شمارهٔ ۸۰ - جدائی افگندن تیغ زبان بد گویان میان عاشق و معشوق، و روان شدن دول رانی از خانهٔ دولت سوی کشک لعل، و در فراق خضر خان، از دود آه، کوشک لعل را سیاه گردانیدن
چو اصحاب غرض گفتند هر چیز
فراوان بیخت با نو آن غرض نیز
صواب آن شد کزان فردوس پر نور
به قصر لعل سازد جای آن حور
شه آن دم بود حاضر پیش استاد
کتاب عاشقی را شرح میداد
سخن در قصهٔ یوسف که ناگاه
خبرگوئی زلیخاش آمد از راه
مژه چون دیدهٔ یعقوب تر کرد
ز حال بیت احزانش خبر کرد
چو بشنید آن خبر جان عزیزش
نماند از جان خبر و ز هیچ چیزش
جمال یوسفی را سود بر خاک
زد از مهر زلیخا پیرهن چاک
چو گرگ بیگناه افتاد بیرون
همش پیراهن و هم چهره بر خون
نگار خویش راز آن چشم خون زای
حنامی میبست گوئی بر کف پای
پری چون دید در پا فرق جمشید
چو نیلوفر به صفرا شد ز خورشید
چو تاب آن نماندش در تن خویش
که موئی بگسلد زان مومیان بیش
بسی پیچه برید از جعد چون قیر
که آری میبرد دیوانه زنجیر
نبد جای بریدن چون سر موی
همی برید موی خویش ازین روی
پس آن مو داد بر دستش که باری
زمن بپذیر زینسان یادگاری
پری پیکر چو کرد آن موی بر دست
از آن مویش سخن در لب گره بست
زبانش همچو موی ماند خاموش
سر موئی نماند اندر تنش هوش
بر آن مو کرد لختی گریهٔ زار
چو بارانی که بارد در شب تار
به شاه آن موی بر کف کرده میگفت
که ای با تار مویت جان من جفت
ز تو هر موی دل بند جهانی
کمند عقل و دست آویز جانی
مرا باید دو صد جان وفاجوی
که هر جانی ببندم در یکی موی
چو زینسان عذر خواهی کرد بسیار
شدش لابد جواب هدیهٔ یار
به صد عذر از دو دست نازنینش
کشید و داد دو انگشترینش
چو آن خاتم به دست شاه بنشست
بماند اندر دهانش انگشت زان دست
به زاری گفت چون میداد خاتم
که ای دستت سزای خاتم جم
به هدیه گر رضا باشد درینت
دهم انگشت با انگشترینت
ولیک انگشتری لختی بپاید
ز انگشتم وفاداری نیاید
که عالم بی تو گر خلد برین است
مرا چون حلقهٔ انگشترین است
دگر زان دادمت زینسان خیالی
که دارد از دهان من مثالی
نگهدارد گهٔ بوس نهانم
رسانیدند یکدیگر نهانی
وداع یکدگر کردند گریان
به طوفان هر دو غرق و هر دو بریان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از جدایی عاشق و معشوق به واسطه زبانی بدگو سخن میگوید. عاشق که در غم فراق معشوق خود است، از داستان یوسف و زلیخا یاد میکند و حال زلیخا را بیان میکند که هجران یوسف، او را به شدت متأثر کرده است. معشوق در این میانه، موهای خود را میچرد و با اشک و گریه یادگاری به عاشق میدهد، در حالی که عاشق از موهای او عذرخواهی کرده و انگشتری به او هدیه میدهد. آنها با اشک و اندوه یکدیگر را وداع میکنند و هر دو در غم و دردی عمیق غرق میشوند.
هوش مصنوعی: وقتی کسانی که از سر تعصبات و منافعت شخصی سخن میگویند، هر چیزی را به وفور در جامعه پخش کردند، به همان اندازه هم آن هدف و نیت بد را نشر خواهند داد.
هوش مصنوعی: از آنجا که در بهشت که پر از نور و زیبایی است، به جای حور (زنی از بهشت) قصر لعل (قصر زیبا و مجلل) ساخته شود، بهتر از آن است که در دنیای فانی و با درد و غم زندگی شود.
هوش مصنوعی: شاه در آن لحظه در حضور استاد بود و در حال بیان و توضیح کتابی دربارهٔ عشق بود.
هوش مصنوعی: ناگهان خبرگزاری به او خبر میدهد که زلیخا، معشوقهی یوسف، از راه رسیده است.
هوش مصنوعی: مژههایش مانند چشمهای یعقوب از گریه و ناراحتی پر آب شد، چون از حال و روز او خبر شنیدند.
هوش مصنوعی: وقتی که او (عاشق) آن خبر را شنید، دیگر از جانش و هیچ چیز دیگر آگاهی نداشت و تمام وجودش تحت تاثیر آن خبر قرار گرفت.
