قوله تعالی: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ اسم عزیز ازلی، جبّار صمدی لکنّه للمؤمنین ولیّ، و بالعاصین حفیّ، لیس له فی جماله کفیّ و لا فی جلاله سمیّ و للعصاة من المؤمنین ولیّ. اینست نظم لطیف و آراسته تام، دل را انس است و جان را پیغام، از دوست یادگار و بر جان عاشقان سلام، اللَّه است یگانه یکتا، در ذات و صفات بیهمتا، از هم مانستی جدا، و در حکم بی چرا. شنونده رازست، و نیوشنده دعا، در آزمایش باعطاست و در ضمانها باوفا. سمیع است بسمع و بصیر ببصر، مرید باراده، متکلّم بکلام، باقی ببقا، رحمان است مهربان، که بر بنده بخشاید و جافیان را با همه جفا برّ پیش آید. بنده اگر چه بدکار است و از جرم گرانبار است، رحمان او را آمرزگار و جرم او را در گذار است، خوب نگارست و در گفتار است، عالم را صانع و خلق را نگهدار است، دشمن را دارنده و دوست را یار است، بصنع در دیده هر کس و در جان احبابش قرار است. هر امیدی را نقد، و هر ضمان را بسنده کار است، رحیم است که رحمت خود بر مؤمنان باران کرد و عطای خود بر ایشان ریزان کرد. هر کس را آنچه صلاح و بهینه آن کس دید آن کرد، معاصی خلق زیر حلم خود پنهان کرد.
امروز ستر او نقد، و فردا عفو او وعد. هر زبان که بنام او ناطق است پاک است، هر دل که بمهر او ذاکر است آباد است. و یاد کننده او در این جهان و در آن جهان آزادست:
چون یاد تو آرم از غمان آزادم
جز یاد تو هر چه بود رفت از یادم
قوله یُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ الْمَلِکِ الْقُدُّوسِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ هو الملک و الملیک، مالک الملک و ملک الملوک. پادشاه بحقیقت اوست که ملکش را عزل نیست، و جدّش را هزل نیست، و عزّش را ذلّ نیست، و حکمش را ردّ نیست، او را ندّ نیست، و ازو بدّ نیست. بنده مؤمن معتقد چون داند که مالک بحقیقت اوست جلّ جلاله لوح دعاوی بشکند، بساط هوس در نوردد، دامن از کونین درکشد، و مالک مطلق را ملک و ملک مسلّم دارد، بر مراد خود مقدّم دارد. ننگش آید که هیچ مخلوق را تذلّل کند، یا از بهر حبّهای و لقمهای گردن برافراشته خود بشکند:
و من قصد البحر استقلّ السواقیا
من عرف اللَّه لم یحتمل دلال الخلق
هر که جلال حقّ بدانست، بدلال خلق تن در ندهد، دست صدقش از کونین کوتاه بود، پای عشقش همیشه در راه بود، دلش در قبضه عزّ پادشاه بود، سرش معدن سرّ ذو الجلال بود، در پیشانیش نشان اقبال بود. در دیده یقینش نور اعتبار افعال بود.
در مشامش نفخات روضه وصال بود. خلق با حال و با کام و با نام بود، و او بی حال و بی کام و بی نام بود، چه زیان دارد او را چون فردا در سرای آخرت عندلیب باغ عندیّت بود. و باز راز احدیّت بود.
حسین منصور را از زهد پرسیدند. گفتا: تنعّم دنیا بگذاشتن زهد نفس است. و نعیم آخرت بگذاشتن زهد دلست. و بترک خویش بگفتن درین راه زهد جانست. آنها که در دنیا زاهد شدند، در سرای رضوان فرو آمدند. آنها که در بهشت زاهد شدند، بحظیره قدس فرو آمدند. و آن طایفه که در خودی خود زاهد شدند ایشان را سیلاب وادی لا اله الّا اللَّه در ربود، در این سرای از ایشان خبر نه، در آن سرای ایشان را اثر نه. در سراپرده غیرت فرو آمدند، در قبّه قرب صمدیّت ایشان را بار دادند.
هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِنْهُمْ الآیة... البسه لباس عزّ و توجّه بتاج الکرامة و خلع علیه حسن التولّی، آثار البشریّة عنه مندرسة و انوار الحقائق علیه لائحة. صفت آن مهمتر عالم است و سید ولد آدم، درّی یتیم بود از صدف قدرت برآمده، آفتابی روشن بود از فلک اقبال بتافته، درختی شگرف بود از بوستان دولت برآمده، آسمان و زمین همه بدو آراسته، ربّ العالمین او را بحقائق نبوّت مزیّن کرد، و بخصائص قربت گرامی کرد، و بخلقی فرستاد نادانان و نادبیران و از حقّ بی خبران، همه در عالم حیرت و در ظلمت فکرت سرگردان سید چون قدم در عالم بعثت نهاد، بساط شرع باز گسترد. و چنان که میزبان از بهر مهمان سفره نهد، و صدا و آواز دهد، سید سفره دین اسلام نهاد و صلاء دعوت آواز داد.
جان پاکان گرسنه عدل تو بود از دیر باز
سفره اندر سد ره بنهادی و در دادی صلا
ای یتیمی دیده اکنون با یتیمان لطف کن
و ای غریبی کرده اکنون با غریبان کن سخا.
سید سفره دعوت بنهاد و صلا آواز داد، خواجگان قریش اجابت نکردند گفتند: ما را عار بود بر سفره گدایان و درویشان نشستن! فرمان آمد که ای سید بایشان چه رنج میبری؟ طینت خبیثه ایشان نه از آن اصل است که هرگز نقش نگین تو پذیرد.
مثلهم کَمَثَلِ الْحِمارِ یَحْمِلُ أَسْفاراً مثل ایشان مثل خر است که در بار وی دفتر بود. خر را از آن دفترچه سود؟ که هوش و گوش دریافت ندارد. ایشان را نیز از دعوت تو چه سود؟ که بر گوش و بر دل ایشان مهر بیگانگی است و بر دیده ایشان حجاب غفلت. نه زبان ایشان سزای ذکر ماست، نه دل ایشان بابت مهر ما.
اگر نقد دین میجویی، و سوز عشق ما میطلبی، از دلهای درویشان صحابه جوی، عمّار و خباب و سلمان و بو ذر و صهیب و بلال که در دل ایشان سوز عشق ماست و در سر ایشان خمار شراب ذکر ما. دل ایشان حریق مهر و محبّت ما، جان ایشان غریق نظر لطف ما:
این درویشان ز وصل بویی دارند
گویی ز شراب مهر جویی دارند
در مجلس ذکرهای و هویی دارند
می نعره زنند کز و چنویی دارند
یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا نُودِیَ لِلصَّلاةِ مِنْ یَوْمِ الْجُمُعَةِ. ربّ العالمین جلّ جلاله و تقدّست اسماؤه و تعالت صفاته در این آیت مؤمنان را بکاری میخواند از کارهای دین که تمامی دین ایشان در آنست، و رستن از عقوبت بآنست. و یافتن بهشت جاودان در گزاردن آنست. و آن نماز آدینه است. میگوید: ای شما که گرویدگان و دوستان و آشنایان اید، پیغام پذیرفتید و پیغام رسان براست داشتید و مرا بر غیب استوار گرفتید، و فرمان برداشتید.
إِذا نُودِیَ لِلصَّلاةِ مِنْ یَوْمِ الْجُمُعَةِ هم نصیحت است و هم وصیّت و هم فرمان نصیحت است، از نیکوکاری وصیّت است، از دوست داری فرمانست از نیکخواهی. میگوید: بندگان من نیکوکارم. نصیحت من شنوید، دوست دارم وصیّت من پذیرید، نیک خواهم فرمان من بجای آرید. ملکا آن چه فرمانست؟
إِذا نُودِیَ لِلصَّلاةِ مِنْ یَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلی ذِکْرِ اللَّهِ چون شما را بخوانند بنماز آدینه، قصد و آهنگ آن کنید که شما را بمن میخوانند، پاسخ کنید، آهسته آئید و بوقار آئید. سعی اینجا بمعنی قصد است و عمل، یکی بغسل دیگر بسواک، سدیگر بوی خوش، چهارم جامه بهتر، پنجم بگاه آمدن، ششم چون حاضر آمدید مسلمانان را نرنجانیدن، هفتم خطبه نیوشیدن. امّا غسل فرمانست و سنّت.
