگ بدخواه کرد
شب تیره میراند تا آفتاب
برافکند از رخ به بیرون نقاب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شخصیت اصلی شعر، شهریار، به بیشه سوم میرسد و با اژدهایی خطرناک مواجه میشود که راه را بسته و از دمش آتش و سم منتشر میشود. سپهبد به شجاعت سخت دل میزند و به یاد رستم پهلوان، با اژدها به نبرد میپردازد. او با تیر به اژدها شلیک میکند و پس از یک جنگ سخت، اژدها را شکست داده و به خاک میافکند. پس از پیروزی، سپهبد به یل نامدار، شهریار، ارادت میورزد و مراسم سپاسگزاری از خداوند را به جا میآورد. در پایان، شهریار و همراهانش با اندوه و خوشحالی راه خود را ادامه میدهند.
هوش مصنوعی: چون روز دیگر فرارسید و جهان از بوی خوش سپیدهدم پر شد، شهریار و همراهانش به دامنهٔ کوهستانی رسیدند.
هوش مصنوعی: سراسر آن کوه پوشیده از بیشه بود؛ بیشهای چنان هولناک که کمتر کسی جرئت میکرد اندیشهٔ رفتن به آن را در سر بپروراند.
هوش مصنوعی: شهریار از جمهور پرسید: ای پهلوان دلیر، در این بیشهٔ پرخروش چه چیزی هست؟
هوش مصنوعی: جمهور گفت: در این بیشه اژدهایی هست که راه بیشه را بسته و همچون ابری از بلا و مصیبت است.
هوش مصنوعی: اژدهایی خروشان و بزرگ همچون کوهی عظیم است که اگر ببینیاش از شگفتی و هیبتش حیران میمانی.
هوش مصنوعی: گسترهای صد در صد از اینجا جایگاه اوست و از شدت زهرش حتی مار هم پوست میاندازد.
هوش مصنوعی: میترسم از این پلید هولناک، بخت ما سرنگون شود و به خاک افتد، یعنی نابود شویم.
هوش مصنوعی: سپهبد شهریار به او گفت: دلم را مشکن و با این سخنان دلم را آشفته و پریشان مکن.
هوش مصنوعی: خواهی دید که اکنون به سوی او میروم و از خونش جویی از کوه روان میکنم.
هوش مصنوعی: شنیدهام که رستم، آن پهلوان دلیر، هنگامی که از راه هفتخوان به مازندران رفت،
هوش مصنوعی: با شیر و اژدها درآویخت و نبرد کرد؛ اکنون اگر مرا از نژاد و تخمهٔ او میدانی،
هوش مصنوعی: بدان که نه شیر و نه اژدها از دست او جان به در برد؛ پس چرا در هنگام نبرد مرا سست و ناتوان میپنداری؟
هوش مصنوعی: این را گفت و همراه جمهورِ بزرگنژاد رو به بالای کوه نهاد.
هوش مصنوعی: چون به بالای آن کوهسار رسید، اژدهایی دید که همچون کوهی از آتش بود.
هوش مصنوعی: نفس آتشینش همهٔ این بیشه را خشکانده بود و زمین از دم او همچون مشک سیاه شده بود.
هوش مصنوعی: از جنبش و رفتوآمد او بیشه خالی و پاک شده بود و او درون غاری جایگاه گرفته بود.
هوش مصنوعی: چون سپهسالار او را در جلوی غار دید، فریادی چون غرش ابر بهاری برآورد.
مصرع دوم: در همان لحظه و بهسرعت، زمین پُر آتش شد.
هوش مصنوعی: اژدها همچون سیل از سراشیبی کوه پایین آمد و جمهور با دیدنش به هراس افتاد.
هوش مصنوعی: سپهبد به درگاه خداوند دادگر زاری کرد و گفت: ای فرمانروای عادل و پیروزیبخش،
هوش مصنوعی: یک خواسته دارم: اینکه در برابر نیاکانم شرمسار نشوم و سربلند باشم.
هوش مصنوعی: این را گفت و شتابان کمان را زه کرد و تند به سوی اژدهای خروشان رفت.
هوش مصنوعی: تیری بر گلوگاه اژدها زد و خون از گلویش همچون جوی روان شد.
هوش مصنوعی: آن تیر راه نفس و دود اژدها را بست و همهٔ توان و برتری او به زیان و نابودی بدل شد.
هوش مصنوعی: اژدها دُمش را بر پهلوان کوبید و سپهبد از اسب تیزرو به زیر جست (به نظر میرسد «گفت» در این مصراع به جای «جست» آمده باشد).
هوش مصنوعی: اژدها پیکر اسب را با دمش چنان در هم فشرد که استخوانهایش از نیروی دم خرد شد.
هوش مصنوعی: سپهسالار گرز سنگینش را برگرفت و مانند دود، شتابان به سوی اژدها رفت.
«کشن» گویا در اینجا نام نوعی درخت است که چوب بسیار محکم دارد. «در حوالی آن، زاغی بر درختی کشن خانه داشت.» (کلیله و دمنه).
هوش مصنوعی: همهٔ مغزش از سرش بیرون ریخت و مانند ماری مرده بر خاک افتاد.
هوش مصنوعی: سپهبد از بوی اژدها آشفته شد و از آن بوی زهرآلود دلش به هم خورد.
هوش مصنوعی: بر زمین افتاد و از هوش رفت؛ دل و جان جمهور از اندوه به جوش آمد.
هوش مصنوعی: جمهور زاریکنان میگفت: ای پهلوان نامدار، ای دلاور شمشیرزن، دریغ از تو.
هوش مصنوعی: به تو گفته بودم که با اژدها نجنگ، زیرا هیچکس از اژدها جان به در نبرده است.
هوش مصنوعی: ای دلاور چابک، بر خودت ستم کردی که با این جانور زشت و پلید جنگیدی.
هوش مصنوعی: اکنون درد از دست دادن تو و دلیری و جنگاوریات را با چه کسی در میان بگذاریم؟
هوش مصنوعی: در همان هنگام که جمهور چنین از روزگار خشمگین و نالان بود، آن پهلوان شیرمانند چشم گشود.
هوش مصنوعی: شهریار به جمهور گفت: ای دلاور، از زهر اژدها هیچ آسیبی به تنم نرسیده است.
هوش مصنوعی: تنها از بوی آن دلم به هم خورد؛ اینگونه اشک مریز.
هوش مصنوعی: این را گفت و آن شیر خشمگین به یاری خداوندی که نگهدارندهٔ تن و جان است، از جا برخاست.
هوش مصنوعی: جمهور خاک را بوسید و خدای پاک را سپاس و ستایش کرد.
هوش مصنوعی: و به شهریار گفت: ای دلیر، هزار آفرین از سوی خداوندِ ماه و عطارد بر جان تو باد.
هوش مصنوعی: زیرا کاری کردی که گرشاسب جهانگیر هم هرگز در نبرد نکرده بود.
هوش مصنوعی: از آنجا به کنار آب رفتند و پهلوان شتابان تن خود را شست.
هوش مصنوعی: بار دیگر خدای روزیدهنده و راهنما را سپاس گفت.
هوش مصنوعی: خدایی که راه را از آن جانور پلید پاک کرد و بیشه را از آن کینهجو خالی ساخت.
هوش مصنوعی: از آنجا دوباره راه را در پیش گرفت و آهنگ رفتن به سوی دشمن کرد.
هوش مصنوعی: در شب تاریک راند تا آنکه خورشید پرده از رخ برداشت و صبح شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.