دگر گفت کامروز در هر دیار
غزل کوی گشته ست بیش از شمار
همه کس به یک قسم درماندهاند
ز قسم دگر بی خبر ماندهاند
ندانیم کس را به طبع و سرشت
که یک شعر تحقیق داند نوشت
دگر گفت: سعدی نه از کس کم است
که موج غزل هاش در عالم است
دگر گفت: کزوی شناسی به است
که بت سوزی از بت شناسی به است
دگر گفت: کز راه خوانندگی
زند هر کسی لاف دانندگی
ولی ما کسی را سخن در نهیم
کزو مایه صد گونه گوهر نهیم
بر اوضاع ابداع قادر بود
صدور حکم را مصادر بود
گرش نظم وگر نثر باید نگاشت
نگارد بدان سان که باید نگاشت
به مطبوع و مصنوع جادو بود
دقایق درو موی در مو بود
همه نو کند سبکهای سخن
که کرباس نو به ز خز کهن!
چو هر کس به مقدار خود گفت چیز
در افشان شد از لب جهان شاه نیز
که از نکته بیزان دانش سکال
بدین گونه ما را رسیده ست حال:
که در عهد خود هر سخن گستری
که خاص کسی بود در کشوری
به مقدار ترتیب گفتار خویش
مثالی که بست از نمودار خویش
چو منعم سخن را خریدار بود
سخن لاجرم نیز بسیار بود
به قیمت خریدند حرف سیاه
بهای شبه گوهر آمد ز شاه
نمطهای خاقانی مدح سنج
نه پنهانست کش چون فشاندند گنج
همان عنصری کاو سخن پیش برد
بهر نظم صد بدره زر بیش برد
مثل شد ز فردوسی نامدار
به شهنامه گنجینهٔ سهل بار
چو این بود رسم گرانمایگان
که دادند گنجی بهر شایگان
نه مازان بزرگان به همت کمیم!
کز ایشان علم بود ما عالمیم!
خدا داده زانها که در عالم است
به گنجینهٔ ما چه مایه کم است؟؟
به خواهنده بخشش چرا کم دهیم؟!
اگر دست شد، هر دو عالم دهیم!
نبوده است شاهی به زیر فلک
که ده لک دهد سکه یابیست لک
نخست آن جهان شاه داد این صلا
که او بود دنیا و دین را علاء
دهش بیش از اندازه زو گشت عام
ولیکن شد از من که قطبم تمام!
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به بررسی وضعیت غزل و شاعران در زمان خود میپردازد. او اشاره میکند که در هر دیار غزلهای زیادی سروده میشود و همه شاعران در تلاشند تا به نوعی در این حوزه خود را مطرح کنند. برخی از شاعران را به قدرت قریحه و دانششان میستاید و تأکید میکند که سخن باید هنرمندانه و با هنر خاصی نگاشته شود.
شاعر همچنین به بزرگان ادبیاتی چون سعدی، خاقانی و فردوسی اشاره میکند و بر این باور است که هنرمندی و دانش آنها باعث آفرینش آثار ارزشمندی شده است. او به احترام به سخن و قدر و قیمت آن توجه دارد و به این نکته اشاره میکند که با وجود تلاشها، در نهایت ارزش واقعی آثار ادبی به کیفیت و عمق آنها بستگی دارد.
شاعر همچنین یادآوری میکند که بخشش علم و هنر باید فراگیر باشد و باید به دنبال ارتقاء علم و ادبیات همگان باشیم. در انتها، به اهمیت بخشش و ثروت معنوی اشاره میکند و بر این باور است که همه باید از این ثروت بهرهمند شوند.
هوش مصنوعی: امروز در هر جایی غزلها بسیار زیاد شدهاند، به حدی که تعداد آنها از شمارش خارج است.
هوش مصنوعی: همه افراد به یک نوع مشکل گرفتارند، اما از نوع دیگری از مشکل که ممکن است وجود داشته باشد، بیخبر هستند.
هوش مصنوعی: نمیدانیم کسی را که با طبع و شخصیتش بتواند شعری را به دقت و با تحقیق بنویسد.
هوش مصنوعی: سخن دیگری به میان آمد که سعدی از هیچ کسی کمتر نیست، چرا که شعرهای غزل او در جهان طنینانداز است.
هوش مصنوعی: دیگری گفت: بهتر است که تو از کسی که میشناسی، آگاهی بگیری تا از کسی که فقط در حال پرستش بتهاست.