مصطفی (ص) گفت: «اذا اتی احدکم الجمعة فلیغتسل».
و قال صلّی اللَّه علیه و سلّم: «غسل یوم الجمعة واجب علی کلّ مسلم».
امّا سواک، رسول گفت صلّی اللَّه علیه و سلّم: رکعة بسواک خیر من سبعین رکعة بغیر سواک.
امّا طیب، بکار داشتن بوی خوش و جامه بهتر پوشیدن و مسلمانان را نرنجانیدن و خطبه نیوشیدن، مصطفی (ص) بر جمله گفت: «من اغتسل یوم الجمعة و لبس من احسن ثیابه و مسّ من طیب ان کان عنده. ثمّ اتی الجمعة فلم یتخطّ اعناق النّاس. ثمّ صلّی ما کتب اللَّه له. ثمّ انصت اذا خرج امامه حتی یفرغ من صلوته، کانت کفّارة لما بینها و بین جمعته الّتی قبلها»
و قال صلّی اللَّه علیه و سلّم: «ما علی احدکم ان وجد ان یتّخذ ثوبین لیوم الجمعة سوی ثوبی مهنته».
امّا بگاه آن، خبر درست است که فریشتگان بر درهای مسجد باشند، با قلمها و ورقها، نامهای بندگان مینویسند. پنج جوق را نویسند: جوق پیشین را هر یکی شتری قربان نویسند و دعا کنند. جوق دیگر را گاوی نویسند قربان و دعا کنند. جوق سوم را کبشی قربان نویسند و دعا کنند. جوق چهارم را مرغی قربان نویسند و دعا کنند. جوق پنجم را خایهای قربان نویسند و دعا کنند. چون خطیب بر منبر شود، درهای مسجد فروگذارند و بشنودن خطبه آیند و پس از آن نام کس ننویسند و نه قربان. و در خبر است که فریشتگان یکی را پیوسته معتاد همیدیدند. پس یک آدینه او را نه بینند گویند: اللّهم انّ فلانا لم یأت فان کان ضالّا فاهده، و ان کان عائلا فاغنه، او مریضا فاشفه. و گفتهاند: ربّ العالمین در روز آدینه بنده مؤمن را ده چیز وعده داد: یکی آنست که چون بنماز آید بهر گامی و قدمی که بردارد، وی را نیکی در دیوان نویسد، دیگر بهر قدمی گناهی از دیوان وی بسترد، سدیگر گناه یک هفته از وی درگذارد، چهارم ساعتی است در روز آدینه که در آن ساعت هر چه بنده از اللَّه خواهد بوی بخشد، پنجم اگر سورة الکهف برخواند در آن روز تا دیگر آدینه از همه آفات نگه دارد، ششم اگر بشب آدینه سورة الدّخان برخواند هم در آن شب وی را بیامرزد، هفتم هر نیکی که در شبانروز آدینه کند یکی صد نویسد، هشتم اگر بروز آدینه صد بار بر رسول (ص) درود و تحیّت فرستد فردا او را شفیع وی انگیزد، نهم اگر در شبانروز آدینه وی را اجلّ رسد از عذاب گور ایمن دارد. دهم اگر در جمله آن جمع که در جامع باشند یکی را آزاد کند دیگران را همه بوی بخشند. هم القوم لا یشقی بهم جلیسهم.
فَاسْعَوْا إِلی ذِکْرِ اللَّهِ گفتهاند: سعی از فرائض نماز آدینه است که اللَّه میگوید: فَاسْعَوْا إِلی ذِکْرِ اللَّهِ. و دیگر نمازها در خانه گزاردن و در مسجد های دیگر آوردن مباح است. و نماز آدینه جز بجامع و جمع گزاردن روا نیست.
