شمارهٔ ۴ - فی مدح الحجة عجل الله تعالی فرجه
برهم زنید یاران این بزم بی صفا را
مجلس صفا ندارد بی یار مجلس آرا
بی شاهدی و شمعی هرگز مباد جمعی
بی لاله شور نبود مرغان خوش نوا را
بی نغمۀ دف و چنگ مطرب برقص ناید
وجد سماع باید کز سر برد هوا را
جام مدام گلگون خواهد حریف موزون
بی می مدان تو میمون جام جهان نما را
بی سرو قد دلجوی هرگز مجو لب جوی
بی سبزۀ خطش نیست آب روان گوارا
بی چین طرۀ یار تاتار کم ز یک تار
بی موی او به موئی هرگز مخر ختا را
بی جامی و مدامی هرگز نپخته خامی
تا کی به تلخ کامی سر می بری نگارا
از دولت سکندر بگذر، برو طلب کن
با پای همت خضر سرچشمۀ بقا را
بر دوست تکیه باید بر خویشتن نشاید
موسی صفت بیفکن از دست خود عصا را
بیگانه باش از خویش وز خویشتن میندیش
جز آشنا نبیند دیدار آشنا را
پروانه وش ز آتش هرگز مشو مشوش
دانند اهل دانش عین بقا فنا را
داروی جهل خواهی بطلب ز پادشاهی
کاقلیم معرفت را امروزه اوست دارا
دیباچۀ معارف سر دفتر صحایف
معروف کل عارف چون مهر عالم آرا
عنوان نسخۀ غیب سرّ کتاب لاریب
عکس مقدس از عیب محبوب دلربا را
ناموس اعظم حق غیب مصون مطلق
کاندر شهود اویند روحانیان حیاری
آئینۀ تجلی معشوق عقل کلی
سرمایۀ تسلی عشاق بینوا را
اصل اصیل عالم فرع نبیل خاتم
فیض نخست اقدم سرّ عیان خدا را
در دست قدرت او لوح قدر زبونست
با کلک همت او وقعی مده قضا را
ای هدهد صبا گوی طاوس کبریا را
بازآ که کرده تاریک زاغ و زغن فضا را
ای مصطفی شمائل وی مرتضی فضائل
وی احسن الدلائل یاسین و طا و ها را
ای منشی حقائق وی کاشف دقائق
فرماندۀ خلائق رب العلی علی را
ای کعبۀ حقیقت وی قبلۀ طریقت
رکن یمان ایمان عین الصفا صفا را
ای رویت آیۀ نور وی نور وادی طور
سرّ حجاب مستور از رویت آشکارا
ای معدلت پناهی هنگام دادخواهی
اورنگ پادشاهی شایان بود شما را
انگشتر سلیمان شایان اهرمن نیست
کی زیبد اسم اعظم دیو و دد دغا را
از سیل فتنۀ کفر اسلام تیره گونست
دین مبین زبونست در پنجۀ نصاریٰ
ای هر دل از تو خرم پشت و پناه عالم
بنگر دو چار صد غم یک مشت بینوا را
ای رحمت الهی دریاب مفتقر را
شاها به یک نگاهی بنواز این گدا را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مثنوی با زبان بزم و می و معشوق آغاز میشود و میگوید هیچ مجلسی بی یار آرایندهاش صفا ندارد. سپس به سلوک عرفانی، یعنی گذشتن از خود و تکیه بر دوست و فنا در او، میپردازد و آنگاه امام زمان را بهعنوان پادشاه سرزمین معرفت و جلوهٔ حق ستایش میکند. در پایان، شاعر از چیرگی کفر و ستم نصاری بر اسلام شکوه میکند و از امام میخواهد بازگردد و به این گدای بینوا، که تخلصش مفتقر است، نگاهی کند.
هوش مصنوعی: ای یاران، این مجلس بیصفا را به هم بزنید؛ مجلس بدون یاری که آن را بیاراید هیچ صفایی ندارد.
هوش مصنوعی: هیچ جمعی نباید بی شاهد و شمع باشد؛ همانگونه که پرندگان خوشآواز بدون گل لاله شور و نوایی ندارند.
هوش مصنوعی: نوازنده بدون نغمهٔ دف و چنگ به رقص نمیآید؛ شور و وجد سماع لازم است تا هوس و هوای نفس را از سر بیرون کند.
هوش مصنوعی: جام شراب گلگون همدمی موزون و هماهنگ میطلبد؛ جام جهاننما را بدون شراب فرخنده و مبارک مدان.