هوش مصنوعی: شخص دیگری گفت: کسی که خود را با آواز خواندن مشغول میکند، اغلب در مورد دانستههایش ادعا میکند و خود را عالم میداند.
هوش مصنوعی: ما با کسی گفتگو میکنیم که از او جواهرات فراوانی از کلام و اندیشه به دست آوریم.
هوش مصنوعی: او توانایی ایجاد تغییرات در وضعیتها را دارد و میتواند حکمهای جدیدی صادر کند.
هوش مصنوعی: اگر قرار است چیزی نوشته شود، چه به صورت نظم باشد و چه به صورت نثر، باید آن را به شیوهای که شایسته و مناسب است، بنویسند.
هوش مصنوعی: در این شعر به زیبایی و جذابیت چیزی اشاره شده است که جزئیات و زیباییهای آن به قدری ظریف و دلنشین است که میتوان آن را جادو مانند دانست. در واقع، زیبایی در آنجا به قدری در هم تنیده و پیچیده است که مانند موی بافتی به هم پیوسته دارد.
هوش مصنوعی: همه به دنبال نوآوری در شیوههای بیان هستند، زیرا تازگی و نو بودن بهتر از کهنگی و فرسودگی است.
هوش مصنوعی: هر کس به اندازه خود سخن گفت، لذا کلام او مانند جواهراتی از لبهای پادشاه به بیرون ریخت.
هوش مصنوعی: از نکتههای عمیق علم و دانش، حالتی به ما رسیده است که ما را به این شیوه آگاه کرده است.
هوش مصنوعی: در زمان خود، هر کسی که در سخنوری مهارت داشت و کلامش ویژه کسی بود، در سرزمینی شناخته میشد.
هوش مصنوعی: هر اندازه که انسان در بیان و گفتارش منظم و مرتب باشد، به همان اندازه هم میتواند مثالی از شخصیت و وجود خود ارائه دهد.
هوش مصنوعی: وقتی کسی برای شنیدن و ارزش نهادن به کلام آماده و مشتاق باشد، طبیعتاً سخن نیز فراوان و پرمحتوا میشود.
هوش مصنوعی: به قیمت زیاد و گران، سخن تیره و منفی خریداری شد و ارزش شبهگوهر به اندازهی شاه بالا رفت.
هوش مصنوعی: سبکهای شاعرانه خاقانی در ستایش و توصیف نه به طور مخفیانه است، زیرا وقتی که ثروت و زیبایی کلام را تقدیم میکند، همگان به وضوح آن را میبینند.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که شخصی که توانایی سخن گفتن و بیان مطلب را دارد، به اندازهای ارزشمند است که میتواند به جای سخن، مقدار زیادی طلا را به دست آورد. به عبارتی دیگر، قدرت بیان و هنر سخنوری از هر چیز مادی ارزش بیشتری دارد.
هوش مصنوعی: فردوسی نامی معروف و بزرگ است که در اثرش به نام "شهنامه" یک گنجینه ارزشمند از داستانها و تاریخ را به راحتی ارائه داده و به زیبایی روایت کرده است.
هوش مصنوعی: اگر اینگونه باشد که افراد با ارزش و با ثروت، پاداشی به کسانی که شایسته هستند، عطا کنند.
هوش مصنوعی: ما به بزرگی و دانش بزرگترها نمیرسیم، اما به خاطر آموختن از آنها، ما هم دانشمند هستیم.
هوش مصنوعی: خداوند به ما نعمتهایی داده که در کل دنیا وجود دارد؛ پس چرا ما باید فکر کنیم که چیزهای کمی داریم؟
هوش مصنوعی: اگر کسی چیزی را بخواهد، چرا باید کم بدهیم؟ اگر دستمان باز باشد، هر دو جهان را هم میدهیم!
هوش مصنوعی: هیچ پادشاهی در زیر آسمان وجود نداشته که به کسی ده لک سکه بدهد، مگر اینکه او خود در یافتن و جمعآوری ثروت مهارت داشته باشد.
هوش مصنوعی: نخستین کسی که این ندا را به گوش مردم رساند، شاه آن جهان بود که او در حقیقت نمایندهی برتری دنیا و دین به شمار میرفت.
هوش مصنوعی: بیش از حد به مردم بخشش کردم و به طور عمومی شناخته شدم، اما من به مقام و مرتبهای رسیدم که در اوج هستم.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.