واجب آمد بر بنده بمسجد رفتن و رنج بر خود نهادن و خدمت گزاردن. چنانستی که ربّ العزّة گفتی: چون رنج آمدن بخدمت از بهر من بود، یک نیمه خدمت از بنده بر گرفتم، چهار رکعت با دو رکعت آوردم. عبدی امروز یک گام که در راه من برداری ضایع نمیکنم، هفتاد ساله راه توحید رفته و بدست نیاز در امید کوفته عمر تو کی ضایع کنم و رنج خدمت تو کی باطل کنم؟ امروز از خانه بمسجد میآیی، فردا از خانه بگور خواهی آمد. امروز که باختیار میآیی، بمراد و نشاط با جمع دوستان، خدمت خود از تو برگرفتم و رنج تو ضایع نکردم چه گویی فردا که باضطرار آیی، فریدا وحیدا، عفو و مغفرت از تو کی دریغ دارم؟!



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف صفات و ویژگیهای خداوند میپردازد و به معنای عمیق رحمت، علم و عدل او اشاره میکند. در این اثر، به مؤمنان یادآوری میشود که در روز جمعه به نماز و ذکر خدا بشتابند و اهمیت این کار در دین اسلام برجسته شده است. شاعر به زهد و دوری از دنیا اشاره میکند و تأکید میکند که زهد واقعی در دل و جان است تا در سرای آخرت بهرهمند گردند. همچنین، به رویدادهای زمان پیامبر اسلام و دعوت او به نماز جمعه پرداخته میشود و این که مؤمنان باید با خلوص نیت به این دعوت پاسخ دهند. در نهایت، شاعر بر فضیلتهای جمعه و آثار نیک آن بر بندگان خدا تأکید میکند.
هوش مصنوعی: در شرح «بسم الله» میگوید: نام خدا عزیز و ازلی است؛ او جبار و بینیاز است، ولی دوستِ مؤمنان و مهربان با گناهکاران است و در جمال و جلال همتایی ندارد. این نام مایهٔ انس دل، پیام جان و سلام دوست بر عاشقان است. «الله» در ذات و صفات یگانه است و در حکمش چونوچرا نیست. «رحمان» بر بندهٔ بدکار میبخشاید و گناهش را میآمرزد. «رحیم» رحمتش را چون باران بر مؤمنان بارانده، برای هر کس آنچه صلاح او بوده کرده و گناهان خلق را با بردباری خود پوشانده است.
هوش مصنوعی: پوشاندن گناه از سوی خدا امروز نقد است و بخشش او وعدهٔ فرداست. هر زبانی که نام او را بگوید پاک است و هر دلی که با محبت او به یادش باشد آباد است؛ یادکنندهٔ او در هر دو جهان آزاد است.
هوش مصنوعی: هرگاه تو را یاد میکنم، از همهٔ غمها رها میشوم و جز یاد تو همه چیز از خاطرم میرود.
هوش مصنوعی: در شرح آیهٔ تسبیح همهٔ آسمانها و زمین برای خدای پادشاه پاک، میگوید پادشاه حقیقی خداست که فرمانرواییاش برکناری ندارد، عزتش خواری نمیپذیرد، حکمش برنمیگردد و همتایی ندارد. مؤمنی که این را بداند، ادعاها و هوسها را رها میکند، از دو جهان دل میکَند، خواست خدا را بر خواست خود مقدم میدارد و ننگ دارد که برای دانهای یا لقمهای پیش آفریدهای خوار شود.
هوش مصنوعی: کسی که آهنگ دریا کند، جویها را ناچیز میشمارد؛ کسی که خدا را شناخت، ناز و منت آفریدگان را تاب نمیآورد.
هوش مصنوعی: هر که شکوه حق را شناخت، به ناز و منت خلق تن نمیدهد؛ دستش از دو جهان کوتاه و پای عشقش همیشه در راه است، دلش در دست عزت پادشاه حقیقی، باطنش جایگاه راز خدا و بر پیشانیاش نشان نیکبختی است، و چشم یقینش از کارهای خدا عبرت میگیرد.
هوش مصنوعی: بوی نسیم باغ وصال به مشامش میرسد. مردم دیگر صاحب حال و کام و ناماند و او بیحال و بیکام و بینام است؛ اما این زیانی ندارد، زیرا فردا در آخرت بلبل باغ قرب الهی و باز شکاری راز یگانگی خواهد بود.