هوش مصنوعی: بدون یار سروقامت دلجو هرگز کنار جوی را مجوی؛ بدون سبزهٔ خط چهرهٔ او آب روان هم گوارا نیست.
هوش مصنوعی: بدون پیچ و تاب گیسوی یار، سرزمین تاتار با همهٔ مشکش از یک تار مو کمتر است؛ و بی موی او، سرزمین ختا را حتی به یک مو هم نخر.
هوش مصنوعی: بی جام و شراب هیچ خامی پخته نشده است؛ ای نگار، تا کی با تلخکامی روزگار میگذرانی؟
هوش مصنوعی: از شکوه و قدرت اسکندر بگذر و برو با همت خضرگونه سرچشمهٔ آب حیات و جاودانگی را بجوی.
هوش مصنوعی: باید بر دوست تکیه کرد نه بر خود؛ مانند موسی عصای خود را از دست بینداز، یعنی از تکیه بر خویش دست بکش.
هوش مصنوعی: با خود بیگانه شو و به خودت نیندیش؛ زیرا تنها آشنا میتواند دیدار آشنا را ببیند.
هوش مصنوعی: مانند پروانه از آتش پریشان و هراسان مشو؛ اهل معرفت میدانند که فنا شدن عین بقا و جاودانگی است.
هوش مصنوعی: اگر درمان نادانی را میخواهی، آن را از پادشاهی بجوی که امروز فرمانروای سرزمین معرفت است؛ یعنی امام زمان.
هوش مصنوعی: او دیباچهٔ معارف و سرآغاز همهٔ کتابهاست و مانند خورشید جهانافروز نزد همهٔ عارفان شناختهشده است.
هوش مصنوعی: او عنوان نسخهٔ عالم غیب و راز قرآن است که هیچ شکی در آن نیست؛ و تصویر پاک و بیعیبِ معشوق دلربا، یعنی جلوهٔ خداوند، است.
هوش مصنوعی: او ناموس بزرگ حق و غیبی است که بهطور مطلق محفوظ است؛ کسی که فرشتگان و روحانیان در مشاهدهٔ او حیراناند.
هوش مصنوعی: او آینهای است که معشوق عقل کل در آن جلوه کرده است، و مایهٔ دلداری و آرامش عاشقان بینوا است.
هوش مصنوعی: او ریشهٔ اصیل جهان و فرزند گرامی پیامبر خاتم است؛ نخستین و دیرینهترین فیض الهی و راز آشکارشدهٔ خداوند است.
هوش مصنوعی: لوح تقدیر در دست قدرت او ناتوان است؛ در برابر قلم همت او برای قضا و سرنوشت ارزشی قائل مشو.
هوش مصنوعی: ای باد صبا که چون هدهد پیامرسانی، به آن طاووس عظمت بگو: بازگرد، که زاغها و زغنها فضا را تاریک کردهاند؛ یعنی ستمگران و نااهلان جهان را گرفتهاند.
هوش مصنوعی: ای کسی که سیمای مصطفی و فضیلتهای مرتضی را داری، و بهترین دلیل و نشانهٔ سورههای یاسین و طه هستی.
هوش مصنوعی: ای نگارندهٔ حقیقتها و آشکارکنندهٔ نکتههای باریک، و ای فرمانروای مردمان از سوی پروردگار بلندمرتبه و میراثدار علی.
هوش مصنوعی: ای کعبهٔ حقیقت و قبلهٔ طریقت، تو رکن یمانیِ ایمان و عین صفای کوه صفا هستی.
هوش مصنوعی: ای کسی که چهرهات آیهٔ نور و نور وادی طور است، راز پنهان در پشت پرده از چهرهٔ تو آشکار میشود.
هوش مصنوعی: ای پناه عدالت در هنگامی که مردم دادخواهی میکنند، تخت پادشاهی تنها شایستهٔ شماست.
هوش مصنوعی: انگشتر سلیمان شایستهٔ اهریمن نیست؛ اسم اعظم کی برازندهٔ دیوان و ددان فریبکار است؟ یعنی حکومت حق غاصبان نیست.
هوش مصنوعی: از سیل فتنهٔ کفر، اسلام تیرهروز شده و دین آشکار حق در چنگال مسیحیان ناتوان و خوار گشته است.
هوش مصنوعی: ای کسی که هر دلی از تو شاد است و پشت و پناه جهان هستی، به این مشت بینوایانی که گرفتار صدها غماند نگاه کن.
هوش مصنوعی: ای رحمت خداوند، به داد مفتقر، یعنی خود شاعر، برس؛ ای شاه، با یک نگاه این گدا را نوازش کن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.