صاحبا شوکت دی ماه بان پایه رسید
که زحل کرسی نه پایه به هیزم بفروخت
بر قد هیچکس ایام قبایی نبرید
که طمع چشمه خورشید بان چشم ندوخت
میکند باد برفتن حرکتهای خنک
مگر این شیوه ز زهاد ریایی آموخت
با همه ذوق درون گرم نشد وقت کمال
تا که در خلوت او دمبدم آتش نفروخت
بر سر نقده وامی بدعاگو بفرست
پاره هیزم و انگار که آن نیز بسوخت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه درخواستی طنزآمیز از یک بزرگ یا ممدوح است. کمال خجندی از سرمای سخت ماه دی مینالد و از او هیزم میخواهد. سرما را با اغراق وصف میکند، چنانکه زحل هم کرسی خود را برای هیزم فروخته است. در میانه، با ایهام «خنک»، زاهدان ریاکار را هم نیش میزند. در پایان با شوخی میخواهد که هیزم را هم مانند وامی سوخته و بیبازگشت حساب کنند.
هوش مصنوعی: ای سرور، سرما و شکوه ماه دی به جایی رسیده است که حتی زحل، که سیارهٔ سرد شمرده میشود، کرسی نُهپایهٔ خود را برای هیزم فروخت. یعنی سرما چنان سخت است که آسمانیان هم به هیزم نیاز پیدا کردهاند.
هوش مصنوعی: روزگار برای هیچکس جامهای نبرید، مگر آنکه طمع، چشم او را به گرمای خورشید دوخت. یعنی در این سرما هر کس جامهای دارد، باز چشم امیدش به گرمای آفتاب است. «چشم دوختن» در اینجا ایهامی به دوختن جامه دارد.
هوش مصنوعی: باد هنگام وزیدن حرکاتی «خنک»، یعنی هم سرد و هم بیمزه، میکند. گویا این شیوه را از زاهدان ریاکار آموخته است. شاعر با این ایهام، زاهدان ریاکار را هم به طنز میگیرد.
هوش مصنوعی: کمال با همهٔ شور و ذوق درونیاش گرم نشد، تا وقتی که در خلوتگاهش پیوسته آتش افروخته نشد. یعنی گرمای باطن هم بیهیزم و آتش، سرمای زمستان را دفع نمیکند.
هوش مصنوعی: افزون بر نقدینهای که به وام دادهای، تکهای هیزم هم برای این دعاگو بفرست و فرض کن که آن هم سوخت و از دست رفت. یعنی انتظار پسگرفتنش را نداشته باش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.