هوش مصنوعی: از حسین منصور حلاج دربارهٔ زهد پرسیدند. گفت: رها کردن نعمت دنیا زهد نفس است، رها کردن نعمت آخرت زهد دل، و رها کردن خود زهد جان. زاهدان دنیا به بهشت میرسند، زاهدان بهشت به بارگاه قدس، و آنان که از خود گذشتند در سیل توحید ناپدید میشوند؛ نه در این جهان خبری از آنان هست و نه در آن جهان اثری، و در سراپردهٔ غیرت و قرب خدا بار مییابند.
هوش مصنوعی: در شرح آیهٔ «اوست که در میان درسناخواندگان پیامبری از خودشان برانگیخت» میگوید: خدا پیامبر را جامهٔ عزت و تاج کرامت پوشاند، نشانههای بشری از او زدوده شد و نور حقایق بر او درخشید. او سرور فرزندان آدم، مرواریدی یگانه از صدف قدرت و آفتابی از آسمان اقبال بود و خدا او را به نزد مردمی نادان و سرگردان فرستاد. چون برانگیخته شد، مانند میزبانی که برای مهمان سفره میگستراند و بانگ میزند، سفرهٔ دین اسلام را گسترد و ندای دعوت داد.
هوش مصنوعی: جان پاکان از دیرباز گرسنهٔ عدل تو بود؛ تو در سدرةالمنتهی سفره گستردی و همگان را به آن فراخواندی.
هوش مصنوعی: ای کسی که خود یتیمی را چشیدهای، اکنون با یتیمان مهربانی کن؛ و ای کسی که غربت را تجربه کردهای، اکنون با غریبان بخشندگی کن.
هوش مصنوعی: پیامبر سفرهٔ دعوت را گسترد و ندا داد، اما بزرگان قریش نپذیرفتند و گفتند ننگ داریم که بر سفرهٔ گدایان و درویشان بنشینیم. از سوی خدا فرمان آمد که ای سرور، چرا برای آنان رنج میکشی؟ سرشت پلید آنان از آن گوهری نیست که هرگز نقش مهر تو را بپذیرد.
هوش مصنوعی: مثل آنان مثل خری است که بار کتاب بر پشت دارد؛ خر از آن کتاب سودی نمیبرد چون فهم و گوش شنوا ندارد. آنان نیز از دعوت تو سودی نمیبرند، زیرا بر گوش و دلشان مهر بیگانگی و بر چشمشان پردهٔ غفلت است؛ نه زبانشان شایستهٔ ذکر ماست و نه دلشان درخور محبت ما.
هوش مصنوعی: خدا میگوید: اگر گوهر دین و سوز عشق ما را میجویی، آن را در دل یاران درویش خود چون عمار و خباب و سلمان و ابوذر و صهیب و بلال بجوی؛ که در دلشان سوز عشق ما و در سرشان مستی ذکر ماست، دلشان در آتش محبت ما میسوزد و جانشان غرق لطف ماست.
هوش مصنوعی: این درویشان (یاران فقیر پیامبر) از وصال حق بهره و بویی یافتهاند؛ گویی از شراب محبت الهی جویی روان در اختیار دارند.
هوش مصنوعی: آنان در مجلس ذکر شور و «هو» و فریاد دارند و نعره میزنند که ما دوستی چون او (خداوند بیمانند) داریم.
هوش مصنوعی: خداوند در آیهٔ «ای کسانی که ایمان آوردهاید، چون برای نماز روز جمعه ندا داده شد» مؤمنان را به کاری دینی فرامیخواند که کمال دینشان و رهایی از عذاب و رسیدن به بهشت در آن است، یعنی نماز جمعه. و آنان را چنین خطاب میکند: ای کسانی که ایمان آوردید، پیام را پذیرفتید، پیامبر را راستگو دانستید، به من در غیب اعتماد کردید و فرمان بردید.
