روز چو آخر شد و گرما گذشت
چشمه خور خواست ز دریا گذشت
تاجور شرق برآهنگ آب
کرد طلب کشتی گردون رکاب
کشتی شه تیز تر از تیر گشت
در زدن چشم ز دریا گذشت
راست که شد بر لب دریا رسید
گوهر خود بر لب دریا بدید
خواست که از سوز دل بی‌قرار
بر جهد از کشتی و گیرد کنار
صبر همی خاست نمی آمدش
گریه نمی خواست همی آمدش
بود برین سوی معز جهان
ساخته بر جای ادب چون شهان
پیش شد از دیده نثارش گرفت
شه بدوید و بکنارش گرفت
تشنه دو دریا بهم آورده میل
تشنه و ازدیده همی راند سیل
یک دگر آورده به آغوش تنگ
هر دو نمودندزمانی درنگ
از پس دیری که بخویش آمدند
هم مگر از عذر به پیش آمدند
گفت پسر با پدر : اینک سریر
جای تو ، من بندهٔ فرمان پذیر
باز پدر گفت که : این ظن مبر
کز پسر افسر بر باید پدر
باز پسر گفت که ، بالاخرام !
کز تو برد مایهٔ تخت تو نام !
باز پدر گفت که ای تاجدار!
تخت ترا به که توئی بختیار !
چون پدر از جانب فرزند خویش
شرط ادب دید ز اندازهٔ بیش
گفت که یک آرزویم در دل ست
منته لله ! که کنون حاصل ست
آنکه بدست خودت ای نیکبخت!
دست بگیرم ، بنشانم به تخت!
زانکه به غیبت چو شدی بر سریر
من نه بدم تا شدمی دستگیر
با پسر این نکته چو لختی براند
دست گرفت و به سریرش نشاند
خود به نعال آمد و بر بست دست
ماند ازان کار عجب هر که هست
داشت درین زیر خیالی نهان
آگهی ای داد بکار آگهان
گر چه پدر بر سر تختش کشید
شست و فرود آمد و پیشش دوید
چون خلفان شرط وفا می‌نمود
خواهش عذری به سزا می‌نمود
دولتیان هر طرفی بسته صف
کرده طبقهای جواهر به کف
لعل و زبرجد که در آویختند
بر دو سرافراز همی ریختند
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، ملاقات پدر و پسر در لحظه‌ای حسّاس و احساسی روایت می‌شود. روز به پایان می‌رسد و پسر به دریا نزدیک می‌شود تا با پدرش دیدار کند. هر دو تحت تأثیر عشق و احساسات، در آغوش یکدیگر قرار می‌گیرند و از حال یکدیگر باخبر می‌شوند. در گفتگوهایشان، پسر به مقام و جایگاه پدر اشاره می‌کند و پدر در پاسخ آن را به لیاقت پسر نسبت می‌دهد. آنها سرانجام پس از مدتی جدایی، با دل‌هایی پر از عشق و احترام، به جایگاه واقعی خود در کنار یکدیگر می‌رسند و هردو به وفاداری و ادب یکدیگر تأکید می‌کنند. در پایان، بر جواهراتی که در اطرافشان قرار دارد، افزوده می‌شود و زندگی پرزرق و برق آنها را به تصویر می‌کشد.
هوش مصنوعی: زمانی که روز به پایان رسید و گرما از بین رفت، خورشید (چشمه خور) خواست از دریا (آب) عبور کند.
هوش مصنوعی: خورشید شرق با نور خود بر سطح آب درخشش ایجاد کرد و از کشتی گردون (آسمان) خواست تا برآمدن خود را به تصویر بکشد.
هوش مصنوعی: کشتی شاه (که در اینجا ممکن است به یک کشتی سلطنتی اشاره داشته باشد) به سرعتی بیشتر از تیر (که نماد سرعت است) در حرکت شد و در حالی که به پهلو می‌چرخید، چشمانش از روی دریا گذشت.
هوش مصنوعی: درست است که به لب دریا رسید و مرواریدش را در کنار دریا دید.
هوش مصنوعی: او (شخصی نامشخص) می‌خواست از شدت ناراحتی قلبی‌اش، بی‌تاب باشد و به سمت کناره دریا بشتابد و از کشتی پایین بیاید.
