سمن برگ روی همایون جمال
پریدخت نام همایون به فال
روان کرد از تنگ شکر شکر
برون کرد از آن درج گوهر گهر
به شکر طراوت به یاقوت داد
رطب را ز شیرین شکر قوت داد
به یاقوت بشکست نرخ نبات
برانگیخت آتش ز آب حیات
عقیقش ببرد آب را در عدن
چو طوطی شکرخای شد در سخن
که ای گلبن باغ فرماندهی
به قد راستی را چو سرو سهی
چو سوسن سراسر زبان بینمت
به دل راست کج چون کمان بینمت
چو سروت اگر راستی پیشه بود
چو از بنده آزاد کشتی چه بود
تو آتش زبانی و قول تو باد
خدایا چنین کس هوائی مباد
گهت شمسه در بر بگیرد به مهر
گهی آذرافروز خورشیدچهر
کنون خود قمررخ هواخواه تست
گلستان رویش سمنراه تست
کجا با من افتی که افتادهام
دلم کی دهی چون که دلدادهام
ولیکن چرا آب خود میبرم
چو شمع از درون خون خود میخورم
اگر سروی آزاد گشتم ز تو
وگر آنکه عمری گذشتم ز تو
ز لعل لبت تا چشیدم سخن
دم بی سخن برنیاید زمن
ز مهر تو تا پرتوی یافتم
رخ از مهر تابنده برتافتم
کنون حاصلم از تو بیحاصلی است
ز مهر تو جلدیم بیکاهلی است
من آن مرغ زارم که در مرغزار
نوا میزدم بر سر شاخسار
به طرف چمن آشیان داشتم
هوای گل گلستان داشتم
گهی میچریدم چو آهو به راغ
گهی میپریدم چو بلبل به باغ
ز هر گلستانی گلی چیدمی
ز هر غنچهای خردهای دیدمی
گهی دیده بر نرگس مست بود
گهی دست لاله بر دست بود
چو سرو از لب چشمها رستمی
وطن بر سر چشمها بستمی
گهی میل سرو سهی کردمی
گهی با ریاحین به سر بردمی
کنون حاصلم از تو سودائی است
نصیبم ز بهر تو رسوائی است
درین کنج معموره تنگای
چه پایم که زین سان فتادم ز پای
نه یاری که با او برآرم دمی
نه راهی که با کس بگویم غمی
به خوبی اگر یار کم داشتم
ترا در جهان یار پنداشتم
چو دیدم به هر حال مست آمدی
به دل قلب و بس نادرست آمدی
برو کز توام چاره، تنهائی است
ز درد تو درمان، شکیبائی است
به باد ار چه دادم به بوی تو دل
کنون برگرفتم ز روی تو دل
منم خاک راهت ز من درگذر
چو خاکم مکن خوار آبم مبر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: پریدخت در پاسخ سام، پس از وصف شیرینسخنیاش، او را به بیوفایی و دوروئی متهم میکند: ظاهرش چون سرو راست است، اما دلش کج است و هر دم با کسی چون شمسه و قمررخ دل میبندد. سپس آزادی و شادی گذشتهٔ خود را به پرندهای در چمن تشبیه میکند و میگوید عشق سام جز شیدایی، رسوایی و تنهایی برایش نداشته است. در پایان دل از او برمیکند، چارهٔ خود را صبر و تنهایی میداند و از او میخواهد آبرویش را نبرد.
هوش مصنوعی: پریدخت، آن دختر یاسمنچهره و خجستهروی که نامش نیز فرخنده بود، به سخن آمد.
هوش مصنوعی: از دهان تنگ و شیرینش سخنانی شیرین روان کرد و از آن صندوقچهٔ گوهر، یعنی دهانش، سخنانی چون گوهر بیرون آورد.
هوش مصنوعی: با لب سرخ و سخن شیرینش به شکر و یاقوت تازگی بخشید و شیرینی سخنش به خرما نیرو داد.
هوش مصنوعی: لب یاقوتگونش بازار نبات را از رونق انداخت و از دهانش که چون آب حیات بود، سخنانی آتشین برخاست.