هوش مصنوعی: این آیه هم پند است، هم سفارش و هم فرمان: پند از روی نیکوکاری، سفارش از روی دوستی و فرمان از روی خیرخواهی خداوند. خدا میگوید: بندگانم، پندم را بشنوید، سفارشم را بپذیرید و فرمانم را به جا آورید؛ و بنده میپرسد: پادشاها، آن فرمان چیست؟
هوش مصنوعی: معنای «پس به سوی یاد خدا بشتابید» این است که چون شما را به نماز جمعه خواندند، آهنگ آن کنید، چون شما را به سوی من میخوانند، و آرام و باوقار بیایید. «سعی» در اینجا یعنی قصد و عمل، و هفت کار است: غسل، مسواک، بوی خوش، پوشیدن جامهٔ بهتر، زود آمدن، نیازردن مسلمانان و گوش دادن به خطبه؛ و غسل هم فرمان است و هم سنت.
هوش مصنوعی: پیامبر فرمود: هرگاه یکی از شما به نماز جمعه میآید، غسل کند.
هوش مصنوعی: و پیامبر فرمود: غسل روز جمعه بر هر مسلمانی واجب است.
هوش مصنوعی: دربارهٔ مسواک، پیامبر فرمود: یک رکعت نماز با مسواک بهتر از هفتاد رکعت بیمسواک است.
هوش مصنوعی: دربارهٔ بوی خوش، جامهٔ بهتر، نیازردن مردم و گوش دادن به خطبه، پیامبر همه را یکجا فرمود: هر که روز جمعه غسل کند، بهترین جامهاش را بپوشد، اگر بوی خوشی دارد به کار برد، سپس به نماز جمعه آید و از روی گردن مردم نگذرد، آنچه خدا برایش مقدر کرده نماز بگزارد و از هنگام بیرون آمدن امام تا پایان نماز خاموش بماند، این کار کفارهٔ گناهان میان این جمعه و جمعهٔ پیشین است.
هوش مصنوعی: و پیامبر فرمود: اگر کسی توانایی دارد، چه زیانی دارد که جز دو جامهٔ کار روزانهاش، دو جامه برای روز جمعه فراهم کند.
هوش مصنوعی: دربارهٔ زود آمدن، در حدیث آمده که فرشتگان با قلم و دفتر بر درهای مسجد نام آیندگان را در پنج گروه مینویسند: برای گروه نخست ثواب قربانی شتر، سپس گاو، سپس قوچ، سپس مرغ و سپس تخممرغ؛ و چون خطیب بر منبر رود دفترها را میبندند و به شنیدن خطبه میآیند. اگر کسی که همیشه میآمد نیاید، فرشتگان برایش دعا میکنند که اگر گمراه است هدایتش کن، اگر تهیدست است بینیازش کن و اگر بیمار است شفایش ده. و خداوند ده وعده برای روز جمعه داده است: نیکی برای هر گام، پاک شدن گناهی با هر گام، بخشش گناه یک هفته، ساعتی که دعا در آن مستجاب است، نگهداری از آفات با خواندن سورهٔ کهف، آمرزش با خواندن سورهٔ دخان در شب جمعه، صد برابر شدن هر نیکی، شفاعت پیامبر با صد بار درود، ایمنی از عذاب گور برای کسی که در آن روز بمیرد، و بخشیده شدن همهٔ حاضران مسجد جامع به خاطر یک تن که آمرزیده شود؛ چرا که همنشین ایشان بدبخت نمیشود.
هوش مصنوعی: گفتهاند رفتن به سوی نماز جمعه از واجبات آن است، چون خدا فرموده «به سوی یاد خدا بشتابید». نمازهای دیگر را میتوان در خانه یا هر مسجدی خواند، اما نماز جمعه جز در مسجد جامع و با جماعت روا نیست.
هوش مصنوعی: چون بر بنده واجب شد که به مسجد برود و رنج آن را بر خود هموار کند، گویی خداوند میگوید: چون این رنج برای من بود، نیمی از عبادت را برداشتم و چهار رکعت را دو رکعت کردم. بندهام، امروز یک گامت را در راه من تباه نمیکنم، پس چگونه عمر هفتادسالهات را که در راه توحید و امید به من گذشت تباه کنم؟ امروز به اختیار و با شادی و همراه دوستان از خانه به مسجد میآیی و پاداش رنجت را میدهم؛ فردا که به ناچار، تنها و بیکس از خانه به گور میآیی، چگونه بخشش و آمرزش را از تو دریغ کنم؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.