هوش مصنوعی: صبر او افزایش می‌یافت، اما اشک‌هایش نمی‌ریخت و او نمی‌خواست که اشک بریزد، با این حال آن اشک‌ها به ناگاه به وجودش می‌آمد.
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به این است که در آن سو، معز، یعنی معزالدین، به‌عنوان یک انسان با ادب و شخصیت برجسته‌ای مانند پادشاهان قرار دارد و در جایگاهی از احترام و منزلت است.
هوش مصنوعی: شاه به نزد پسرش رفت و در آغوشش گرفت؛ او از شوق دیدار با پسرش اشک ریخته و به او نزدیک شد.
هوش مصنوعی: میل و خواسته‌ی شدید (تشنه) به دو دریا (یعنی آرزوها و خواسته‌ها) دو نفر را به هم نزدیک کرده است، در حالی که این اشتیاق و علاقه (تشنه) مانند سیلی است که از چشمان آنها جاری می‌شود.
هوش مصنوعی: پدر و پسر در آغوش تنگ همدیگر را به هم آوردند و لحظه‌ای در کنار هم توقف کردند.
هوش مصنوعی: پس از مدت طولانی که به هم رسیدند، آیا تنها به خاطر عذرخواهی پیش هم آمدند؟
هوش مصنوعی: پسر به پدرش می‌گوید که اکنون این تخت و مقام، جای توست و من آماده‌ام که به فرمان تو گوش دهم.
هوش مصنوعی: پدر گفت: این گمان را نکن که پدر باید از پسر در مواقعی که بر او تسلط دارد، خجالت بکشد یا کم‌تر شود.
هوش مصنوعی: پسر گفت که بالاخره من از تو به ارث برده‌ام مایهٔ بزرگى و اعتبار را که باعث شده است من به این مقام و تخت بنشینم.
هوش مصنوعی: پدر به فرزندش می‌گوید که تویی که خوشبختی و شایستگی، از مقام و عزت تو، یعنی تخت و تاج تو، مهم‌تر است.
هوش مصنوعی: زمانی که پدر ادب و احترام را از جانب فرزندش بیش از حد می‌بیند، متوجه می‌شود که او به خوبی تربیت شده است.
هوش مصنوعی: او می‌گوید که یک آرزو در دلش دارد که خدا را شکر، حالا این آرزو برآورده شده است.
هوش مصنوعی: من به دست خودت، ای خوش‌اقبال، تو را به تخت سلطنت می‌نشانم.
هوش مصنوعی: چون در غیابت بر تخت سلطنت نشسته‌ام، به من خوب نمی‌آید که کسی را دستگیر کنم و به بند بکشم.
هوش مصنوعی: امیرخسرو در این بیت می‌گوید که پدر (شخصی که در حال صحبت است) با پسرش صحبت کرد و او را به آرامی بر روی تختش نشاند.
هوش مصنوعی: او به کار بزرگ و شگفت‌انگیزی مشغول شد و دستش را به نشانهٔ تعجب از آن کار برداشت. هر کس که هست، به این کار عجیب پرداخته است.
هوش مصنوعی: در این بیت اشاره به این است که در دل پدر (با توصیف خیالی که در زیر وجود دارد) آگاهی و دانشی نهفته است که مربوط به افرادی است که آگاه و دانا هستند.
هوش مصنوعی: پدر هرچند بر تخت نشسته بود و دستش را بر روی آن کشید، اما به محض اینکه فرزندش به او نزدیک شد، از جای خود بلند شد و به سمت او رفت.
هوش مصنوعی: زیرا خلفا (سلطان‌ها) در رعایت پیمان و وعده‌های خود وفادار بودند، بنابراین بهانه‌ای برای شکایت و عذرخواهی از آنها لازم نبود.
هوش مصنوعی: دولت‌مردان هر جا تجمع کرده و صف کشیده‌اند و بر دست دارند سینی‌هایی پر از جواهر.
هوش مصنوعی: لعل و زبرجد، که نوعی سنگ‌های قیمتی هستند، بر سر دو نفر از افراد برجسته و سرافراز (احتمالاً پدر و پسر) می‌ریختند و این نشان‌دهندهٔ احترام و ارادت به آن‌هاست.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.