هوش مصنوعی: لب عقیقگونش آبروی عقیقهای عدن را برد و مانند طوطی شکرخوار شیرینسخن شد.
هوش مصنوعی: گفت: ای گل باغ فرمانروایی که در بلندقامتی مانند سرو راست و کشیدهای.
هوش مصنوعی: مانند سوسن تو را سراپا زبان، یعنی پرحرف و خوشگفتار، میبینم؛ اما دلت را با همهٔ راستی ظاهرت مانند کمان کج مییابم.
هوش مصنوعی: اگر مانند سرو کارت راستی بود، پس چرا از من که بندهٔ توام آزاد و بیپروا شدی؟
هوش مصنوعی: زبانت آتشین و فریبنده است و سخن و پیمانت چون باد بیثبات. خدایا، هیچکس چنین هوسباز و بیوفا مباد.
هوش مصنوعی: گاهی شمسه با مهر تو را در آغوش میگیرد و گاهی آذرافروز خورشیدروی با توست؛ یعنی هر دم به یاری دیگر دل میبندی.
هوش مصنوعی: اکنون هم قمررخ دوستدار توست و چهرهٔ گلستانمانندش راهی پر از یاسمن برای تو شده است.
هوش مصنوعی: تو کجا با من که از پا افتادهام همراه میشوی؟ وقتی من دلم را به تو دادهام، تو کی دلت را به من میدهی؟
هوش مصنوعی: ولی چرا آبروی خود را میبرم و مانند شمع از درون خون دل میخورم؟
هوش مصنوعی: حتی اگر مانند سرو از تو آزاد شوم و عمری از تو دور بمانم...
هوش مصنوعی: از وقتی سخن را از لب لعل تو چشیدم، نفسی بیسخن از تو از من برنمیآید.
هوش مصنوعی: از وقتی پرتوی از مهر تو به من رسید، از خورشید تابان روی گرداندم و جز تو کسی را نخواستم.
هوش مصنوعی: اکنون بهرهٔ من از تو بیبهرگی است و در عشق تو بیهیچ سستی کوشا ماندهام.
هوش مصنوعی: من همان پرندهٔ نزاری هستم که روزگاری در چمنزار، بر سر شاخهها نغمه میخواندم.
هوش مصنوعی: در کنار چمن لانه داشتم و در آرزوی گلهای گلستان بودم.
هوش مصنوعی: گاهی مانند آهو در دشت و دامنه میچریدم و گاهی مانند بلبل در باغ پرواز میکردم.
هوش مصنوعی: از هر گلستانی گلی میچیدم و از هر غنچه لطفی و نکتهای میدیدم.
هوش مصنوعی: گاهی چشمم به نرگس مست بود و گاهی لاله در دستم بود؛ یعنی شاد و آسوده بودم.
هوش مصنوعی: مانند سرو کنار چشمهها میروییدم و کنار چشمهها جای میگرفتم.
هوش مصنوعی: گاهی به سوی سرو بلند میرفتم و گاهی با گلها و گیاهان خوشبو روزگار میگذراندم.
هوش مصنوعی: اکنون بهرهٔ من از تو شیدایی و اندوه است و سهمم به خاطر تو رسوایی است.
هوش مصنوعی: در این گوشهٔ تنگ جهان چرا بمانم، وقتی اینگونه از پا افتادهام؟
هوش مصنوعی: نه یاری دارم که با او دمی بیاسایم و نه راهی که غمم را با کسی در میان بگذارم.
هوش مصنوعی: هرچند در زیبایی و خوبی همتای اندکی داشتم، در جهان تنها تو را یار خود میپنداشتم.
هوش مصنوعی: اما دیدم که همیشه سرمست و بیپروا آمدی و دلت ناسره و ناراست بود.
هوش مصنوعی: برو؛ چارهٔ من در برابر تو تنهایی است و درمان دردی که از تو دارم، صبوری است.
هوش مصنوعی: هرچند به امید بوی تو دلم را بر باد دادم، اکنون دل از روی تو برکندم.
هوش مصنوعی: من خاک راه توام؛ از من بگذر. مرا مانند خاک خوار مکن و آبرویم را مبر.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.