هوش مصنوعی: زیبایی یوسف (که اشاره به یوسف پیامبر دارد) چنان به زمین افتاد که زلیخا به خاطر عشقش به او، پیراهنش را دریده و به خاک زده است.
هوش مصنوعی: مانند گرگ بیگناهی که به ناچار از محیط خود رانده شده و در معرض خطر قرار گرفته، پیراهن و چهرهاش به خون آغشته شده است.
هوش مصنوعی: عشق و معشوق به گونهای با هم در ارتباطاند که انگار با یکدیگر رازی دارند، و نگاه معشوق چشمانی دارد که گویی به خاطر غم جدایی، اشک میریزد و این اشک نشانهٔ درد و اندوه اوست.
هوش مصنوعی: وقتی پری (هستی زیبا) فرق جمشید (جمشید، پادشاه افسانهای) را در پا دید، مانند گل نیلوفر که تحت تأثیر رنگ زرد (صفرا) آفتاب قرار میگیرد، رنگ او از شدت خشم یا حسادت به زردی گرایید.
هوش مصنوعی: وقتی تحمل پری به پایان میرسد و دیگر نمیتواند در بدن خود بماند، به خاطر شدت احساسش، ممکن است یک تار مویش از آن مومیان، یعنی مومیاییهای زیبا، جدا شود.
هوش مصنوعی: در این بیت، اشاره به این است که از جعد و پیچوخم موها، مانند قیر که به راحتی بریده میشود، موها را قیچی میکنند. این عمل به نوعی دیوانگی یا شوریدگی را نشان میدهد که در آن فرد عشق و وابستگیاش را تا حدی از دست میدهد که به راحتی موهایش را از شکل طبیعیاش جدا میکند.
هوش مصنوعی: جای بریدن موی دیگران نیست، زیرا او باید موی خود را نیز از این وضعیت جدا کند. در واقع، این اشاره به آن دارد که اگر کسی به دیگری آسیب میزند، خود نیز از همان آسیب متأثر خواهد شد.
هوش مصنوعی: او آن مو را به دست معشوق داد تا به او بگوید که از من یادگاری بپذیرد.
هوش مصنوعی: وقتی آن دختر زیبای پری مانند، موی خود را بر دستش گذاشت، از آن مویش در لبش خاموشی ایجاد شد و نتوانست سخن بگوید.
هوش مصنوعی: زبان او همواره خاموش است و مانند مو بیحرکت شده، به طوری که دیگر هیچ هوشی در وجود او باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: عاشق مدتی برای موهای معشوق اشک میریزد، مانند بارانی که در شب تاریک میبارد.
هوش مصنوعی: به شاه، یعنی معشوق، آن موی زیبای خود را که در دست گرفته بود میگفت: ای معشوق، جان من با تار موی تو آمیخته است.
هوش مصنوعی: موی تو برای من همچون دام و شبکهای است که به وسیلهٔ آن دل و جانم اسیر شده است و عقل و کنترل را از من سلب کرده.
هوش مصنوعی: من به دوصد جان وفادار نیاز دارم، زیرا هر جان من را در یک موی تو بند کرده است.
هوش مصنوعی: وقتی او اینقدر عذرخواهی کرد، حتماً باید پاسخی از معشوقش دریافت کند که به نوعی جایزه یا هدیهای از سمت او باشد.
هوش مصنوعی: او به خاطر عذری که از محبوبش خواسته بود، با دقت و احتیاط دو انگشتر زیبا را از دست نازنین او کشید و به او داد.
هوش مصنوعی: زمانی که آن خاتم به دست شاه رسید، او بهقدری شگفتزده شد که انگشتش در دهانش ماند و نتوانست صحبت کند.
هوش مصنوعی: به زاری میگوید که هنگام دادن خاتم، تو همچنین شایستهٔ خاتم سلطنت جم هستی.
هوش مصنوعی: اگر هنگام هدیه دادن، تو راضی باشی، من انگشترم را به تو میدهم، به شرط اینکه انگشتری از خودت به من بدهی.
هوش مصنوعی: اما انگشتری برای مدتی بر روی انگشتم میماند، ولی وفاداری و دوستداشتن از آن نمیتراود.
هوش مصنوعی: دنیای بدون تو اگر بهشت هم باشد، برای من همچون حلقهای بیفایده و بیارزش است.
هوش مصنوعی: دیگر به تو خیالی دادم که مانند مثالی در دهان من صحبت میشود.
هوش مصنوعی: نهان در اینجا اشاره به مخفیانه بوسیدن یا دیدار کردن عاشق و معشوق دارد. بیانگر این است که آنها بدون دیگران و به صورت پنهانی با یکدیگر ارتباط دارند و در این زمان که کسی حضور ندارد، نیاز به نگهداری و پوشش این رابطه را دارند.
هوش مصنوعی: آنها با اشک و گریه از هم خداحافظی کردند، طوری که مانند طوفانی در هم غوطهور شدند و هر دو در حال عریان و بیپناهی به همدیگر وداع گفتند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.